Δευτέρα 24 Αυγούστου 2026

"Τυφλὴ ἐποχή" & "Ξανθὸς ὄμορφος ὁ ἐχθρὸς τοῦ βασίλειου" Δύο ποιήματα του Μιχάλη Κατσαρού (1919 - 1998) Από τη συλλογή «Κατά Σαδδουκαίων», 1953 Φωτογραφία του Κώστα Ορδόλη. Περιοδικό Μανδραγόρας. Τοποθεσία - Ομόνοια, στα έργα για το Μετρό.

 ...............................................................


         Μιχάλης Κατσαρός (1919 - 1998)






Τυφλὴ ἐποχή


Άγνωστη μέρα δεῖξε μας τὸ πρόσωπό σου.
Κάτω
στὸ βάθος
τόσα πέλματα βαριά
τόση βουὴ μὲ καταρράχτες
ἀκούγονται νὰ σπάζουν ἐπιφάνειες
κατρακυλᾶν στὶς φλέβες μας ποτάμια-
ἐγὼ
μὲ φωτεινὸ τὸ μέτωπο νὰ χάνομαι
νὰ μὴν μπορῶ νὰ καταλάβω
πῶς γίνηκε ν᾿ἀναζητᾶμε ὅραμα
τώρα ποὺ ὅλα στερεώθηκαν ἐπίσημα
τώρα ποὺ ἕνας πρίγκηπας ἐπέθανε
τώρα ποὺ οἱ δεῖχτες ὕψωσαν τὰ φέρετρα
κεῖ ποὺ βουλιάζουν οἱ ἀετοὶ τὶς ώρες.
Δεῖξε μας δεῖξε μας τὸ μπόι σου
μέρα μέ τὶς πληγὲς ὀρθὲς στὸ βάδισμά σου
ἐγὼ μαζὶ μὲ τὸ Βλαδίμηρο
θὰ σὲ στεγάσουμε νὰ μὴ φοβᾶσαι
οἱ ἄλλοι πέτρωσαν δίπλα στοὺς χωροφύλακες
ἔντρομοι θὰ σαλπίσουν
θὰ κλείσουν οἱ πύλες
θὰ κλείσουν τὰ τείχη
θὰ παρατάξουν τὰ στρατεύματα
ἐσὺ
θὰ τοὺς διαπερνᾶς ἀθόρυβα
θὰ προβαδίζεις
καὶ πίσω θὰ σ' ἀκολουθᾶν
οἱ Ἀσσύριοι οἱ Βαβυλώνιοι οἱ Ἰουδαῖοι
οἱ Ἱσπανοὶ πρὶν προδοθοῦν τὰ ὄνειρα
οἱ Γάλλοι μεταλλωρύχοι
ὁ σύντροφός μου Γκαρὼ πρὶν γίνει διευθυντήριο
οἱ πρόεδροι θ᾽ ἀλλάξουν ἔντρομοι τὰ διατάγματα
οἱ ἄλλοι θὰ ὑποκρίνονται τοὺς ἔμπιστους
ἐγὼ μαζὶ μὲ τὴν ἀκολουθία μου
θ' ἀνακηρύσσομαι ἥρωας
τὸ ἀργυρὸ σπαθὶ τῶν ἱπποτῶν θὰ λάμπει
ὁ πρίγκηπας ἓνα χλωμὸ παιδὶ
μὲ πορφυροῦν χιτώνα
πάλι θὰ στερεώνονται οἱ αὐλοκόλακες
κ' ἐγὼ θὰ φεύγω
θ' ἀναζητάω ἔντρομος τὴν ὄψη σου.
Κάτω
στὸ βάθος
τόσα πέλματα βαριά.
'Ακούω νάρχεται καινούργιο βήμα.



