"Υπάρχει ελπίδα για τη γερμανική Αριστερά;" γράφει η Κορίνα Βασιλοπούλου ("Εφημερίδα των Συντακτών", 20.02.25)

 ..............................................................

Υπάρχει ελπίδα για τη γερμανική Αριστερά;

γράφει η Κορίνα Βασιλοπούλου  ("Εφημερίδα των Συντακτών", 20.02.25) 

Τρεις μέρες πριν από τις πρόωρες γενικές εκλογές της Γερμανίας, οι τρεις πρώτες θέσεις θεωρούνται σίγουρες -πρώτη η συμμαχία CDU/CSU, δεύτερο το ακροδεξιό AfD και τρίτο το σοσιαλδημοκρατικό SPD- αλλά τα μικρά κόμματα και ειδικά τα αριστερά θα «κονταροχτυπηθούν» ● Θα μπει στη Βουλή η Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ; Θα ανακάμψει το Die Linke;

Και όμως, εκεί που όλα έμοιαζαν απαισιόδοξα και προδιαγεγραμμένα, οι πρόωρες γενικές εκλογές στη Γερμανία αποκτούν μεγαλύτερο ενδιαφέρον όσο πλησιάζει η μέρα της κάλπης, Κυριακή 23 Φεβρουαρίου. Και όχι, αυτό δεν αφορά την κατάταξη των τριών μεγαλύτερων κομμάτων. Ανευ συγκλονιστικού απροόπτου η Ενωση Χριστιανοδημοκρατών/Χριστιανοκοινωνιστών (CDU/CSU) θα είναι πρώτη με διαφορά, η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) δεύτερη και τρίτο το σοσιαλδημοκρατικό SPD του απερχόμενου καγκελάριου Ολαφ Σολτς.

Το σασπένς αφορά τα μικρότερα κόμματα και δη αυτά της Αριστεράς: το αν η νεοσύστατη Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW) θα καταφέρει να μπει στη Βουλή. Και κυρίως αν η Die Linke, το κόμμα της γερμανικής Αριστεράς, θα καταφέρει να πραγματοποιήσει αν όχι μια «ολική», τουλάχιστον μια καλή επαναφορά.

Οι δημοσκοπήσεις του τελευταίου διαστήματος είναι ενθαρρυντικές. Η Die Linke συγκεντρώνει 6-7% στην πρόθεση ψήφου, πάνω από το 5% που είναι το όριο εισόδου στη Βουλή. Στο κόμμα έχουν εγγραφεί χιλιάδες νέα μέλη. Σύμφωνα με το Der Spiegel, σήμερα αριθμεί 81.000 μέλη, περισσότερα από τα 78.000 που είχε την εποχή της ακμής του το 2009. Οσο για τη βασική υποψήφιά του, τη Χάιντι Ράιχινεκ, έχει προσελκύσει την προσοχή ψηφοφόρων, πολιτικών αναλυτών και ΜΜΕ με τον αιχμηρό δημόσιο λόγο της και την έντονη παρουσία της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η Ράιχινεκ είναι μόλις 36 χρόνων, εμφανίσιμη, με ευφράδεια λόγου και με πολλά τατουάζ –το τελευταίο είναι μάλλον ασυνήθιστο για πολιτικό της ριζοσπαστικής Αριστεράς. Αρχικά μέλος της νεολαίας της Die Linke, ανελίχθηκε γρήγορα στην κομματική ιεραρχία, εξελέγη αρχικά στην τοπική Βουλή της Κάτω Σαξονίας, ενώ το 2021 έκανε το ντεμπούτο της στην Ομοσπονδιακή Βουλή, την Μπούντεσταγκ.

Εκείνη ήταν μια αποφράδα χρονιά για το κόμμα της γερμανικής ριζοσπαστικής Αριστεράς. Εχοντας χάσει σχεδόν τη μισή της δύναμη σε σχέση με το 2017, έλαβε μόλις 4,9% και κανονικά θα έμενε εκτός Βουλής. Επειδή όμως σε ορισμένα κρατίδια έλαβε πάνω από το όριο, όπως σε αυτό της Κάτω Σαξονίας, κατόρθωσε τελικά να έχει κοινοβουλευτική εκπροσώπηση. Η Χάιντι Ράιχινεκ έγινε επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας και κατάφερε να δώσει ορατότητα σε ένα κόμμα που σπαρασσόταν άγρια από εσωτερικές έριδες, αλλά και από την αδυναμία του να εκφέρει ενιαίο λόγο σε ορισμένα καίρια ζητήματα.

