"NATURE MORTE" ποίημα του Νίκου - Αλέξη Ασλάνογλου (1931-1996) (εκδ. "ΕΓΝΑΤΙΑ", 1978)

 ..............................................................

Νίκος - Αλέξης Ασλάνογλου (1931-1996)

"NATURE MORTE"

Οι γήλοφοι έξω απ' την πόλη, το απόβραδο

η λαχτάρα για δρόμους, το γκρίζο μαλακό τοπίο

Η θέση της πολυθρόνας στη βεράντα μου

το τέλμα, η προσήλωση σε παμπάλαια σχήματα

το μονοπάτι ανθίζει σαν καινούριο

Από τη συλλογή "ΑΡΓΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ" & τον συγκεντρωτικό τόμο  "Ο ΔΥΣΚΟΛΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ" (εκδ. "ΕΓΝΑΤΙΑ", 1978)

"ΜΙΚΡΗ ΕΛΕΓΕΙΑ Σ' ΕΝΑ ΠΑΙΔΙ" ποίημα του Νίκου - Αλέξη Ασλάνογλου (1931 - 1996) Από τη συλλογή "Αργό Πετρέλαιο" και "Ο ΔΥΣΚΟΛΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ" (εκδ. "ΕΓΝΑΤΙΑ" 1978)

 ...............................................................

Νίκος - Αλέξης Ασλάνογλου (1931 - 1996)

ΜΙΚΡΗ ΕΛΕΓΕΙΑ Σ' ΕΝΑ ΠΑΙΔΙ

Πάνω στη χλόη αποθέτω τα νωπά του ποιήματα

λουλούδια και μίσχοι από φύλλα νεκρά

μια σκέψη που έσβησε προτού καν ανθίσει.

Θρηνώντας στην ξώπορτα, τριγυρνώντας ως το πρωί

ποιος θα κλάψει τα δυο του φθαρμένα τετράδια

μια μπούκλα ή έναν ανθισμένο σταυρό

Κανένα τηλέτυπο μέσα στην πόλη, καμιά συντροφιά

από κιθάρες μες στους λειμώνες δε θα κρατήσει

τη χαμένη βουή του. Γιατί μ' εγκατέλειψε κι έφυγε

μες στους ατμούς μεσημεριάτικης θάλασσας

Νίκος - Αλέξης Ασλάνογλου (1931 - 1996)

Από τη συλλογή "Αργό Πετρέλαιο" και "Ο ΔΥΣΚΟΛΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ" (εκδ. "ΕΓΝΑΤΙΑ" 1978)

"Τι είναι ποίηση;..." ποίημα του ποιητή και φίλου στο fb Αλέξανδρου Αραμπατζή (facebook, 2.11.2026)

...............................................................

Τι είναι ποίηση;
Σκοτάδι τόσο πυκνό και πνιγηρό
Που όλα τα όντα μέσα του τυφλά κι αγριεμένα
Πασχίζουν στο φως να δραπετεύσουν και στον ήλιο να καούν
Λιωμένα μέσα στη φωτιά και λυτρωμένα

Αλ.Αρ.

"10 ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΑ ΧΑΪΚΟΥ" από τον ποιητή και φίλο στο fb Χάρη Μελιτά (facebook, 23.10.2026)

 .............................................................

                        Χάρης Μελιτάς 

10 ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΑ ΧΑΪΚΟΥ


1. ΝΕΚΡΟΨΙΑ
Δεν βρήκαν αίμα.
Μονάχα δυο κηλίδες
φρέσκο ποίημα.


2. ΘΗΤΕΙΑ
Σήμερα πάλι
θα σκοτώσω μια μέρα.
Πόσες μου μένουν;


3. Η ΠΑΡΕΛΑΣΗ
Ανοίχτε δρόμο
να περάσουν οι νεκροί.
Θα μας πατήσουν.


4. ΠΑΝΩΣΕΝΤΟΝΟ
Φτωχό μου χώμα
δεν φτάνεις να σκεπάσεις
όσα έζησα.


5. Η ΕΤΥΜΗΓΟΡΙΑ
Απαγγέλθηκε
η ποινή της ελπίδας.
Αργός θάνατος.


6. ΕΓΓΥΗΣΗ
Έψαχνα κάποιον
να πεθάνουμε μαζί.
Πήρα καθρέφτη.


7. ΑΝΘΡΑΚΩΡΥΧΟΙ
Δεν ξαποσταίνουν
όλη νύχτα οι νεκροί.
Σκάβουν όνειρα.


8. ΤΕΛΕΤΗ ΛΗΞΕΩΣ
Βαρύ τσιγάρο
ο φόβος του θανάτου
στο κυλικείο.


9. Ο ΔΥΤΗΣ
Βούτηξε μόνος
στα βάθη της ψυχής του.
Δεν επέστρεψε.


10. ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
Άμα πεθάνω
τι θα πω στον Ύψιστο;
Παιδί ή γέρος;

"Κοκκινοσκουφίτσα" ποίημα της ποιήτριας και φίλης στο fb (facebook, 22.10.2026)

 ...............................................................

               Μαργαρίτα Παπαμίχου 

"Κοκκινοσκουφίτσα"

 
Πέταξα μακριά το σκουφί μου 

να μη με αναγνωρίζουν πια                            με τους δικούς 

τους όρους. 