Ξανθὸς ὄμορφος ὁ ἐχθρὸς τοῦ βασίλειου


Στὶς ἕξη καὶ τριάντα στὴ Ρώμη
νὰ μπαίνεις σὰν ἔμπορας ἢ καμηλιέρης
μεταμορφωμένος σὲ συνοδὸ χρυσοῦ
καὶ ἄσημο ἐπισκέπτη
κι ὅμως στὸν κόρφο σου νὰ φέρνεις μυστικὰ γράμματα
τοῦ Δεκριανοῦ
κι ἀμέσως νὰ διαδίδεται στὶς ἀγορὲς
μετὰ στὰ ἀνάκτορα
ὅτι κατέφθασε ἕνα πρόσωπο ν' ἀνατινάξει τὴν πόλη.
Ὕστερα ν' ἀνεβαίνεις τὰ ἀξιώματα
στοὺς διαδρόμους νὰ σὲ σταματοῦν ἔντρομα πρόσωπα
ὁ γραμματέας τοῦ αὐτοκράτορος
ἔμπιστα νὰ ρωτᾶ
νὰ τερματίζεται ἡ δεξίωσις
ἡ φήμη νὰ μεταφέρει τὸ μπόι σου
νὰ μεταφέρει τ' ἄλογό σου
ξανθὸς ὄμορφος ὁ ἐχθρὸς τοῦ βασίλειου
ἔχει χιτώνα πράσινο καὶ κάτω τὸ ξίφος
τὰ μάτια του ἀστραπὲς καὶ συνωμοσία
περιπλανᾶται σὲ ὑγρὲς αὐλὲς
καὶ μυστικὰ ὁπλοστάσια—
συγκάλεσε ἐκτάκτως τὴ Σύνοδο
κλεῖστε καλὰ τὶς ἐξώπορτες
ν' ἀσφαλιστεῖτε.
Κ᾿ ἐσὺ ἥσυχα πάνω σὲ ξύλινα τραπέζια καὶ καπηλιὰ
νὰ προετοιμάζεις τὴν ἔνδοξη παρουσία
ὅμως
νὰ ἐκφυλίζεσαι μετὰ σὲ ἀγοραῖο ρήτορα
νὰ κεραυνώνεις τὰ πλήθη μὲ λόγους
νὰ ξεχνᾶς τὸν προορισμό σου
νὰ ξεχνᾶς τ' ἄλογό σου
νὰ προσπαθεῖς νὰ φτάσεις μὲ ὑπομνήματα
τὸν αὐτοκράτορα
νὰ ζητᾶς πίστωση χρόνου
οἱ γραμματεῖς νὰ σοῦ ἀπορρίπτουν τὴν αἴτηση
Πῶς γίνεται τόσο ἐσὺ νὰ ξεπέσεις;
Ἡ ἔνδοξη Ρώμη σὲ περίμενε τόσους αἰῶνες
σὲ προφητεῖες ἔλεγε τὸν ἐρχομό σου
κ' ἐσὺ ἀφομοιώθηκες;


Μιχάλης Κατσαρός




Από τη συλλογή «Κατά Σαδδουκαίων», 1953

Φωτογραφία του Κώστα Ορδόλη. Περιοδικό Μανδραγόρας. Τοποθεσία - Ομόνοια, στα έργα για το Μετρό.



"Varkarola" · Orchestra Stavros Xarhakos "45 Hronia - O Mousikos Kosmos Tou Stavrou Xarhakou" (youtube, 19.9.2019)

 ...............................................................


"Varkarola" · Orchestra Stavros Xarhakos

"45 Hronia - O Mousikos Kosmos Tou Stavrou Xarhakou"

(youtube, 19.9.2019)


Κυριακή 23 Αυγούστου 2026

«Έτσι σαν πρόλογος (ασπρόμαυρο)» από τη συλλογή διηγημάτων του Μάριου Χάκκα (1931-1972) «Ο Μπιντές και άλλες ιστορίες» (εκδ. «Κέδρος», 1987, 14η έκδοση)

 ...............................................................




            Μάριος Χάκκας (1931 - 1972)



·      «Έτσι σαν πρόλογος (ασπρόμαυρο)» από τη συλλογή διηγημάτων  του Μάριου Χάκκα (1931-1972) «Ο Μπιντές και άλλες ιστορίες» (εκδ. «Κέδρος», 1987, 14η έκδοση)

 



ΠΕΡΑ μια πάλλευκη Ακρόπολη, λαμπρός Παρθενώνας, Ερέχθειο, Προπύλαια, όλα στο μάρμαρο.