«Παρ' όλες τις πολιτικές μας διαφορές, δεν θα φανταζόμουν ποτέ ότι το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα -το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα!- θα έσπαγε το ταμπού και θα έκανε συμφωνίες με την Ακρα Δεξιά. Γίνατε συνένοχος και αλλάξατε την πορεία της χώρας προς το χειρότερο» είπε στην κοινοβουλευτική της ομιλία που κέρδισε τις εντυπώσεις στις 31 Ιανουαρίου, αφότου ο δεξιός υποψήφιος Φρίντριχ Μερτς πέτυχε να υπερψηφιστεί στη Βουλή μια συμβολική πρόταση για αυστηροποίηση του μεταναστευτικού με τις ψήφους του AfD.

Aκριβώς αυτή η παραβίαση ενός μέχρι πρότινος ιερού ταμπού στην πολιτική σκηνή της μεταπολεμικής Γερμανίας έχει θορυβήσει εκατομμύρια Γερμανούς, οι οποίοι κάθε Σάββατο εδώ και εβδομάδες πραγματοποιούν μεγάλες αντιφασιστικές διαδηλώσεις σε πολλές πόλεις. Αυτή η ενδυνάμωση του αντιφασιστικού κινήματος εξηγεί σε σημαντικό βαθμό τη δημοσκοπική άνοδο της Die Linke. To ίδιο φυσικά και η δημοφιλία της υποψήφιάς της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ειδικά στο TikTok όπου η Χάιντι Ράιχινεκ έχει εξελιχθεί σε ένα είδος πολιτικής «ινφλουένσερ» με πάνω από 500.000 ακόλουθους, πολύ περισσότερους από τον Φρίντριχ Μερτς και τον Ολαφ Σολτς. Μιλά για την παιδική φτώχεια, τα ακριβά ενοίκια και την επιστροφή της Ακροδεξιάς κερδίζοντας από θετικά έως διθυραμβικά σχόλια.

«Οι πολιτικοί έχουν ψηφοφόρους. Η Ράιχινεκ έχει φανς» έγραψε πρόσφατα η Suddeutsche Zeitung. Θα μεταφραστούν όμως οι «φανς» και σε ψήφους; Το ερώτημα θα απαντηθεί το βράδυ της Κυριακής. Σε κάθε περίπτωση η γερμανική Αριστερά ύστερα από μια πενταετία βαθιάς κρίσης δείχνει να ανακτά, αν μη τι άλλο, την ελπίδα.

"Τα κόμματα εξουσίας δεν ακούν και δεν βλέπουν" γράφει η Βασιλική Σιούτη (www.lifo.gr, 20.2.2025)

 ...............................................................

Τα κόμματα εξουσίας δεν ακούν και δεν βλέπουν

Το σιωπηλό κίνημα των Τεμπών προειδοποιεί. Τα κόμματα εξουσίας δεν ακούν και δεν βλέπουν. Τα αντισυστημικά καραδοκούν.

γράφει η Βασιλική Σιούτη (www.lifo.gr, 20.2.2025)

ΤΗΝ ΩΡΑ ΠΟΥ Η ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ του πολιτικού συστήματος καταρρέει και οι δημοσκοπήσεις, μετά τις διαδηλώσεις για τα Τέμπη, στέλνουν κι αυτές σήμα κινδύνου, ο διάλογος των πολιτικών στη Βουλή πέφτει σε ακόμα χαμηλότερα επίπεδα και ακούγονται πλέον ακρότητες απ’ όλες τις πλευρές.

Η κυβέρνηση ανησυχεί για το κόστος που μπορεί να έχει η υπόθεση των Τεμπών, η οποία εξακολουθεί να κυριαρχεί στην επικαιρότητα, παρά τη θέλησή της, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης αναζητούν τον τρόπο που θα κερδίσουν από αυτά.