Κοκκίνησε το δάσος ολόκληρο. 

Βλέπετε, 

η αθωότητα κρίνεται
σχεδόν πάντα ένοχη.

Παραμύθια που συνεχίζουν να γράφονται

ΥΓ. Η φωτογραφία που γέννησε το ποίημα της Μαργαρίτας

"Δεν θα σταματήσουμε ποτέ" Ναζουάν Νταρουίς (Πηγή: "Κάθε φορά που πλησιάζω" (Μια εποχή στο Λονδίνο), (Μετάφραση: Χρήστος Κούκης και Ρόνι Μπου Σάμπα, Εκδόσεις "Ειρήνη", 2025)

 ...............................................................

Ναζουάν Νταρουίς

"Δεν θα σταματήσουμε ποτέ"


Δεν έχω πατρίδα να επιστρέψω
ούτε πατρίδα για να εξοριστώ,
δέντρο που οι ρίζες του
τρέχουν σαν ποτάμι
Πεθαίνει αν σταματήσει
πεθαίνει και αν δεν σταματήσει

Στα μάγουλα και στα μπράτσα του θανάτου

πέρασα τις πιο όμορφες μέρες μου
και τη γη που έχανα κάθε μέρα
την κέρδιζα ξανά κάθε πρωί
Οι άνθρωποι έχουν μια μόνο πατρίδα
αλλά η δικιά μου πολλαπλασιάζεται στην ήττα

ανανεώνεται στην απώλεια
Οι ρίζες της, όπως και οι δικές μου, είναι το νερό
Αν ποτέ σταματήσει, θα μαραθούν
αν ποτέ παύσει, θα σβήσουν
Τρέχουμε μαζί
σ' ένα ποτάμι από ηλιαχτίδες
ένα ποτάμι χρυσόσκονης
που αναβλύζει από αρχαίες πληγές
και δεν σταματάμε ποτέ
Εξακολουθούμε να προχωράμε
ούτε ποτέ σκεφτήκαμε να πάρουμε μιαν ανάσα
ώστε να ανταμώσουν οι δρόμοι μας

Δεν έχω πατρίδα για να εξοριστώ
δεν έχω ούτε πατρίδα να επιστρέψω
Θα πεθάνω αν σταματήσω
θα πεθάνω και αν δεν σταματήσω

Πηγή: "Κάθε φορά που πλησιάζω" (Μια εποχή στο Λονδίνο), Μετάφραση: Χρήστος Κούκης και Ρόνι Μπου Σάμπα, Εκδόσεις "Ειρήνη", 2025.

Σημείωση : Από την ανάρτηση στο fb του φίλου Κωνσταντινου Κωστέα (facebook, 9.10.2026)

"H αλμυρή λίμνη" ποίημα του Yvan Goll (1891 - 1950) Μετάφραση: Δ. Π. Παπαδίτσας Πηγή: Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου (επιμ.), δεν άνθησαν ματαίως, Ανθολογία Υπερρεαλισμού, Νεφέλη 1980.

 ...............................................................

                 Yvan Goll (1891-1950)

"H αλμυρή λίμνη"

Το φεγγάρι γλείφει σα χειμωνιάτικο ζωο το αλάτι των χεριών σου,

Μα τα μενεξεδένια μαλλιά σου αφρίζουν σαν ένας θάμνος κουφοξυλιάς,

Που μέσα του κραυγάζει ο μικρός έμπειρος μπούφος.

Ιδού για μας χτισμένη η ζηλεμένη ονειροπολιτεία,

Που οι δρόμοι της είναι μαύροι και άσπροι.

Συ περπατάς πάνω στο σπιθοβόλο χιόνι της ελπίδας,

Για μένα στήνονται τα σίδερα της σκοτεινής γνώσης.

Κατάντικρυ στον ουρανό είναι τα σπίτια με κιμωλία ζωγραφισμένα

Κι οι πόρτες τους από χυτό μολύβι·

Ψηλά μονάχα κάτω απ’ την κορφή φυτρώνουν κίτρινα κεριά

Σαν πρόκες σε αναρίθμητες νεκρόκασσες.

Όμως σε λίγο θα `μαστε στην αλμυρή λίμνη.

Εκεί τα παγοπούλια μας παραμονεύουν με τα μακριά τους ράμφη.

Που όλη τη νύχτα με γυμνά χέρια τα παλεύω,

Πριν από μας τα ζεστά πούπουλά τοςυ ετοιμάζουν τη φωλιά.

Μετάφραση: Δ. Π. Παπαδίτσας

Πηγή: Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου (επιμ.), δεν άνθησαν ματαίως, Ανθολογία Υπερρεαλισμού, Νεφέλη 1980.

"Το κατώγι" ποίημα του Γιώργη Παυλόπουλου (1924-2008) (εκδ. Κίχλη, 2017)

 ..............................................................

