«Ο ΠΟΛΕΜΟΣ» & «ΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑ ΕΛΕΓΕ ΟΤΙ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟΝ ΜΗΤΣΟ» Δύο ποιήματα του Γιώργου Μαρκόπουλου (γ. 1951) από τη συλλογή «ΟΙ ΠΥΡΟΤΕΧΝΟΥΡΓΟΙ» (εκδ. ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΝ ΤΗΣ «ΕΣΤΙΑΣ», γ’ έκδοση, 1982)

 ...............................................................

Γιώργος Μαρκόπουλος (γ. 1951)

·       «Ο ΠΟΛΕΜΟΣ» & «ΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑ ΕΛΕΓΕ ΟΤΙ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟΝ ΜΗΤΣΟ» Δύο ποιήματα του Γιώργου Μαρκόπουλου (γ. 1951) από τη συλλογή «ΟΙ ΠΥΡΟΤΕΧΝΟΥΡΓΟΙ» (εκδ. ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΝ ΤΗΣ «ΕΣΤΙΑΣ», γ’ έκδοση, 1982)

 

            Ο ΠΟΛΕΜΟΣ

                                          Στον Πάνο Κοκκίδη

Ποιος είναι που είπε ότι ο πόλεμος τέλειωσε.

Ο πόλεμος συνεχίζεται ακόμη και σήμερα.

Δεκάδες οι νεκροί όταν γυρίζεις σπίτι σου την αυγή.

Την ώρα που κλείνουν οι κινηματογράφοι.

Την ώρα που κλείνουν οι ταβέρνες

και σωρός τα σκουπίδια μαζεύονται στην εξώπορτα –

Δεκάδες οι νεκροί στις γωνίες ωραία παιδιά πεσμένα

                                                                            Μπρούμυτα

με τους γιλιούς και τα αμπέχονά τους πεταμένα στην

                                                                                        σκόνη.

 

Διαβάτη πρωινέ, πρόσεχε μη τα πατήσεις.

 

 

Κατόπιν αφού την έδεσαν αμφότεροι εις τρεις καρέκλας ηνωμένας, και παραμείνας μόνος ο αρχιβασανιστής ο επιλεγόμενος «Μήτσος ο επιλοχίας», εκτύπησε ανηλεώς τα πέλματά της με ρόπαλο. Της κατεβίβασεν το παντελόνιον, της απέσπα τρίχας εκ του εφηβαίου και ακολούθως της ετράβηξε τα στήθη επί τοσούτον ισχυρώς ώστε η παθούσα να καταθέτη ότι «τραβούσε να τα αποσπάση».

 

Προσέτι δε, γνωρίζομεν υμίν, ότι ο εν λόγω Μήτσος παρέμεινεν άγνωστος.

 

                      Βούλευμα πλημμελειοδικών από την δίκη των

                      βασανιστών 14.7.75

 

           ΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑ ΕΛΕΓΕ
           ΟΤΙ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟΝ ΜΗΤΣΟ  

Ο Μήτσος πήρε την βαλίτσα του που είχε χαθεί

στο πρακτορείο λεωφορείων Πρεβέζης. Ήσυχα και

                                                                            μοναχικά.

Ύστερα, μπήκε στην Αθήνα, Κυριακή απόγευμα

τόσο απλά και τόσο αθόρυβα, να σπουδάσει ηλεκτρονικός.

 

Πέρασε δίπλα από κλειστές μάντρες υλικών οικοδομής

                                                                             στην ιερά οδό,

από χαλασμένα φορτηγά, τρίκυκλα και κλειστά μηχανουργεία

                                                                               στο Αιγάλεω.

 

Ο Μήτσος είδε από μακριά την Πεντέλη, τον Κεραμικό…

 

Αυτή είναι η Αθήνα, είπε.

 

Πέρασε από την έρημη Ομόνοια.

 

Είδε έναν πατριώτη του φαντάρο. Έκανε πως δεν τον πρόσεξε.

Ρε συ, εσύ δεν είσαι ο Μήτσος!

Και ο Μήτσος απάντησε  ό χ ι

σκεπτόμενος πράγματα πολύ συγκεχυμένα,

όπως τα παιδικά ξυπόλητα χρόνια του

με αυτιά γαϊδάρου στο χωριό

καθώς και εκείνη την Στέλλα από την Βέροια που την αγάπησε

και εντούτοις παντρεύτηκε ζωέμπορο στην Λειβαδιά.