Το Μέγαρο Μαξίμου τις τελευταίες μέρες άλλαξε ξανά γραμμή και πέρασε πάλι στην επίθεση κατά πάντων, επιχειρώντας να εμφανιστεί ως η μόνη δύναμη που υπερασπίζεται τη λογική, τη σταθερότητα και τους θεσμούς, κατηγορώντας όλους τους άλλους είτε ως «παλαβή» αριστερά είτε ως «παλαβή» ακροδεξιά. Αυτή η σκληρή και επιθετική γραμμή με τις κατηγορηματικές αρνήσεις («δεν υπήρξε μπάζωμα», «δεν υπήρξε παράνομο φορτίο», «δεν σχετίζεται με τα Τέμπη η 717») ήταν η γραμμή που ακολουθούσε πριν από τις διαδηλώσεις και την άλλαξε μετά από αυτές, καθώς δεν απέδωσε. Γι’ αυτό και ο πρωθυπουργός, στην πρώτη συνέντευξη, παραδέχτηκε ορισμένες λάθος εκτιμήσεις που είχε κάνει. Για κάποιον λόγο όμως, ο οποίος δεν είναι προφανής (εκτός αν μέτρησαν κάτι στις δημοσκοπήσεις που τρέχουν), στο Μαξίμου αποφάσισαν ότι έπρεπε να επιστρέψουν στη σκληρή επιθετική γραμμή.

Η κυβέρνηση επιδιώκει να δείξει πως αντίπαλοί της είναι οι συνωμοσιολόγοι και προσπαθεί να στριμώξει σε αυτή την κατηγορία όλη την αντιπολίτευση.

Ο πρωθυπουργός έδωσε το στίγμα στην πρόσφατη συνέντευξή του, με την οποία επιχείρησε να πάρει πίσω κάποια απ’ όσα είχε πει την προηγούμενη φορά. Ενώ π.χ. είχε αφήσει ανοιχτό το θέμα της ύπαρξης παράνομου φορτίου στην προηγούμενη συνέντευξη, στην πρόσφατη, αφού πρώτα δήλωσε «εμείς δεν κάνουμε τους δικαστές, όπως κάποιοι στην αντιπολίτευση», στη συνέχεια διατύπωσε την άποψή του, υποστηρίζοντας ότι, εφόσον επιβεβαιωθεί η γνησιότητα των βίντεο, τότε όλο το σενάριο περί «παράνομου φορτίου» καταρρίπτεται με κρότο. Αυτή όμως είναι μια κρίση που θα κάνουν οι δικαστές και όχι η κυβέρνηση. Οι πραγματογνώμονες που εξέτασαν τα βίντεο, άλλωστε, ανέφεραν ότι από την παρατήρησή τους δεν μπορούν να διακρίνουν κάποιο παράνομο φορτίο και όχι ότι δεν υπήρχε παράνομο φορτίο

Το άλλο που κάνει η κυβέρνηση είναι να επιλέγει να απαντά όχι στα εύλογα ερωτήματα (π.χ. «Γιατί δεν άφησαν την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να ερευνήσει τις ποινικές ευθύνες των πρώην υπουργών για τη σύμβαση 717», «Ποιος έδωσε την εντολή για την αλλοίωση του χώρου του δυστυχήματος», «Ποιος τοποθέτησε σε αυτήν τη θέση τον σταθμάρχη» κ.ά.), αλλά στα ακραία και συνωμοσιολογικά σενάρια που διακινούν κάποια λαϊκίστικα κόμματα και ορισμένα κίτρινα μέσα. Ο υπουργός Δικαιοσύνης, Γιώργος Φλωρίδης, αυτές τις μέρες στις συνεντεύξεις του μιλά για τα «5 ψέματα» για τα Τέμπη, απαντώντας σε αβάσιμες θεωρίες όπως αυτές περί «ορφανών DNA και «εξαφανισμένων βαγονιών». Με αυτόν τον τρόπο, όμως, μένουν αναπάντητα τα ερωτήματα που περιμένει η κοινή γνώμη να φωτιστούν. Η κυβέρνηση επιδιώκει να δείξει πως αντίπαλοί της είναι οι συνωμοσιολόγοι και προσπαθεί να στριμώξει σε αυτή την κατηγορία όλη την αντιπολίτευση.

Το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ, χωρίς ξεκάθαρες θέσεις για τα ουσιαστικά και τα μεγάλα που αφορούν τις πραγματικές αιτίες του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών, προσπαθούν να υιοθετήσουν τελευταία έναν πιο «αντισυστημικό» λόγο, θεωρώντας πως έτσι ίσως προσελκύσουν ψηφοφόρους από το ευρύτερο «αντισυστημικό» φάσμα, παραβλέποντας ότι ο κόσμος αυτός θεωρεί εξίσου συστημικά και υπαίτια όλα τα κόμματα που κυβέρνησαν τη χώρα.