              Γιώργης Παυλόπουλος (1924 - 2008)

Το κατώγι

Μνήμη του Μακρυγιάννη

Στον Ποιητή Γιώργο Σεφέρη

Βρεθήκαμε κλεισμένοι τότε με τον Ποιητή σ’ ένα παλιό σπίτι

κι άρχισα πάλι να ψάχνω για κάτι χαρτιά ενός δικού μας

που γύρευε Δικαιοσύνη

ακούγοντας ολοένα τη φωνή του να λιγοστεύει χωρίς να παραδίνεται

τη φωνή του ν’ αντέχει όσο είναι ο κόσμος τούτος κι ακόμη

όταν κανένας πια δε θα υπάρχει.

Ήταν σκοτεινά κι ανάβοντας το λυχνάρι για να φωτιστούμε

είδα μια κασέλα και την άνοιξα με την τρεμούλα της ελπίδας

όμως δε βρήκα τίποτε, μονάχα σκόνη από φθαρμένα

πράγματα που έλιωναν και τά ’τρωγε ο καιρός

και μια πιστόλα φυλαγμένη στο βάθος· δοκίμασα θαρρώ να την κρατήσω.

Ο αγέρας κατεβαίνοντας από το κάστρο δαιμόνιζε το σπίτι

και στο κατώγι θά ’λεγες πως κάποιος ξεκάρφωνε τους νεκρούς

χώμα και κόκαλα. Έπειτα ησυχία. Και πάλι ο αγέρας

σαν ποδοβολητό αλόγου κοντά στον τοίχο του περιβολιού

έφευγε ξαναγύριζε και ξαφνικά πηδώντας το λάκκο του ονείρου μου

μπήκε στην αυλή, ακούστηκαν στις πλάκες καθαρά τα πέταλά του

πέρασε τα χαγιάτια κι ανέβηκε τριποδίζοντας τη σκάλα.

Σπρώχνοντας τότε την πόρτα στάθηκε ανάμεσά μας

λυτό ξεκαπίστρωτο λαχανιάζοντας ιδρωμένο ένα άσπρο άλογο.

Μας κοίταξε περίλυπο στα μάτια και σηκώνοντας το πόδι

χτύπησε δυνατά στο πάτωμα με την οπλή κι έσπασε το σανίδι.

«Σκύψε, τί βλέπεις;» μου είπε ο Ποιητής

και γονατίζοντας πάνω από το μαύρο άνοιγμα

είδα και γνώρισα κει κάτω πλήθος αλυσοδεμένους

γεμάτο το κατώγι λιωμένα κορμιά που στενάζανε και γύρευαν Δικαιοσύνη.

Έτσι με πήρανε τα κλάματα καθώς ξημέρωνε

και βγήκα κι ακούμπησα στον τοίχο του περιβολιού.

Γύρω μου κανείς. Μήτε ο Ποιητής μήτε το άσπρο άλογο.

Χάραζε η μέρα σκοτεινή. Μονάχα πίσω από τα κυπαρίσσια

το φως ενός σπαθιού κρεμόταν στον αγέρα.

Γιώργης Παυλόπουλος (1924 - 2008)

Απρίλης 1969

Πηγή: Το κατώγι, 1971, Ποιήματα 1943-2008, Κίχλη, 2017.

"ΣΤΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΟ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ" ποίημα του Νίκου - Αλέξη Ασλάνογλου (1938 - 1996) Από την ποιητική συλλογή "Ποιήματα της τελευταίας άνοιξης" και τον "Δύσκολο Θάνατο" (εκδ. "Εγνατία", 1978)

 ..............................................................

Νίκος - Αλέξης Ασλάνογλου (1931 - 1996)

"ΣΤΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΟ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ"

Σ' αυτό το φθινοπωρινό ξενοδοχείο, έγραφες

που αγαπηθήκαμε τα περασμένα χρόνια

γυρίζω πάλι στις ταράτσες του και σκέφτομαι

βλέποντας φώτα εργοστάσια μες στη συννεφιά

πόσο το πεθαμένο αίσθημα επιζεί

ανήμπορο για μια σταγόνα αίμα

Κι όμως δεν λυπάμαι τα εργοστάσια, δεν τα σκέφτομαι

δε με μεθούνε πια το απόβραδο οι μηχανές

ούτε και η μνήμη σου, ξέθωρη πια πάνω στα τζάμια

Μόνο τον γείτονά μου, αυτόν δεν τον ξεχνώ

φυματικός και συνταξιούχος έμπορας

κρεμάστηκε στα δέντρα αυτά

                                                      άνοιξη 1951

Νίκος Αλέξης Ασλάνογλου (1938 - 1996)

Από την ποιητική συλλογή "Ποιήματα της τελευταίας άνοιξης" και τον "Δύσκολο Θάνατο" (εκδ. "Εγνατία", 1978)

(ΑΤΙΤΛΟ) ποίημα της Χρύσας Προκοπάκη [από τη συλλογή «Ο χλωρός παράδεισος», Κέδρος, 1982]

 ...............................................................

    Χρύσα Προκοπάκη (γ. Κομοτηνή)

(ΑΤΙΤΛΟ)


Συχνά και ακόμα, μεσημέρι πλάι στη θάλασσα,
ανοίγεις ξαφνικά τα μάτια, κι ένα κόκκινο βαθύ
σα ρίγες που πυκνώνουν, γίνονται τσαμπί
σε κρόταφο και τόνε βλέπεις – κολυμπάει και βάφει, κι έρχεται
λευκός κι αλλάζει, κι είναι ο Μαγιακόβσκη, λέει, στην Πρέβεζα.

Χρύσα Προκοπάκη [από τη συλλογή «Ο χλωρός παράδεισος», Κέδρος, 1982]

Από τη συλλογή "ΣΑΝ ΤΟΝ ΤΥΦΛΟ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΚΑΘΡΕΦΤΗ" (εκδ. "Υάκινθος", 1986) του Αργύρη Χιόνη (1943 - 2011)

 ...............................................................

           Αργύρης Χιόνης (1943 - 2011)

Θ'

Δὲν ἔχουμε ἄλλη χώρα ἔξω ἀπ᾿ τὴν ἐνδοχώρα πατρίδα ἄλλη δὲν ἔχουμε. Ὁπουδήποτ᾽ ἀλλοῦ, μέτοικοι, ξένοι, ἀντίγραφα ἑνός διαβατηρίου, μιᾶς ταυτότητας. Μόνον ἐντός μας ἑαυτοί. Μόνον ἐντός μας ὁ ἀκέραιος λόγος, ἡ καίρια πράξη. Ἐκτός μας, ἀδέξιο τραύλισμα τῆς ψυχῆς, ἄκαιρες, ἀκρωτηριασμένες χειρονομίες.

Κι ἄν εἶναι ὑψηλά καί περήφανα τά μέτωπά μας, εἶν᾿ ἐπειδή νικηφόρα ὑπερασπίσαμε τά ἐνδότερα ἐδάφη. Κι ἄν εἶναι βαθιά χαραγμένα τά πρόσωπά μας, εἶναι γιατί ποτέ δέν στρέψαμε τή ράχη στίς μέσα μας θύελλες. Κι ἂν εἴμαστε ἀπόκρημνοι κι ἀπλησίαστοι, εἶν᾿ ἐπειδή συχνά ἀκροβατήσαμε στό χεῖλος τοῦ μέσα μας γκρεμοῦ.

Κι ἄς ἔρθουν τώρα νά μᾶς κρίνουν οἱ κάτοικοι ὁδῶν, συνοικιῶν καί πόλεων. ῎Ας ἔρθουν τώρα νά μᾶς κρίνουν οἱ νομοταγεῖς πολίτες τῆς ἀνυπαρξίας. Ας ἔρθουν οι ἀκατοίκητοι άνθρωποι.

ΑΡΓΥΡΗΣ ΧΙΟΝΗΣ

Από τη συλλογή "ΣΑΝ ΤΟΝ ΤΥΦΛΟ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΚΑΘΡΕΦΤΗ" (εκδ. "Υάκινθος", 1986)

"ΣΥΝΘΗΜΑΤΑ" ποίημα του ποιητή Νίκου - Αλέξη Ασλάνογλου (1931μ-1996) Από τη συλλογή "ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΑΝΟΙΞΗΣ" και τον "ΔΥΣΚΟΛΟ ΘΑΝΑΤΟ" (εκδ. ΕΓΝΑΤΙΑ, 1978)

 ..............................................................

Νίκος - Αλέξης Ασλάνογλου (1931 -1996)

"ΣΥΝΘΗΜΑΤΑ"


Πίσω, σε σχήματα δοκιμασμένα απ' την πολυκαιρία
πίσω σ' αυτή την άνοιξη που έρχεται απαράλλαχτη
διασώζοντας όλα τα περασμένα μες στο φως

Ψηλότερα, στα τάγματα προκαλύψεως, στα ορεινά εργοτάξια
φωτίζουν τώρα ακούραστα τη δική σου σιωπή

Νίκος - Αλέξης Ασλάνογλου (1931 -1996)

 

Από τη συλλογή "ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΑΝΟΙΞΗΣ" και τον "ΔΥΣΚΟΛΟ ΘΑΝΑΤΟ" (εκδ. ΕΓΝΑΤΙΑ, 1978)

"ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ" ποίημα του Νίκου - Αλέξη Ασλάνογλου (1931 - 1996) Από τη συλλογή "Νοσοκομείο Εκστρατείας" και τον "Δύσκολο Θάνατο" (εκδ. Εγνατία, 1978)

 ...............................................................

Νίκος - Αλέξης Ασλάνογλου (1931- 1996)

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ

Συναντηθήκαμε αργά το απόγευμα κάπου προς τον παλιό 

                                                                                         /σταθμό.

         Φυσούσε από το πρωί και η θάλασσα ήταν έρημη στα

         καφενεία και στα τραμ της αφετηρίας.

Κοιτούσα τα χέρια του που έσφιγγαν ήρεμα, με κρυφή συγκα-

       τάθεση, τα δικά μου. Μες στο σακίδιο ήταν όλος ο κόσμος 

       του - πουλόβερ, βιβλία, γράμματα... Έπρεπε νάρχονταν

       τα πράγματα αλλιώς, μα το θελήσαμε τάχα

Άχρωμο φως, μια Κυριακή φθινοπωριάτικη, καμιά ελπίδα.

Μικρά ταξίδια στις ακτές, όλα χαλάσανε. Θεέ μου τόση ερημιά

Έβρεχε στην επιστροφή και ο αυτοκινητόδρομος γέμισε 

φωτεινά σήματα, πικρά ολομόναχα φώτα

Νίκος - Αλέξης Ασλάνογλου (1931 - 1996)

Από τη συλλογή "Νοσοκομείο Εκστρατείας" και τον "Δύσκολο Θάνατο" (εκδ. Εγνατία, 1978)

"Σα να μην υπήρξαμε ποτέ..." ποίημα του Νίκου Καρούζου (1926 - 1990) Από τα "Πρόσωπα" (facebook, 17.7.2026)

 .............................................................

Νίκος Καρούζος (17.7.1926 - 28.9.1990)

Σα να μην υπήρξαμε ποτέ
κι όμως πονέσαμε απ' τα βάθη.

Ούτε που μας δόθηκε μία εξήγηση
για το άρωμα των λουλουδιών
τουλάχιστον.

Η άλλη μισή μας ηλικία
θα περάσει χαρτοπαίζοντας
με το θάνατο στα ψέματα.

Και λέγαμε πως
δεν έχει καιρό η αγάπη
να φανερωθεί ολόκληρη.

Μια μουσική
άξια των συγκινήσεών μας
δεν ακούσαμε.

Βρεθήκαμε σ' ένα διάλειμμα του κόσμου
ο σώζων εαυτόν σωθήτω.

Θα σωθούμε από μία γλυκύτητα
στεφανωμένη με αγκάθια.

Χαίρετε άνθη σιωπηλά
με των καλύκων την περισυλλογή
ο τρόμος εκλεπτύνεται στην καρδιά σας.

Ενδότερα ο Κύριος λειτουργεί
ενδότερα υπάρχουμε μαζί σας.

Δεν έχει η απαλή ψυχή βραχώδη πάθη
και πάντα λέει το τραγούδι της υπομονής.

Ω θα γυρίσουμε στην ομορφιά
μια μέρα...

Με τη θυσία του γύρω φαινομένου
θα ανακαταλάβει η ψυχή τη μοναξιά της.

Νίκος Καρούζος (1926 - 1990)

"ΚΙ' ΑΝ ΥΠΟΘΕΣΟΥΜΕ" ποίημα του Νίκου - Αλέξη Ασλάνογλου (1931 - 1996) από τη συλλογή "Νοσοκομείο Εκστρατείας" & "Ο Δύσκολος Θάνατος" (εκδ. "Εγνατία", 1978)

 ...............................................................

Νίκος - Αλέξης Ασλάνογλου (1931 - 1996)

"ΚΙ' ΑΝ ΥΠΟΘΕΣΟΥΜΕ"

Κι' αν υποθέσουμε πως όλα έρχονταν καλά

και ταξιδεύαμε μαζί κι' η πόλη έφεγγε

και το κατάστρωμα πλημμύριζε στη μουσική

κι' η θάλασσα ήταν δική μας κι' η στεριά

λουλούδιαζε σαν ανθισμένο περιβόλι

αν υποθέσουμε πως ταξιδεύαμε παντοτινά

κι' η αγάπη σου ανάβλυζε μέσα στα μάτια -

Τι κουβεντιάζουμε, κανένα γιατρικό δεν ωφελεί

καμιά αλλαγή στο αίμα δεν αντέχει

Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΒΑΛΑΒΑΝΗΣ, ΔΑΦΝΗΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ έγραψε ο Γιάννης Π. ("Λογοτεχνικό Ιστολόγιο", 16/01/2022)

 ..............................................................

Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΒΑΛΑΒΑΝΗΣ, ΔΑΦΝΗΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ

έγραψε ο Γιάννης Π. ("Λογοτεχνικό Ιστολόγιο", 16/01/2022) 

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Μπουκέτο», Τόμος Β’, τεύχος 81, 8 Νοεμβρίου 1925

Η «χρυσή νεολαία» και η ποιητική τριάς. — Ο Βαλαβάνης ερωτευμένος. — Το προφητικό «Όνειρό του». — «Ο τάφος του Κλέφτη». — Το μοιραίο δίστιχο. — Πώς τον πένθησε ο Γεώργιος Παράσχος.

Στας αρχάς του 1850 ένας όμιλος από νέους ζωηρούς και ευθύμους εξεχώριζε στη μικρή τότε Αθήνα. Ήσαν οι πρόδρομοι της «χρυσής νεολαίας» του 62. Τους είχεν ενώσει η φωτιά της νεότητος, η ειλικρίνεια και η αγάπη.