 

Αυτή είναι η Αθήνα, ξαναείπε ο Μήτσος.

 

Έφαγε μακαρονάδα το βράδυ

σε ψητοπωλείο της οδού Βερανζέρου – έκανε βόλτα.

 

Την νύχτα κοιμήθηκε στο ξενοδοχείο «ωραία Ήπειρος»

 

της οδού Μενάνδρου.

"Ας συμφωνήσουμε λοιπόν στα βασικά" γράφει ο Μανώλης Πιμπλής ("Εφημερίδα των Συντακτών" / "ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ", 09.02.26)

 ...............................................................

Ας συμφωνήσουμε λοιπόν στα βασικά

γράφει ο Μανώλης Πιμπλής  ("Εφημερίδα των Συντακτών" / "ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ",  09.02.26) 

Ακούστηκε στη δημόσια σφαίρα, από επίσημα χείλη, ότι πρέπει να συμφωνήσουμε στα βασικά, πρέπει δηλαδή να συμφωνήσουμε ότι ο διακινητής διαπράττει κακουργηματική πράξη. Μάλιστα. Και ότι το Λιμενικό είναι δύναμη αποτροπής. Ενδεχομένως. Πρόκειται όμως για πρωθύστερο σχήμα. Πριν συμφωνήσουμε σε κάτι τέτοιο για το Λιμενικό Σώμα, επείγει να συμφωνήσουμε πρώτα σε κάποια άλλα πράγματα. Ενα είναι ότι μια γυναίκα, έγκυος ή μη, που μπαίνει σε καρυδότσουφλο, δεν είναι συνεργός του διακινητή. Και κυρίως δεν είναι εισβολέας.

Οπως πάλι ειπώθηκε -από άλλους- στη δημόσια σφαίρα, έρχεται όχι ως εισβολέας, αλλά ως ικέτιδα. Ο όρος «εισβολέας», που παραπέμπει σε στρατιωτικά σώματα, χρησιμοποιείται εδώ για να διευρύνει τεχνητά, στις συνειδήσεις των πολιτών, την ποινική απαξία της μόνης μη νόμιμης πράξης όσων έρχονται, της παράνομης εισόδου στη χώρα. Που και αυτή θέλει συζήτηση σε ακραίες περιπτώσεις. Πόσο παράνομος είναι λ.χ. ένας Παλαιστίνιος που βομβαρδίζεται, πέφτει στη θάλασσα για να σωθεί, κολυμπάει και βγαίνει «παράνομα» στις ακτές της Αιγύπτου; Και τηρουμένων των αναλογιών, πόσο «παράνομοι» είναι κάποιοι που εγκαταλείπουν όπως όπως το Αφγανιστάν, γιατί οι κόρες τους εκεί απαγορεύεται να πάνε σχολείο και θα μείνουν αγράμματες;

Πρέπει όμως να συμφωνήσουμε και σε κάτι άλλο. Στο ότι η ζωή του Αφγανού πρόσφυγα και του Πακιστανού μετανάστη δεν έχουν μικρότερη αξία από τη ζωή του Ινδού τουρίστα. Ή του Ευρωπαίου συνταξιούχου που μένει έξι μήνες τον χρόνο στην Ελλάδα. Και πρέπει να συμφωνήσουμε επίσης ότι αν μια βάρκα έχει ξεφύγει, δεν μπόρεσε το σκάφος του Λιμενικού να την αποτρέψει να πλησιάσει, και το επιχειρησιακό δίλημμα είναι «ή τους αφήνουμε να φτάσουν στην ακτή ή τους βυθίζουμε», το σωστό είναι να τους αφήσουμε να φτάσουν στην ακτή. Αν δεν μπορέσουμε να συμφωνήσουμε σε αυτά τα βασικά, τότε δεν έχει νόημα να συζητάμε αν το Λιμενικό είναι δύναμη αποτροπής. Τίποτα δεν λύνεται με βυθίσεις, πνιγμούς και σκοτωμούς, πόσο μάλλον το μεταναστευτικό, στην εποχή του WiFi, των κινητών, των αεροπλάνων, της εκμηδένισης των αποστάσεων και της γενικής πρόσβασης στην πληροφορία.

Την Ελλάδα, αν έτεινε πληθυσμιακά στα 20 εκατομμύρια και ευημερούσε, αν δηλαδή είχε πολίτες λίγο ώς πολύ αισιόδοξους και ευτυχείς, θα την απασχολούσαν πολύ λιγότερο οι ξένοι μετανάστες της, από τώρα που τείνει στα 7 εκατομμύρια και διώχνει τα δικά της παιδιά στο εξωτερικό. Που βλέπει τον μετανάστη σαν μια πιθανότητα του καθρέφτη της. Αλλά για την κακοδαιμονία της, οι μόνοι που δεν φταίνε είναι οι ξένοι πρόσφυγες και μετανάστες. Πρέπει να συμφωνήσουμε και σε αυτό. Αυτούς που σπέρνουν το μίσος στο διαδίκτυο, ζητώντας από την πολιτεία να γίνει δολοφόνος, το καλύτερο θα είναι να τους πάρει σπίτι του ο Τραμπ. Οσο για εμάς τους υπόλοιπους, που δεν θέλουμε να σκοτώσουμε κανέναν, μένει να συμφωνήσουμε στο θεμελιώδες, που καθιστά όλα τα προηγούμενα πρωθύστερα σχήματα και αυτά: στο ότι πρέπει πάση θυσία να παραμείνουμε άνθρωποι.

Bumpin' On Sunset - Wes Montgomery (1923 - 1968) (youtube, 16.7.2009)

 ...............................................................

"Bumpin' On Sunset" - Wes Montgomery (1923 - 1968)

(youtube, 16.7.2009)

"Prayer Meetin' "- Jimmy Smith (youtube, 10.3.2017)

 ...............................................................

Prayer Meetin' - Jimmy Smith

(youtube, 10.3.2017)

"ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ" ποίημα του Μπέρτολτ Μπρεχτ (1898 - 1956)Από τα "ΜΠΕΡΤΟΛΤ ΜΠΡΕΧΤ - ΠΟΙΗΜΑΤΑ" (μτφ. Μάριος Πλωρίτης, εκδ. "Θεμέλιο" / ενότητα "Ποιήματα για το θέατρο", 2000)

 ...............................................................

           Μπέρτολτ Μπρεχτ (1898 - 1956)

                         ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

Καλλιτέχνες, εσείς που με χαρά σας και με πίκρα

παραδίνεστε στην κρίση του θεατή, αποφασίστε τώρα

να παραδώσετε από δω και μπρος στην κρίση του

και τον κόσμο που παρασταίνετε.

Παραστήστε αυτό που  υ π ά ρ χ ε ι, αλλά

παρασταίνοντάς το δείξτε

κι αυτό που  δ ε ν  υπάρχει, μα  θ α  μ π ο ρ ο ύ σ ε  να υπάρξει

και θα ήτανε  ω φ έ λ ι μ ο . Μέσ' απ' την απεικόνισή σας

πρέπει να μάθει ο θεατής να  δ ρ α  πάνω σ' αυτό 

                                                              που εικονίζετε.

Και τούτη η διδαχή ας είναι  ε υ χ ά ρ ι σ τ η. Η μάθηση πρέπει

    να προσφέρεται

σ α ν  τ έ χ ν η, και πρέπει εσείς  σ α ν  τ έ χ ν η

να διδάξετε  π ώ ς  δρα κανείς πάνω σε πράγματα κι

                                                                         ανθρώπους.

Κι η άσκηση της τέχνης είναι πηγή χαράς. 

Το δίχως άλλο, ζείτε σε σκοτεινούς καιρούς. Βλέπετε τον 

                                                                                     άνθρωπο

να τον έχουν παίγνιο δαιμονικές δυνάμεις.

Οι ηλίθιοι μονάχα ζουν ανέμελοι. Και πάνε του χαμού

όσοι 'ναι ευκολόπιστοι. Τι ήτανε οι κατακλυσμοί

της σκοτεινής προϊστορίας μπροστά στις συμφορές

που σήμερα χτυπάν τις πολιτείες μας; Και τι ήταν οι κακές

     σοδειές

μπρος στην ανέχεια που μας δέρνει ανάμεσα σε τόσην 

                                                                                  αφθονία;

Από τα "ΜΠΕΡΤΟΛΤ ΜΠΡΕΧΤ - ΠΟΙΗΜΑΤΑ" (μτφ. Μάριος Πλωρίτης, εκδ. "Θεμέλιο" / ενότητα "Ποιήματα για το θέατρο", 2000) 

ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΙΗΤΗ ΓΙΩΡΓΟ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟ Χώρος Τέχνης Ιδιόμελο", 14 Φεβρουαρίου 2026, 8 μ.μ.

 ..............................................................

ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΙΗΤΗ ΓΙΩΡΓΟ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟ

Το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου ο "Χώρος Τέχνης Ιδιόμελο" σας προσκαλεί με χαρά και συγκίνηση σε μια αξιοσημείωτη ποιητική συνάντηση. Ο Γιώργος Μαρκόπουλος θα συνομιλήσει με τον σκηνοθέτη Στέλιο Χαραλαμπόπουλο για την ιστορία του μέσα στην ποίηση και το συνολικό ποιητικό του έργο μέσα στο διάβα της ιστορίας μας.

Κείμενα και ποιήματα θα διαβάσουν ο Μανώλης Γιούργος, ο Στέλιος Χαραλαμπόπουλος και ο Γιώργος Μαρκόπουλος.

· Χώρος Τέχνης Ιδιόμελο, Ελευθερίου Βενιζέλου 17, Μαρούσι, κοντά στον ΗΣΑΠ

· Σάββατο 14/2/26

· Έναρξη 8μμ

· Είσοδος ελεύθερη

· Πληροφορίες – κρατήσεις: 2106817042

"Ο ΞΕΝΟΣ" ποίημα του Γιώργου Μαρκόπουλου (γ.1951, Μεσσήνη) (Από τη συλλογή "Οι Πυροτεχνουργοί" - "Βιβλιοπωλείον της Εστίας", γ.έκδοση, 1982)

 ..............................................................

        Γιώργος Μαρκόπουλος (γ. 1951, Μεσσήνη)

Ο ΞΕΝΟΣ

Γιατί ο ξένος, δεν γνωρίζει την πολιτεία την ημέρα.

Ο ξένος το βράδυ γνωρίζει την πολιτεία, όταν κοιμάται.

Το πρωί φεύγει πάλι με το στυφό ύφος

αυτού που έψαχνε κάτι και δεν το βρήκε.

Εσύ που κάποτε τον αγάπησες

όταν τον δεις να περνάει από την πόρτα σου,

δόστου κάτι από εκείνη την παλιά τρυφερότητα.

Και σκέψου μετά από χρόνια

ότι πέρασε κάποτε από την ζωή σου ο Οδυσσέας. 

Από τη συλλογή "Οι Πυροτεχνουργοί"

(εκδ. "Βιβλιοπωλείον της Εστίας", γ.έκδοση, 1982)

Una Furtiva Lagrima - Enrico Caruso 1904. Remastered. (youtube, 22.2.2008)

 ...............................................................

Una Furtiva Lagrima - Enrico Caruso 1904. Remastered. (youtube, 22.2.2008)

Una furtiva lagrima (A furtive tear) is the romanza from Act II, Scene 2 of the Italian opera, L'elisir d'amore (The Elixir of Love) by Gaetano Donizetti. It is sung by Nemorino (Caruso) when he finds that the love potion he bought to win his dream lady's heart, Adina, works. 

Nemorino is in love with Adina, but she isn't interested in a relationship with an innocent, rustic man. To win her heart, Nemorino buys a "love potion" with all the money he has in his pocket. The "love potion" is actually a cheap red wine sold by a con business traveler. But when he sees Adina weeping, he knows that she has fallen in love with him and the "Elixir" works. 

Caruso created the role of Nemorino the first time in February 1901 at La Scala in Milan. The conductor was the famous Toscanini, but the notoriously critical and reserved audience of La Scala did not react at all ... until Caruso started singing - and he basically turned the performance from failure to success. The audience went wild and Caruso was compelled to repeat "Una furtiva lagrima" three times. 

When Toscanini came back stage to go before the curtain with the artists, he embraced Caruso, then turned to the manager of La Scala, Giulio Gatti-Casazza, and said: "Per dio! Se questo Napoletano continua a cantare così, farà parlare di sè il mondo intero." (By Heaven! If this Neapolitan continues to sing like this, he will make the whole world talk about him.) 

And a few years later the whole world talked about him. - and still haven't forgotten his "velvet" voice and intense empathy. 

Text Italian:

Una furtiva lagrima
Negli occhi suoi spuntò,
Quelle festose giovani
Invidiar sembrò.
Che più cercando io vo?
Che più cercando io vo?
M'ama, sì, m'ama, lo vedo, lo vedo!
Un solo istante i palpiti
Del suo bel cor sentir!
I miei sospir confondere
Per poco ai suoi sospir!
I palpiti, i palpiti sentir,
Confondere i miei coi suoi sospir!
Cielo, si può morir...!
Di più non chiedo, non chiedo.
Ah! Cielo, si può, si può morir...!
Di più non chiedo, non chiedo.
Si può morir...
Si può morir d'amor!

Για τον όρο "Μετανάστες" ποίημα του Μπέρτολτ Μπρεχτ (1898 - 1956) (Από τα "Ποιήματα", μτφρ. Μάριος Πλωρίτης, "Θεμέλιο", 2000)

 ..............................................................

          Μπέρτολτ Μπρεχτ (1898 - 1956)

Για τον όρο "Μετανάστες"

Λαθεμένο μού φαινόταν πάντα τ' όνομα που μας δίναν:
«Μετανάστες».
Θα πει, κείνοι που αφήσαν την πατρίδα τους. Εμείς, ωστόσο,
δε φύγαμε γιατί το θέλαμε,
λεύτερα να διαλέξουμε μιαν άλλη γη. Ούτε
και σε μιαν άλλη χώρα μπήκαμε
να μείνουμε για πάντα εκεί, αν γινόταν.
Εμείς φύγαμε στα κρυφά. Μας κυνηγήσαν, μας προγράψανε.
Κι η χώρα που μας δέχτηκε, σπίτι δε θα 'ναι, μα εξορία.
Έτσι, απομένουμε δω πέρα, ασύχαστοι, όσο μπορούμε πιο κοντά
στα σύνορα,
προσμένοντας του γυρισμού τη μέρα, καραδοκώντας το παραμικρό
σημάδι αλλαγής στην άλλην όχθη, πνίγοντας μ' ερωτήσεις
κάθε νεοφερμένο, χωρίς τίποτα να ξεχνάμε, τίποτα
ν' απαρνιόμαστε,
χωρίς να συχωράμε τίποτ' απ' όσα έγιναν, τίποτα δε συχωράμε.
Α, δε μας ξεγελάει τούτη η τριγύρω σιωπή! Ακούμε ίσαμ' εδώ
τα ουρλιαχτά που αντιλαλούν απ' τα στρατόπεδά τους. Εμείς
οι ίδιοι
μοιάζουμε των εγκλημάτων τους απόηχος, που κατάφερε
τα σύνορα να δρασκελίσει. Ο καθένας μας,
περπατώντας μες στο πλήθος με παπούτσια ξεσκισμένα,
μαρτυράει την ντροπή που τη χώρα μας μολεύει.
Όμως κανένας μας
δε θα μείνει εδώ. Η τελευταία λέξη
δεν ειπώθηκε ακόμα.

Μπ. Μπρεχτ, Ποιήματα - Ενότητα Σκανδιναβία (1933-1941)
μτφρ. Μάριος Πλωρίτης, "Θεμέλιο", 2000

"ΜΟΤΤΟ ΣΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ MARGARETHE STEFFIN ΑΠΟ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΜΠΡΕΧΤ" ["Steffinische Sammlung" - Motto / 1940] Από τη συλλογή "ΜΠΕΡΤΟΛΤ ΜΠΡΕΧΤ ΠΟΙΗΜΑΤΑ / Ενότητα "ΕΞΟΡΙΑ: ΣΚΑΝΔΙΝΑΒΙΑ (1933-1941)" (μτφ. Μάριος Πλωρίτης, εκδ. "Θεμέλιο", 2000)

...............................................................

          Μπέρτολτ Μπρεχτ (1898 - 1956)

"ΜΟΤΤΟ ΣΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ MARGARETHE STEFFIN ΑΠΟ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΜΠΡΕΧΤ"

["Steffinische Sammlung" - Motto]

Αυτό, λοιπόν, είναι όλο, και - ξέρω - δεν είναι αρκετό.

Μπορεί, ωστόσο, να σας πει πως είμαι εδώ ακόμα.

Μοιάζω με κείνον που τριγύριζε κρατώντας ένα κεραμίδι,

στον κόσμο για να δείξει πώς ήτανε το σπίτι του.

                                                                                    (1940) 

Από τη συλλογή "ΜΠΕΡΤΟΛΤ ΜΠΡΕΧΤ ΠΟΙΗΜΑΤΑ / Ενότητα "ΕΞΟΡΙΑ: ΣΚΑΝΔΙΝΑΒΙΑ (1933-1941)" (μτφ. Μάριος Πλωρίτης, εκδ. "Θεμέλιο", 2000)