Στον ΣΥΡΙΖΑ υπάρχουν βουλευτές που αυτά που λένε δεν διαφέρουν και πολύ από εκείνα που λέει ο Βελόπουλος. Ο Σωκράτης Φάμελλος και η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ ελπίζουν πως οι διαμαρτυρίες για τα Τέμπη μπορεί να οδηγήσουν σε μια μεγάλη πολιτική κρίση από την οποία θα ωφεληθούν, κατά τη γνωστή και αγαπημένη τους ρήση «μεγάλη αναταραχή, θαυμάσια κατάσταση», παραβλέποντας ότι η πλειοψηφία τούς βάζει όλους πλέον στο ίδιο τσουβάλι.

Κι ενώ βλέπουν τα χαμηλά ποσοστά τους να παραμένουν καθηλωμένα, η ερμηνεία που δίνουν είναι ότι πρέπει να ανεβάσουν ακόμα περισσότερο τους τόνους για να προσελκύσουν ένα κοινό που έχει πάψει να τους ακούει, όσο και αν φωνάζουν. Πόσο πειστικά, άραγε, μπορούν να είναι σήμερα τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ (και της Νέας Αριστεράς επίσης) όταν μιλούν για συγκάλυψη, ενώ και οι ίδιοι άφηναν στο συρτάρι τις δικογραφίες που αφορούσαν υπουργούς τους όταν κυβερνούσαν, και εφόσον δεν άλλαξαν τίποτα απ’ όσα σήμερα καταγγέλλουν και ακόμα και τώρα δεν προτάσσουν τις αλλαγές που χρειάζεται η χώρα;

Ούτε το ΠΑΣΟΚ καταφέρνει να διαφοροποιηθεί, αρπάζοντας την ευκαιρία να δείξει έναν καινούργιο εαυτό και ένα κόμμα που αφουγκράζεται τα αιτήματα της ελληνικής κοινωνίας για δικαιοσύνη και ένα σύγχρονο αποτελεσματικό κράτος, που θα λειτουργεί με κανόνες, διαφάνεια και λογοδοσία. Αντί να πιέζει την κυβέρνηση για τις αλλαγές που αποφεύγει, αντιπολιτεύεται με τον παλιό στείρο τρόπο και βαδίζει την πεπατημένη που δεν συγκινεί κανέναν. Αντί να αναδεικνύει όσα πρέπει να αλλάξουν άμεσα για να μην έχουμε ξανά νέα Τέμπη, μοιάζει να μην τολμά να θίξει καν τις αιτίες. Η μεταγραφή της Ράνιας Θρασκιά με όρους τηλεοπτικής μεταγραφής ήταν σαν να ήρθε για να επιβεβαιώσει την κριτική «όλοι ίδιοι είστε». Το ΠΑΣΟΚ, μέχρι πρότινος, υποστήριζε ότι δεν θα έκανε μεταγραφές, όπως άλλα κόμματα τα οποία κατηγορούσε, αλλά έκανε το ίδιο, δείχνοντας ασυνέπεια σε μια εποχή που επιδιώκει να κερδίσει τη χαμένη εμπιστοσύνη. Πήρε στο κόμμα του μια βουλευτή που εξελέγη πριν από ενάμιση χρόνο με άλλο κόμμα, χωρίς να ξέρει κανείς τις πολιτικές θέσεις της – αν έχει. Το κριτήριο για την ίδια ήταν οι καλύτερες προοπτικές επανεκλογής που εκτίμησε πως θα είχε με το ΠΑΣΟΚ και για τη Χαριλάου Τρικούπη μέτρησε μόνο η αριθμητική αύξηση της κοινοβουλευτικής ομάδας. Καθόλου χώρος δεν υπήρξε εδώ για πολιτικές αρχές και ιδεολογίες.

Το σιωπηλό «κίνημα των Τεμπών», που αρνήθηκε να καπελωθεί από τα κόμματα και να φωνάξει τα συνθήματά τους και που αγγίζει την καρδιά και τον νου των ανθρώπων, ζητά δικαιοσύνη και να αλλάξουν όλα όσα οδήγησαν στο τραγικό δυστύχημα. Τα κόμματα εξουσίας, όμως, αρνούνται πεισματικά να εργαστούν γι’ αυτή την αλλαγή. Πόση αισιοδοξία επιτρέπει η επίμονη άρνησή τους να ανταποκριθούν στις εύλογες απαιτήσεις μιας κοινωνίας σε απόγνωση; Και πόσο μακριά είναι η στιγμή που το σιωπηλό κίνημα μπορεί να μετατραπεί σε ένα ισχυρό τράνταγμα με άγνωστες συνέπειες;

Ashen Sky - Anouar Brahem (youtube, 31.7.2018)

 ............................................................