   «Είσαι σκυλάκι του καναπέ. Γαβγίζεις, όμως οι επισκέπτες γνωρίζουν καλά πως δεν μπορείς να δαγκώσεις».

   «Είσαι παράξενος απελευθερωτής καναρινιών που θα τα φάνε οι γάτες. Το ξέρεις πως δεν κάνουνε χωρίς κλουβί, η ελευθερία είναι ανασφάλεια. Τι πάσχεις και παιδεύεσαι;»

   «Είσαι επιβάτης σε καράβι που μποτζάρει επικίνδυνα. Από το φινιστρίνι σου πότε βλέπεις τον ουρανό και πότε τη θάλασσα. Εσύ μπερδεύεις επίτηδες το ανοιχτό με το βαθύ γαλάζιο, καταργείς τον ορίζοντα κι ενώνεις τον ουρανό με τη θάλασσα».

   «Είσαι ένας ανίατος ιδεοκράτης, μ’ αυτή την τάση σου να γενικεύεις, προχωρώντας από το μέρος στο όλο, χωρίς να λαβαίνεις υπ’ όψη σου τόπο και χρόνο, καταλήγεις σε μερικές ιδέες φαντάσματα. Μ’ αυτές προσπαθείς να εκβιάσεις τα πράγματα, γαβγίζεις, ανοίγεις κλουβιά, μα δεν μπορείς ν’ αλλάξεις τα πράγματα, γιατί αυτά τελικά καθορίζουν το δρόμο σου, πάνω σ’ αυτά διαρκώς σκουντουφλάς, όπως και μέσα στο διάδρομο του καραβιού, η όλο καμπύλες πορεία σου είναι απ’ το μπότζι κι έχει για ακρότατα όρια τα τοιχώματα του διαδρόμου».

   «Επιτέλους, σταμάτα πια αυτή τη γρίνια. Το έδαφος υπάρχει πάντα κάτω από τα πόδια σου, ένα κάποιο έδαφος για να σταθείς και να υπάρξεις. Πάψε να παριστάνεις τον ξεριζωμένο. Κι έπειτα, ιστορία είναι αυτό που έγινε κι όχι αυτό που θάθελες να γίνει».

   «Παραδέχομαι πως οπωσδήποτε γύρω μου υπάρχει ένας χώρος, ένα κάποιο τοπίο, γκραβούρα φθινοπώρου, καψάλα απέραντη, σκουριασμένα πεύκα φορτωμένα σακούλες και κάμπιες».

   «Παραδέχομαι ακόμα πως υπάρχει ένας δρόμος, στα πέλματα φάλαγγα στις φτέρνες πετροζούλημα μόνιμο, ένας δρόμος φυτεμένος με πέτρες που τσακίζουν τα δάχτυλα».

   «Εδώ ξοδεύτηκε ο χρόνος μου να εξωραΐσω τα πράγματα. Έφαγα τη ζωή μου να σιάξω αυτό το τοπίο ν’ ανοίξω έναν ανθρώπινο δρόμο. Κατέληξα να πετροβολάω τον αέρα».

   «Τόσα χρόνια σ’ αυτόν το μάταιο πόλεμο, κι ακόμα πασχίζω, γαβγίζοντας, έστω κι ας μη μπορώ να δαγκώσω, γράφοντας συνθήματα οργής πίσω από πόρτες δημόσιων καμπινέδων, αφημένος στο επικίνδυνο μπότζι των νεύρων μου να μου χαράζει πορεία, ανοίγοντας κλουβιά καναρινιών στο καταχείμωνο, που θα βρεθούνε σαν τα όνειρά μας κόκαλο στο ρείθρο ή φτερά να ταξιδεύουν πάνω απ’ αυλές και στέγες – πούπουλα».

   Τώρα, πέρα διαγράφεται καθαρά μια Ακρόπολη γκρίζα, ένας σταχτής Παρθενώνας, Ερέχθειο ξερολιθιά σχιστολίθου, Προπύλαια χρώμα τσιμέντου, κι ο ναός της Απτέρου Νίκης, κοινός χωμάτινος τάφος για τα σπασμένα φτερά μας…