Δευτέρα 16 Μαρτίου 2026

"Η ιδεολογία της δύναμης" έγραψε ο Μανώλης Πιμπλής ("Εφημερίδα των Συντακτών" / "ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ", 16.03.26)

 .............................................................



"Η ιδεολογία της δύναμης"





έγραψε ο Μανώλης Πιμπλής ("Εφημερίδα των Συντακτών" / "ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ", 16.03.26)








Ενα από τα χαρακτηριστικά των σύγχρονων δυτικών κοινωνιών, κυρίως του αμερικανικού παραδείγματος, αλλά όχι μόνο, είναι η κοινωνική βία και η κατακόρυφη αύξησή της. Είναι επίσης η εξύμνησή της. Οπως και η εξύμνηση κοινωνικών αξιών εντελώς αλλοτριωτικών. Ποτέ μέχρι σήμερα δεν είχαμε αυτόν τον βαθμό κυνισμού στη δημόσια έκφραση, αυτόν τον βαθμό απομάκρυνσης από τις θεμελιώδεις ανθρώπινες αξίες, προς όφελος μιας ιδεολογίας θεοποίησης του ατομικού πλουτισμού και επιβολής μέσω της δύναμης. Φυσικά η διαστρέβλωση των ανθρωπιστικών αξιών δεν είναι κάτι καινούργιο, ο αμερικανικός κινηματογράφος μαζικής απεύθυνσης μας εξοικειώνει χρόνια με την ιδέα ότι όλοι σκοτώνουν, αλλά εμείς σκοτώνουμε για καλό σκοπό ενώ οι άλλοι για κακό.


Εντούτοις ποτέ ώς τώρα δεν είχαμε από την κορυφή ώς τη βάση της πυραμίδας τέτοια προτροπή στη διαφθορά, στο ψέμα και στο έγκλημα. Η μεν κυβέρνηση του Ισραήλ σκοτώνει ξένους ηγέτες χωρίς δισταγμό, προληπτικά, χωρίς δίκη, ο δε Τραμπ βυθίζει επίσης χωρίς δισταγμό και χωρίς δίκη, χωρίς καν μια λέξη συμπάθειας, ξένα πλοία που ισχυρίζεται χωρίς αποδείξεις ότι μεταφέρουν ναρκωτικά της Βενεζουέλας, σκοτώνοντας εκατοντάδες απλούς ναύτες, ή εκτοξεύει πύραυλο που κάνει σκόνη πάνω από εκατό μικρά κορίτσια σε σχολείο, λέγοντας ταυτόχρονα ότι ο αντίπαλός του είναι ο πιο διαβολικός λαός που υπάρχει. Οι δε σημερινοί εκπρόσωποι της νεανικής μουσικής -της τραπ και όχι μόνο- προτρέπουν τους -άντρες- νέους να κάνουν ό,τι μπορούν για να πλουτίσουν γρήγορα, να ασχολούνται με ναρκωτικά και με πορνεία, να αγοράζουν αυτοκίνητα και γυναίκες.

Ζούμε σε μια θλιβερή στιγμή της Ιστορίας κατά την οποία θα νοσταλγούμε την υποκρισία των παλαιότερων πολιτικών. Που τηρούσαν μερικά προσχήματα, που δεν σκότωναν απλώς γιατί μπορούσαν. Που μπορούσαν κατά καιρούς να είναι ωμοί, ωστόσο όχι συνεχώς και όχι χωρίς να έχουν τουλάχιστον μια ρητορική ήπιας ισχύος και όχι ωμής δύναμης.

Ζούμε επίσης σε μια εποχή που στα σχολεία εξαπλώνεται μια βία χωρίς προηγούμενο. Πάντα υπήρχε σε έναν βαθμό, είναι ο λεγόμενος σύγχρονος τρόπος ζωής, το κυνήγι του πλούτου, η αλλοτρίωση των πόλεων. Ωστόσο ποτέ δεν υπήρχε τόσος κυνισμός και εγκληματική βία από την πλευρά των μαθητών, ποτέ τόσοι δάσκαλοι σε απόγνωση, ποτέ τόσοι γονείς κακοποιητές παιδιών και δασκάλων.

Χτίζεται, και στο κοινωνικό και στο πολιτικό πεδίο, μια ιδεολογία της δύναμης. Κανένας σεβασμός, καμία δεύτερη σκέψη. Καμία ισότητα στο δικαίωμα στη ζωή. Σκοτώνουν και πανηγυρίζουν. Σιγά σιγά, ο ηττημένος στο πεδίο της μάχης ναζισμός κερδίζει έδαφος στην ιδεολογική διαπάλη. Ποια ανάγκη να οδηγεί απλούς ανθρώπους να επιλέγουν κοινωνικές συμπεριφορές και να κάνουν πολιτικές επιλογές με κριτήριο τα μούσκουλα; Ποιος φόβος;

Στην ταινία «Επαναστάτης χωρίς αιτία» του 1955 με τον Τζέιμς Ντιν παρουσιάζονται η ηθική παρακμή της νεολαίας και η αποξένωση. Το μονοπάτι είχε ήδη χαραχτεί. Σήμερα, έχουμε πάει πολύ μακρύτερα. Ας προσπαθήσουμε να μη φτάσουμε να γίνουμε μια κοινωνία δολοφόνων χωρίς αιτία.

Δεν υπάρχουν σχόλια: