...............................................................
Να φύγει η Δεξιά!
έγραψε ο Χρήστος Λάσκος ("Εφημερίδα των Συντακτών", 10.6.2026)
Ποιος κανονικός άνθρωπος δεν θέλει την άμεση απομάκρυνση αυτού του δηλητηριώδους εσμού ακροδεξιών και ακροκεντρώων -ποιο αλήθεια είναι το χειρότερο;- που λυμαίνεται τις ζωές μας;
Το θέμα είναι πώς μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο. Η πιο συχνά προσφερόμενη λύση είναι μια κεντροαριστερή πλειοψηφία, η οποία θα μπορούσε να τα βάλει στα ίσια με τον Μητσοτάκη. Εδώ η αναφορά στον Μητσοτάκη και όχι στη Δεξιά είναι αναγκαία προκειμένου να φανεί πως, σημαντικότερη από την όποια συλλογικότητα, συγκροτημένη και δημοκρατικά θεσμισμένη, εμφανίζεται να είναι ένας κατάλληλος αντίπαλος αρχηγός. Και, μάλιστα, αυστηρά πρωθυπουργήσιμος!
Νομίζω, το σχήμα, εκτός του ότι παραπέμπει, από πολλές απόψεις, στον ελληνικό 19ο αιώνα, όταν οι κομματάρχες ήταν πολύ σημαντικότεροι από τα κόμματα, στερείται, τη στιγμή που μιλάμε, ορθολογικότητα. Για να επικρατήσει ο κ. Τσίπρας θα πρέπει να κατασπαράξει εκλογικά, εκτός από τα ξέφτια του πρώην κόμματός του, και το ΠΑΣΟΚ ολόκληρο και μεγάλο τμήμα των προτιθέμενων σήμερα να ψηφίσουν την κ. Καρυστιανού. Το ίδιο και ο κ. Ανδρουλάκης. Και όποιος άλλος «αρχηγός».
Όποιος το πιστεύει, ας συνεχίσει να το λέει και στους υπόλοιπους δικούς του, για να παίρνει θάρρος. Από τα πράγματα δεν προκύπτει. Ειδικά όσοι ομνύουν στον ρεαλισμό θα έπρεπε να το κατανοούν. Η μόνη αληθοφανής κεντροαριστερή επιλογή θα ήταν αυτή που προτείνει ο κ. Φάμελλος – χωρίς να είναι σίγουρο πως την πιστεύει. Μια συμπαράταξη, δηλαδή, πάντων και πασών, που, ίσως και αν, κάτι θα μπορούσε να κάνει. Πολύ περισσότερο, που οι προγραμματικές διαφορές όλων των ενεχόμενων είναι απειροελάχιστες.
Οι προτεινόμενες λύσεις, πάμπολλες φορές, έχουν αποδειχθεί εντελώς κούφιες. Ειδικά οι προσωποπαγείς επιλογές, εκτός σπανίων ειδικών συγκυριών, δεν τσουλάνε. Από την άποψη της αποτελεσματικότητας, χάρισμα το χάρισμα. Μόνο οι συγκροτημένοι πολιτικοί οργανισμοί παίζουν. Δεν μπορούν να υποκατασταθούν ούτε από ινστιτούτα ούτε από σωτήριους τεχνοκράτες.
Η μεγαλύτερη απόδειξη είναι ο Μητσοτάκης. Η Δεξιά σαρώνει επί 7 χρόνια με επικεφαλής ένα πρόσωπο που ούτε η μάνα του δεν το θεωρούσε κατάλληλο για ηγετικά καθήκοντα.
Έχω εμμονικά επιχειρηματολογήσει πως η, διαχρονικά σχεδόν, ακλόνητη δύναμη της Δεξιάς βασίζεται στο αρραγές κοινωνικό-ταξικό μπλοκ που εκπροσωπεί. Να πώς το θέτει, με τον δικό του τρόπο, από τις σελίδες της «Καθημερινής», ο εκλογολόγος Ευτύχης Βαρδουλάκης, όχι της ριζοσπαστικής Αριστεράς άνθρωπος. Που σημαίνει πως δεν οδηγείται από τη μαρξική επιμονή στην ταξική πάλη.
«Για να έχει η Ν.Δ. μακρινό πολιτικό ορίζοντα οφείλει να επανα-συσπειρώσει την κοινωνική και πολιτική συμμαχία που της έδωσε τις διαδοχικές εκλογικές νίκες. Ένα πολυσυλλεκτικό ακροατήριο που συγκροτείται από ανθρώπους που θεωρούν ότι έχουν πράγματα να χάσουν και να προσδοκούν. Εκεί -στους ευκατάστατους- είναι που πρέπει να κοιτάξει. Όπως τα περισσότερα παραδοσιακά κόμματα της Ευρώπης, έχει μικρή επιρροή στις νεότερες ηλικίες, αλλά και απειροελάχιστες ταυτίσεις με όσους πολίτες αισθάνονται “εκτός των τειχών”».
Η πρόγνωσή μου είναι πως θα τα καταφέρει, ως προς αυτό. Ο λαός της ιδιοκτησίας θα επιστρέψει στη μάνα-παράταξή του. Το θέμα είναι τι θα γίνει με τις εργατικές τάξεις, τις πλειοψηφικά νεανικές, μάλιστα. Ε, λοιπόν, ο λαός της Αριστεράς είναι εντελώς αποδιαρθρωμένος. Και καμιά επανάληψη από το παρελθόν δεν είναι εύλογο πως θα μπορέσει να τον επανασυστήσει. Χρειάζεται μεγάλη πολιτική φαντασία και ριζοσπαστική ενεργότητα για κάτι τέτοιο. Που είναι εν πλήρει ελλείψει.
Ο Μητσοτάκης θα πέσει με μαζική κινητοποίηση και όχι με εκλογικά κόλπα.* Γι’ αυτό, μείζον επίδικο είναι, πριν από όλα, η ανασύνθεση και ενδυνάμωση της ριζοσπαστικής Αριστεράς. Όποιος το θεωρεί «μικράν υπόθεσιν» είναι εντελώς ανιστόρητος. Αν, στα πολύ μαύρα χρόνια της δεκαετίας του ’90, δεν διατηρούνταν ο, με χίλια προβλήματα και αντιφάσεις, χώρος του ΣΥΝ, όχι «πρώτη φορά» δεν θα βλέπαμε εκλογικά, αλλά την τύφλα μας τη μαύρη. Όσοι τότε καλούσαν σε συγχώνευση του χώρου με τον σημιτικό σοσιαλφιλελευθερισμό, αν και ρεαλιστές, κατέστρεφαν κάθε αριστερή προοπτική. Το ίδιο ισχύει και τώρα.
*Σημείωση: Η υπογράμμιση με την κόκκινη bold γραμματοσειρά δική μου...