Ashen Sky - Anouar Brahem

(youtube, 31.7.2018)

Δύο μικρο-διηγήματα του Ηλία Χ. Παπαδημητρακόπουλου (1930-2024)από τη συλλογή «Ο Θησαυρός των Αηδονιών» (εκδ. Κίχλη, Μάρτιος 2024)

 ..............................................................

           Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος (1930 - 2024)

-         Δύο μικρο-διηγήματα του Ηλία Χ. Παπαδημητρακόπουλου από τη συλλογή «Ο Θησαυρός των Αηδονιών» (εκδ. Κίχλη, Μάρτιος 2024)

 

-         «Ο χοίρος»

 

Μου κάνει εντύπωση πόσο τρυφερά αναφέρονται στο νησί, σε ορισμένα κατοικίδια. Για τα γουρούνια σπάνια χρησιμοποιούν αυτήν τη λέξη, συνήθως λένε ο χοίρος.

   -Εμείς δεν μεγαλώνουμε πια χοίρους, λέει η Αργυρώ, μόνο κατσικάκια τρέφουμε. Την τελευταία φορά που είχαμε ένα γουρουνάκι, έτρεχε σε όποιον ερχόταν σπίτι, ξάπλωνε στα πόδια του, και ζητούσε να το χαϊδέψουν, όπως οι γάτες. Κι αυτό συνεχιζόταν μέχρι που μεγάλωσε, κι έγινε ολόκληρο θερίο… Τα Χριστούγεννα φώναξε ο άντρας μου έναν που έσφαζε τα μεγάλα ζώα. Μόλις εκείνος μπήκε στην αυλή, έτρεξε ο χοίρος, ξάπλωσε στα πόδια του ανάσκελα και γουργούριζε για χάδια. Τον έσφαξε επί τόπου ο χασάπης και κατόπιν μου έφερε το κρέας στο σπίτι . Εμένα έσφαξες, του λέω.

                                                                                                                 1996

 

-         «Το μουλάρι»

 

Ήταν πολύ γέρος, είχε πια καμπουριάσει για τα καλά, αλλά διέμενε πάντα (φτενός, ολομόναχος) σε ένα απομονωμένο καλύβι, στους πρόποδες του βουνού. Διασταυρωθήκαμε τυχαία στην Χώρα. Ανάβλεψε μόλις με είδε, έβγαλε αμέσως τον καλοκαιρινό του σκούφο και, σκύβοντας ακόμη πιο βαθιά:

   -Καλή σου μέρα, κυρ γιατρέ, μου λέει.

   Κάποιοι με κύτταξαν περίεργα, σχεδόν επιτιμητικά.

   Τον πλησίασα και του έτεινα το χέρι.

   -Τι κάνει ο Ιάσων; τον ρωτώ.

   - Μια χαρά σε χαιρετάει, μου απαντάει.

   Βιάστηκε να φύγει, λίγο σαν να ντρεπόταν.

   Προχώρησα κι εγώ – κι έφερα στο νου μου εκείνη την απρόσμενη νυχτερινή του επίσκεψη, τον περασμένο Γενάρη, όταν (ζητώντας μου συνέχεια συγγνώμη και κλαίγοντας με αναφιλητά) μου ζήτησε να πάω να δω τον Ιάσονα, το γέρικο μουλάρι του που πέθαινε.

   «Κάτι θα καταλάβεις», επέμενε. Κι ύστερα, κατεβάζοντας το κεφάλι: «Ζήσαμε πάνω από τριάντα χρόνια μαζί, και θέλω να φύγω πριν τον Ιάσων», πρόσθεσε κάπως ντροπαλά.

                                                                                                                                      2003

«Αντιπαροχή» διήγημα του Η. Χ. Παπαδημητρακόπουλου (23.8.1930 – 29.11.2024) από τη συλλογή «Ο Θησαυρός των Αηδονιών» (εκδ. Κίχλη, 2024)

 .............................................................

         Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος (1930 - 2024)

·       «Αντιπαροχή» διήγημα του Η. Χ. Παπαδημητρακόπουλου (23.8.1930 – 29.11.2024) από τη συλλογή «Ο Θησαυρός των Αηδονιών» (εκδ. Κίχλη, 2024)

 

Ο ΤΡΕΛΟΣ, στο σπιτάκι απέναντι, κάθε Κυριακή πρωί κρεμούσε ανελλιπώς μια ελληνική σημαία και ακολούθως έβγαζε στο πεζοδρόμιο μια παλιά μοτοσυκλέτα με καλάθι. Έβαζε μπρος τη μηχανή, καβαλούσε στη θέση του οδηγού, μαρσάριζε, και έμενε επί ώρες εκεί, πάνω στο πεζοδρόμιο.

   Το απομεσήμερο ερχόταν η αδελφή του, φορούσε πάντα ένα μακρύ ταγέρ και είχε τα μαλλιά της δεμένα κότσο, του έφερνε φαγητό σε μια νάυλον σακούλα και χάνονταν και οι δυο στο βάθος της αυλής. Ύστερα εκείνη έφευγε. Ο τρελός καθόταν σε μια καρέκλα κάτω από τη συκιά και έπινε ένα μεγάλο ποτήρι νερό, άνοιγε ένα μικρό τρανζιστοράκι και άκουγε το ματς. Μετά που τελείωνε το ποδόσφαιρο ξανάβαζε μπρος τη μηχανή και καθόταν, μαρσάροντας μέχρι που σουρούπωνε. Μάζευε τότε τη σημαία, έμπαζε τη μοτοσυκλέτα στην αυλή και εξαφανιζόταν μέχρι την άλλη Κυριακή.

   Χτίστηκε η πολυκατοικία. Ο χαφιές, που ήταν τότε στα πράγματα, κουβαλήθηκε πρώτος με φορτηγό, είχε σαλόνι, πολύφωτα, ψυγείο – το φορτηγό μάλλον στην τράκα, γιατί ο σωφέρ και ο βοηθός του τού φέρονταν δουλικά μεν, αλλά στραβομουτσούνιαζαν και κυτταζόντουσαν με σημασία κάθε φορά που εκείνος απομακρυνόταν.

   Από κάτω ήρθε ο περιπτεράς. Κουβαλήθηκε με ημιφορτηγάκι: πτυσσόμενα τραπέζια, καρέκλες, γλάστρες και ένα κλουβάκι με κάποιο ωδικό πουλί.

   Στο υπόγειο έφεραν τον τρελό. Τη μοτοσυκλέτα οδηγούσε ο αδελφός του. Στο καλάθι της είχαν μια μεγάλη πλαστική λεκάνη με λίγα πραγματάκια και δίπλα ένα κρεβάτι εκστρατείας. Η μοτοσυκλέτα δεν χωρούσε να περάσει στο υπόγειο και ο τρελός αρνιόταν να μπει μέσα χωρίς αυτήν. Τελικά ξήλωσαν το καλάθι. Το άφησαν στο πεζοδρόμιο. Εκείνος έβγαινε, κάθε απομεσήμερο που έγερνε ο ήλιος, και καθόταν μέχρις αργά, αμίλητος, μέσα στο καλάθι. Μια ημέρα το περιμάζεψε ένα αυτοκίνητο της Δημοτικής Αρχής, ειδοποιημένης προφανώς από κάποιον περίοικο, καθότι είχε καταντήσει εστία μικροβίων.

Μνήμη Γιάννη Καλαϊτζή (11.11. 1945 - 12.2.2016) από την θυγατέρα του Μύρινα Καλαϊτζή και την αφεντιά μου... (facebook, 16.2.2016)

...............................................................

Μνήμη Γιάννη Καλαϊτζή (11.11. 1945 - 12.2.2016)

Πιτσιρίκι, λιγότερο πιτσιρίκι, και μέχρι και πολύ πρόσφατα, τίποτα από όλα αυτά δεν μου φαινόταν καταπληκτικό. Η λυτρωτική και απελευθερωτική αυθάδεια, το λαμπρό, ακατάβλητο, ιερόσυλο χιούμορ, τα σκίτσα, τα κόμικς, τα σχέδια, τα σκηνικά, τα πορτραίτα, οι μάσκες, τελευταία και η δεινή συγγραφική πένα, η πολιτική πυγμή, ο διονυσιακός βίος, η πεισματική ελευθερία, η ατρόμητη και εξοργιστική μνήμη, μέχρι τελευταίας ρανίδος, η ανατρεπτική της στιγμής και της αφήγησης ευρυμάθεια, η διαστροφή του προφανούς, ο καταγελασμός του δεδομένου, ο ανηλεής καταιγισμός ιδεών, η λογοτεχνία, το θέατρο και ο κινηματογράφος σαν δεύτερο δέρμα, σαν άδηλος αναπνοή. Ούτε και στάθηκα ποτέ απέναντί τους με την ανάγκη θαυμασμού ή την αίσθηση της ετερότητας. Ήταν, είναι και θα είναι αυτονόητα, γιατί ήταν, είναι και θα είναι ο μπαμπάς μου.

Καθώς μού έφυγε, καθώς μάς έφυγε, με τρόπο ομοίως αταλάντευτα αξιοπρεπή και περήφανο όπως και τις ημέρες της απολαυστικής, πληθωρικής και γενναιόδωρης ακμής του, φοβάμαι μήν με καταβάλει η πλάνη του θαυμασμού, μην και περιπέσω στην ανάγκη του εγκωμίου, λες και αυτό μπόρεσε ποτέ να υποκαταστήσει την ζωντανή παρουσία.

Και λέω "φοβάμαι" γιατί εάν για κάτι εκτιμώ τον πατέρα μου στην δημόσιά του διάσταση είναι ότι ποτέ δεν ενέδωσε στην αυταρέσκεια του λόγου σε πρώτο πρόσωπο -σε αντίθεση με την γράφουσα, που θά έλεγε και εκείνος.

Δεν υπάρχει τίποτε πιο αντιπαθητικό από παιδιά που αντλούν δύναμη και φως από τους αίνους προς αποδημήσαντες γονείς, τίποτε περισσότερο βέβαια εγγενώς υπονομευμένο και καταδικασμένο στην αποτυχία από την απόπειρα των παιδιών να μετατραπούν σε αξιολογητές και δημοσιοφανείς βιογράφους. Θα αντισταθώ με όλη μου τη δύναμη.

Κυρίως επειδή ακόμη και ποτέ κανείς να μην τον ήξερε, ακόμη και ποτέ κανείς να μην τον μολογούσε, το ίδιο θα τον αγαπούσα, το ίδιο θα μού έλειπε, γιατί ήταν, είναι και θα είναι ο μπαμπάς μου.

Σάς ευχαριστώ ειλικρινά και από καρδιάς για την έκφραση συλλυπητηρίων. Αλλά, πιστέψτε με, αυτό που κυρίως θα τον ενδιέφερε είναι να πιούμε και κανένα ποτήρι κρασί, και κυρίως από το δικό του, που σαν κι αυτό άλλο κανένα. Ε, και οι καλλίφωνοι να πούν κι ένα τραγούδι!

Παραχάραξε το νόμισμα. Εβίβα!

{Εδώ, ένα σκιτσάκι του, που θυμάμαι από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου.}

Από την θυγατέρα του Γιάννη Καλαϊτζή (facebook, 13.2.2016) Μύρινα  Καλαϊτζή.

Αυτό το σκίτσο του Γιάννη Καλαϊτζή (11 Νοεμβρίου 1945 - 12 Φεβρουαρίου 2016) θυμήθηκα, κι εγώ. Εξώφυλλο του "Θούριου", εφημερίδας της ΕΚΟΝ "Ρήγας Φεραίος", επί τη εκδόσει του δίσκου του Σαββόπουλου "Ο Αριστοφάνης γύρισε από τα θυμαράκια". Μάλιστα είχε και μια φράση του Νιόνιου "Παράδοση είναι να δημιουργείς εκ του μηδενός" ή κάπως έτσι τέλος πάντων. 

Α, και ένα αστείο περιστατικό με το "Θούριο": Είμαστε στα Κάτω Πετράλωνα και γυρνάμε τα καφενεία να πουλήσουμε "Θούριο", οι αγωνιστές. Ξεκόβω από την υπόλοιπη παρέα και μπαίνω μόνος μου σ' ένα καφενείο στην Κειριαδών. Το καφενείο γεμάτο. Όλο άντρες φυσικά, που όλοι παίζουν, άλλοι τάβλι, άλλοι χαρτιά ("Θανάση", πρέφα...). Πλησιάζω ένα τραπέζι "Καλησπέρα σας, είμαστε από τον "Ρήγα Φεραίο", τη νεολαία του ΚΚΕ Εσωτερικού. Έχω το "Θούριο", όργανο του Κ.Σ. της ΕΚΟΝ "Ρήγας Φεραίος" - σαν να 'χα καταπιεί κασέτα. Κανείς δεν μου δίνει σημασία από τους 4-5 που παίζουν. Εγώ επιμένω στο μαθημένο. Ένας σηκώνει το κεφάλι, με κοιτάει ερευνητικά και μου λέει: "Κανένα μπαλαντέρ έχεις;..." Μένω άφωνος, Ανοίγω την πόρτα του καφενείου και βγαίνω έξω στο δρόμο. Βάζω τα γέλια μόνος μου. Κόσμος περνάει και με κοιτάει σαν να βλέπει έναν βλαμμένο, που γελάει μόνος του. Μπορεί και να ήτανε αυτό το τεύχος με το εξώφυλλο του Καλαϊτζή. Αν τον ήξερα και του είχα διηγηθεί το περιστατικό, νομίζω ότι θα γέλαγε κι αυτός...