Μέσα στην παρέα αυτή εγνωρίσθησαν ένα καλοκαιρινό βράδι στο «Άντρον των Νυμφών» —κοντά στον Ιλισσό— τρεις νεαροί ακόμη ποιηταί: Ο Γεώργιος Παράσχος, ο Γεώργιος Ζαλόκωστας και ο Δημοσθένης Βαλαβάνης. Τα ονόματα των δύο πρώτων είναι γνωστά, πολιτογραφημένα εις το βασίλειον των Μουσών. Ο Βαλαβάνης όμως δεν είναι γνωστός εις τον πολύν κόσμον, αν και η τέχνη του δεν ήτο κατωτέρα από την τέχνην των φίλων του. Ψυχή περήφανη και γενναία, είχε προικισθεί από τη φύση με ρωμαλέα έμπνευσι, με έκτακτη καλαισθησία, με μουσική αντίληψι στο στίχο. Η μορφή των ποιημάτων του πλησιάζει την επτανησιακή. Και είναι άξιο ιδιαιτέρας σημειώσεως ότι, ενώ την εποχή εκείνη εκυριαρχούσε η καθαρεύουσα και κατά μυριάδας εγράφοντο μακαρονοειδείς στίχοι, άνοστοι, γλυκανάλατοι, παραγεμισμένοι με απαρέμφατα και μέσους αορίστους δευτέρους, με σάβανα, νεκροκεφαλάς και φθίσιν, —μόνον ο Δημοσθένης Βαλαβάνης απετέλεσε μια ωραίαν εξαίρεσιν. Παρουσιάστηκε με τη λαμπρότητα και τη δροσιά του δημοτικού στίχου του οποίου εγνώριζε όλα τα μυστήρια.

Γεννήθηκε στα 1824. Πατρίδα του ήταν η Καρύταινα. Ορφανός από πατέρα, έζησε 18 χρόνια στο χωριό, με τη στοργική του μάνα, με πολλές στερήσεις. Αλλ’ είχε τη μάνα του, το μεγαλείτερο αγαθό του κόσμου. Ήρθε στα Αθήνας γεμάτος πόθο στα γράμματα και με τη μικρή βοήθεια κάποιου συγγενούς του, θέλησε να σπουδάση την Ιατρική. Φοιτητής αυτός, βλέποντας τον κόσμο με τα ωραιότερα χρώματα, συμπληρώνοντας τα θεάματά του με τη φαντασία και αναδημιουργώντας αυτά ιδανικώτερα, έκλεινε για λίγες στιγμές τα επιστημονικά του βιβλία και αφηνότανε στην έμπνευσι. Την εποχή εκείνη ήταν στην ακμή τους δύο φιλολογικά περιοδικά: η «Ευτέρπη» και η «Μνημοσύνη». Σ’ αυτά εδημοσιεύθηκαν προθύμως τα πρώτα του ποιήματα: «Ο τάφος του Κλέφτη» και τα ερωτικά ελεγεία του «Εκείνη» και το «Όνειρό μου». Γιατί ο Δημ. Βαλαβάνης ήταν ερωτεμένος. Ένα θερμό αίσθημα ετάραζε την καρδιά του ποιητού. Ο Ζαλόκωστας γράφει κάπου: «Εις τον βίον του Βαλαβάνη φαίνεται ότι ουχί μικρόν κλονισμόν επέφερεν ο Έρως, έρως μάλιστα ατυχής, πρωτότυπος και ασυνήθης εις πολλούς».

Το «Όνειρό μου» εδημοσιεύθη στη «Μνημοσύνη» συνοδευόμενον από μερικές παρατηρήσεις του Γ. Ζαλοκώστα.

Το «Όνειρο» είναι η τρυφερή ιστορία του έρωτός του σε μια Αθηναία κόρη, που κατοικούσε εκεί σ’ ένα σπίτι της Πλάκας. Ιδού το ποίημα, που έκανε τότε ζωηρή εντύπωσι στο φιλολογικό κόσμο και έδωσε αφορμή ν’ ανάψουν πάλι αι συζητήσεις για τη «γλώσσα της Ποιήσεως»:

ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΜΟΥ

Γελούσαν τα τριαντάφυλλα, οι ανθοί μοσχοβολούσαν
Και σε πουλιού πουρπούλισμα μόνον εσειούντο οι κλάδοι,
Κι η αντιλιάδες στης δροσιάς της στάλαις εγλυστρούσαν
Κι από διαμάντη ολόσπαρτο μου εφάνη ένα λειβάδι.
Τρεμουλιαχταίς στα μάτια μου επαίζανε η αχτίδες,
Παρέκει εμουρμουρόκλαιγε μια βρύσι στο πλευρό μου,
Εδώ πως σ’ είδα μοναχή, πως μοναχόν με είδες
Μου εφάνη εις το όνειρό μου.


Λες κι αγγελούδας ευμορφιά να σου έδινε η χλωμάδα
Τα μάτια σου ανεγάλιαζαν στη λάμψι και στη χάρι
Σα στο νερό το καθαρό του ήλιου η αντιλιάδα·
Κι απ’ τα μαλλιά Σου πέρναγε το βάλσαμο να πάρη
Χαρούμενο, ανεμπόδιστο της μοναξιάς τ’ αέρη·
Και σα να μη μ’ εγνώριζες και σα στο λογισμό μου
Ποτέ να μην επέρασες, ποτέ δεν σε είχα φέρει
Μου εφάνη εις τ’ όνειρό μου.

