...............................................................
Από τον Στέφανο στον Αλέξη… ένα τσιγάρο δρόμος
έγραψε ο Μενέλαος Σινάνος (tvxs.gr, 28.6.2026)
Εν μέσω των μεγάλων αλλαγών που συντελούνται τελευταία στην Αριστερά, χωρίς να το προσέξουμε, η λέξη «Λαός» άρχισε να ακούγεται όλο και λιγότερο, μέχρι που εξέλιπε σχεδόν από το λεξιλόγιο πολλών εκπροσώπων της.
Στη θέση της μπήκε μια άλλη λέξη, πιο ουδέτερη, πιο διαχειρίσιμη, πιο φιλική προς τις αγορές: η «κοινωνία». Από την κοινωνία, με την κοινωνία, για την κοινωνία. Ακούγεται προοδευτικό. Είναι ηθελημένα επιλεγμένο.
Ο πρώτος που το έκανε συστηματικά στον ΣΥΡΙΖΑ δεν ήταν κάποιος με μακρά πορεία στην Αριστερά. Ήταν ο Στέφανος Κασσελάκης, ένας άνθρωπος που ήρθε από αλλού, μίλησε τη γλώσσα του management και της «κοινωνίας των πολιτών» και απέφυγε με χειρουργική ακρίβεια κάθε αναφορά σε Λαό, ταξική σύγκρουση και δομική ανατροπή. Τότε πολλοί το απέδωσαν στην άγνοιά του για την αριστερή παράδοση. Ήταν όμως άγνοια;
Ο Αλέξης Τσίπρας επέστρεψε. Με νέο κόμμα, νέα διακήρυξη, νέο επιτελείο. Και με την ίδια ακριβώς γλώσσα, εκλεπτυσμένη, θεωρητικά θωρακισμένη, ακαδημαϊκά νομιμοποιημένη: «κοινωνία», «θεσμική ανατροπή», «συμπεριληπτική ανάπτυξη», «κυβερνώσα αριστερά». Ούτε μία φορά η λέξη «Λαός». Ούτε μία φορά η λέξη «σύγκρουση».
Όλο αυτό δεν είναι σύμπτωση. Αν εστιάσουμε στην εξέλιξη της νέας δημιουργίας του Αλέξη Τσίπρα, διακρίνουμε ευκρινώς τον θεωρητικό αρχιτέκτονα: ο Σιακαντάρης, ο άνθρωπος που έδωσε ιδεολογική νομιμοποίηση στον «εκσυγχρονισμό» του Σημίτη και του Θέμελη και σήμερα χτίζει το ίδιο θεωρητικό πλαίσιο του Τσίπρα και του Μαραντζίδη, δεν άλλαξε ιδέες! Βρήκε απλώς νέα πρόσωπα για να τις εφαρμόσει.
Αυτή η γλωσσική επιλογη, λοιπόν, έχει όνομα και σχεδιασμό. Και το ερώτημα που τίθεται είναι: γιατί έχει σημασία μια λέξη; Γιατί οι λέξεις δεν είναι αθώες. «Κοινωνία» σημαίνει σύνολο. Περιλαμβάνει ολιγάρχες, καρτέλ και εργαζόμενους σε μια αχνή, ομογενοποιημένη μάζα χωρίς συγκρούσεις και αντιθέσεις. «Λαός» σημαίνει το 95% που παράγει, που μοχθεί, που πληρώνει τους λογαριασμούς ρεύματος και τα κόκκινα δάνεια, απέναντι στο 5% που εισπράττει. «Κοινωνία» διαχειρίζεται. «Λαός» διεκδικεί.
Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι ποιος ηγέτης εκφράζει καλύτερα την Αριστερά, αλλά αν μια Αριστερά που έχει χάσει τη λέξη «Λαός» μπορεί ακόμα να ονομάζεται Αριστερά. Γιατί χωρίς Λαό δεν υπάρχει σύγκρουση. Χωρίς σύγκρουση δεν υπάρχει ανατροπή. Και χωρίς ανατροπή δεν υπάρχει τίποτα άλλο από διαχείριση, έστω και με προοδευτικό προσωπείο.
Από τον Στέφανο στον Αλέξη, λοιπόν, ένα τσιγάρο δρόμος. Όχι γιατί είναι ίδιοι άνθρωποι. Αλλά γιατί υπηρετούν την ίδια γλωσσική στρατηγική: να μιλάς για αλλαγή, χωρίς να ονομάζεις ποτέ τη σύγκρουση. Να υπόσχεσαι δικαιοσύνη, χωρίς να κατονομάζεις ποτέ τον αδικούντα.
Η λέξη «Λαός» δεν λείπει από αμέλεια. Λείπει από πρόθεση. Λαός σημαίνει σύγκρουση. Κοινωνία σημαίνει management.