Ψιλό έπεφτε στους κόρφους σου το φόρεμα σαν πάχνη
Πού έβλεπε και δεν έβλεπε τα στήθια σου το μάτι
Σα στον καθρέφτη τη θωριά όπου σκεπάζει η άχνη
Με αγγέλου αέρα το κορμί το ολόλαμπρό σου επάτει
Και σαν να σε ξεγέλαγε με χίλια δυο η μοίρα
Ολόχαρη, ξεπέταχτη σε είδα στο λογισμό μου.
Κόρη, ας μην είναι πλάνη μου αυτ’ η χαρά που επήρα
Για σένα στ’ όνειρό μου

Και γύρω σα να εγύρευες ανθό της αρεσιάς Σου
Στα χαμολούλουδα έσκυφτες κι η πεταλούδες φεύγαν
Και γω με κλόνο της μυρτιάς εσίμωσα κοντά Σου
Μ’ είδες γλαρά, δεν λάλησες, μα η ματιές σου ελέγαν
Πως ήθελε το χέρη σου το κλόνο μου να πάρη·
Μου έδωκες το χαμόγελο, σου έδωκα τον ανθό μου,
Τον πήρες με κυπαρισσιού τον έσμιξες κλονάρι
Μου εφάνη εις τ’ όνειρό μου.

Εξύπνησα και στ’ όνειρο πλανιέτε ο λογισμός μου
Τον κόσμο, κόρη, θα δηλοί το στολιστό λειβάδι·
Το θαμποβόλημα εξηγεί τη πλάνη αυτή του κόσμου·
Κι αγνώριστος που σου έδωκα εγώ το μυρτοκλάδι,
Σημαίνει για τον έρωτα πως μια ζωή δεν φτάνει.
Με το κυπαρισόκλονο που έσμιξες τον ανθό μου
Δηλοί πως θα αγαπά η ψυχή κι όταν κανείς πεθάνη.
Αυτό είναι τ’ όνειρό μου.

Δημοσθένης Βαλαβάνης


* * *

Ο «Τάφος του Κλέπτη» έχει τη λεβεντιά του αρματωλισμού, ευδιάζει θυμάρι και έλατο. Μας δίνει πιστή εικόνα της ηρωικής ζωής των κλεφτών με τους οποίους ο Βαλαβάνης έζησε και συνανεστράφη. Το επικόν τούτο ποίημα η κριτική της εποχής του εθεώρησε «ως αριστούργημα και της Ελληνίδος ποιήσεως εν των τελειοτέρων έργων».

Εκτός τούτων, ο Βαλαβάνης έγραψε τραγωδίαν «Ο Θάνατος του Παπαφλέσσα», ελεγείον «Εις τον Θάνατον νεονύμφου», μεταφράσεις στίχων του Λαμαρτίνου, πολιτικά σατρύρας κλπ. Ένα διήγημά του «Δυο νύκτες» δημοσιευμένο στην «Ευτέρπη» έχει τη σφραγίδα της μελαγχολικής φιλοσοφίας. Ο ποιητής έπασχε τότε, «επήγαινε προς το μνήμα» και η θλίψη εθόλωνε την καθαρή πηγή της εμπνεύσεώ τους. Το διήγημα αυτό είναι το τελευταίο του Βαλαβάνη.

***

Ο Βαλαβάνης, λίγους μήνες πριν πεθάνη, εσύχναζε στο σπίτι του Ζαλοκώστα και απήγγειλε στίχους του. Το στηθικό νόσημά του είχε προχωρήσει, αλλ’ ο Ποιητής ήλπιζε ακόμη. Σε μια από τις απλές εκείνες φιλολογικές συναναστροφές, ήτανε γραφτό του ν’ ακούση από φιλικό στόμα ότι λίγες μέρες μόνο θα ζούσε στον κόσμο τούτο. Ένας από τους παρευρισκομένους —κατά τη συνήθεια της εποχής— επρότεινε τη συμπλήρωσι στίχων σε δεδομένη ομοικαταληξία. Σε άλλες βραδιές οι φίλοι γελούσαν με τις κουτές ή ακατάλληλες απαντήσεις, τώρα όμως συνέβη κάτι πικρό. Διότι όταν ο Βαλαβάνης επρότεινε τον ακόλουθο στίχο:

Έχει θερμό το στήθος του, μεγάλη την ψυχή του,

έλαβε την ακόλουθη απάντησι

Και τον αστέρα της αυγής λαμπάδα νεκρική του.

Ο Βαλαβάνης εζάρωσε τα φρύδια και δε μίλησε πια. Με το αυγινό άστρο μιας ημέρας του Μαΐου 1854 ο Ποιητής απέθανε σε ηλικία τριάντα ετών. Οι ποιηταί και συγγραφείς των Αθηνών τον εκήδευσαν με αδελφική θλίψη. Ο Γεώργιος Παράσχος έβαλε πένθος επάνω στο μανίκι της φέρμελης και κρέπι μαύρο στο φέσι του, και με φωνή γεμάτη λυγμούς απήγγειλε τον επικήδειό του. Αλλά με τα χρόνια, εχάθηκαν τα ίχνη του τάφου του και κανείς δε μπορεί τώρα να μας δείξη σε ποια γωνιά του Αθηναϊκού Νεκροταφείου κοιμάται ο περιπαθής ποιητής του «Ονείρου»

Στεφ. Δάφνης

"Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΤΡΑ" -ποίημα του Άρη Αλεξάνδρου (24.11.1922 - 2.7.1978) Από τη συλλογή "Ευθύτης οδών" & τα "Ποιήματα 1941 - 1974" (εκδ. Καστανιώτης, 1981, β' έκδοση)

 ...............................................................

Άρης Αλεξάνδρου (24.11.1922 - 2.7.1978)

Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΤΡΑ

Ορθός στη μέση του ναού

στέκεται και ζυγιάζει

στο χέρι το σπαθί του την ελπίδα στο μυαλό του.

Μπορεί οι φίλοι του στη Σπάρτη κάτι να πετύχουν

ίσως και πέρα στην Αθήνα συμβεί καμιά μεταβολή

κι ο Ξέρξης

                     όσο κι αν είναι απίθανο

                                                              κάπως να συμβάλει.

Φτάνει να μείνει ζωντανός, ορθός ή κι ακουμπώντας 

                                                                            /στο βωμό

πεσμένος έστω μπρούμυτα στις πλάκες

φτάνει να κρατήσει λίγες μέρες

να μη βιαστεί να προδικάσει την κρίση των Θεών.

Ίσως να γίνουν όλα πιο απλά.

Σαν πέσει η νύχτα, μπορεί να κοιμηθούνε οι φρουροί

και τότε ξεγλιστρώντας θα φτάσει ως τη Μεσσηνία.

Την πρώτη πέτρα

την έχτισαν τα χέρια της μητέρας.

Μια μια οι σειρές υψώνονται στην πόλη και καθώς γέρνει

                                                                                        / ο ήλιος

βυθίζονται στον ίσκιο

τα πόδια

                το κορμί

                                τα χέρια των χτιστάδων.

Λίγο ακόμα

και θα πέσουν στο σκοτάδι

                                                καρατομημένα

                                                                           τα κεφάλια.

Τότε αυτός

                    ορθός στη μέση του ναού

                              θα μπήξει μες στο στήθος του το ξίφος.

Εδώ που έχω καταφύγει

σωριάζονται μια μια οι εποχές

βαριές σαν πέτρες.

Ορθός στη μέση της ζωής

δε ζυγιάζω τίποτα.

Ξέρξης και Αθήνα δεν υπάρχουν.

Είμαι προδότης για τη Σπάρτη για τους είλωτες σπαρτιάτης.

Με το σπαθί χαράζω 

                                       στα στεγνωμένα χείλη 

                                                                              το χαμόγελό μου.

"ΕΤΣΙ ΠΛΑΘΕΤΑΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ" ποίημα του Μπέρτολτ Μπρεχτ (1898 - 1956) Από τη συλλογή "ΜΠΕΡΤΟΛΤ ΜΠΡΕΧΤ - ΠΟΙΗΜΑΤΑ" (μτφ. Μάριος Πλωρίτης, εκδ. "Θεμέλιο", 2000)

 ...............................................................

           Μπέρτολτ Μπρεχτ (1898 - 1956)

"ΕΤΣΙ ΠΛΑΘΕΤΑΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ"


Λέει ναι, και λέει όχι.
Δέρνει, και τόνε δέρνουνε.
Πάει μ' αυτούς, πάει μ' εκείνους.
Έτσι πλάθεται ο άνθρωπος αλλάζοντας
κι έτσι γεννιέται μέσα μας η εικόνα του.
Μας μοιάζει, και δε μας μοιάζει ωστόσο


Μπέρτολτ Μπρεχτ (1898 - 1956)

Από τη συλλογή "ΜΠΕΡΤΟΛΤ ΜΠΡΕΧΤ - ΠΟΙΗΜΑΤΑ" (μτφ. Μάριος Πλωρίτης, εκδ. "Θεμέλιο", 2000)

"ΤΟ ΒΡΑΔΥ" & "Η ΒΕΡΑΝΤΑ" Δύο ποιήματα του Νίκου - Αλέξη Ασλάνογλου (1931-1996) Από τη συλλογή "Ποιήματα για ένα καλοκαίρι" (μέρος του τόμου "Δύσκολος Θάνατος", εκδ. "Εγνατία", 1978)

 ...............................................................

Νίκος - Αλέξης Ασλάνογλου (1931 - 1996)

"ΤΟ ΒΡΑΔΥ"


Τι ήταν αυτή η ξαφνική ευτυχία

Ανάβαν φώτα στις βεράντες κι' η ψυχή μου
ανέμιζε στα ολάνοιχτα παράθυρα
μ' ένα προχώρημα της άνοιξης
δειλά μες στο αθέατο καλοκαίρι

Τότε κατάλαβα τη νιότη μου ν' ανοίγει
σαν τα λουλούδια και τους στίχους να καρπίζει
κήποι και ποιήματα ποτιστικά πλημμύρα

όχι καρδιά μου τόση ευτυχία




Η ΒΕΡΑΝΤΑ


Αυτή η βεράντα που περάσαμε ένα βράδυ
κατάμονοι μες στην ερημωμένη πόλη
αυτή η βεράντα μες στο καλοκαίρι
είναι η μόνη ανάμνηση που απόμεινε
τώρα που ο άνεμος σηκώνεται και φέρνει σκόνη




Νίκος - Αλέξης Ασλάνογλου (1931 - 1996)

Από τη συλλογή "Ποιήματα για ένα καλοκαίρι" (μέρος του τόμου "Δύσκολος Θάνατος", εκδ. "Εγνατία", 1978)