Ανάμνηση δική μου...

"Δρόμοι παλιοί" στίχοι Μανόλης Αναγνωστάκης μουσική Μίκης Θεοδωράκης τραγούδι Μαργαρίτα Ζορμπαλά - Από τον δίσκο "Μπαλάντες" (1975)

 ..............................................................

"Δρόμοι παλιοί"

στίχοι Μανόλης Αναγνωστάκης

μουσική Μίκης Θεοδωράκης

τραγούδι Μαργαρίτα Ζορμπαλά

Από τον δίσκο "Μπαλάντες" (1975)

(youtube, 19.4.2018)

Δρόμοι παλιοί που αγάπησα και μίσησα ατέλειωτα
κάτω απ’ τους ίσκιους των σπιτιών να περπατώ
νύχτες των γυρισμών αναπότρεπτες κι η πόλη νεκρή

Την ασήμαντη παρουσία μου βρίσκω σε κάθε γωνιά
κάμε να σ’ ανταμώσω κάποτε φάσμα χαμένο του πόθου μου κι εγώ

Ξεχασμένος κι ατίθασος να περπατώ
κρατώντας μια σπίθα τρεμόσβηστη στις υγρές μου παλάμες

Και προχωρούσα μέσα στη νύχτα χωρίς να γνωρίζω κανένα
κι ούτε κανένας κι ούτε κανένας με γνώριζε με γνώριζε

"Ο μοναχικός" έγραψε ο Θωμάς Τσαλαπάτης ("Εφημερίδα των Συντακτών" /ΝΗΣΙΔΕΣ-ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ, 15.02.25)

...............................................................

"Ο μοναχικός"

έγραψε ο Θωμάς Τσαλαπάτης ("Εφημερίδα των Συντακτών" /ΝΗΣΙΔΕΣ-ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ,  15.02.25) 

Ο Μοναχικός δεν ξεχωρίζει από το πλήθος. Ο Μοναχικός είναι πλήθος.

Κάποιες φορές μέσα στη ροή του πλήθους, στα σημεία αυτά που τα σώματα προχωρούν σαν να υπακούνε σε μια κωδικοποιημένη διαδοχή, σαν να παρελαύνουν με έναν ρυθμό όχι σταθερό αλλά λειτουργικά κωδικοποιημένο, ενώ οι αποστάσεις άλλοτε πυκνώνουν και άλλοτε αραιώνουν και το πλήθος διέρχεται σαν ένα ενιαίο όλο, σαν ένα ψηφιδωτό βαδισμάτων, εκεί όπου το κάθε σημείο είναι μια αφετηρία για το επόμενο και όλα όσα θα το διαδεχτούν, στην κορύφωση της κοινωνικής κατάφασης, αυτής που δημιουργείται από τον βαθμό μηδέν της δημόσιας επιτέλεσης –της μετακίνησης– κάποιες φορές εκεί, μπορείς να εντοπίσεις, μπορείς να ξεχωρίσεις ένα ον παράταιρο.

Ω, το ον αυτό δεν έχει τίποτα το κραυγαλέο. Τίποτα που θα μπορούσε να το κάνει να ξεχωρίσει σε μια φωτογραφία της στιγμής, σε μια σταθερή καταγραφή που δεν περιέχει την κίνηση. Η όψη του είναι κανονική, όσο κανονική τουλάχιστον θα μπορούσε να είναι μια όψη. Αλλά και το βάδισμά του. Δεν είναι πως περπατά περίεργα, δεν κουτσαίνει ας πούμε, τα πόδια του είναι τελείως φυσιολογικά, δεν διστάζει, δεν παραπατά, η ταχύτητά του με κάποιον τρόπο είναι και αυτή εναρμονισμένη. Δεν είναι αυτό. Η απόσταση. Ισως αυτό. Σίγουρα αυτό, αυτό είναι. Ο τρόπος με τον οποίο υπάρχει γύρω του η απόσταση από τους άλλους. Είναι μια απόσταση που σε αντίθεση με όλους τους υπόλοιπους εδώ ξεχωρίζει. Μια απόσταση που αν την προσέξεις δεν είναι ούτε μεγαλύτερη ούτε μικρότερη από τις αποστάσεις που κρατούνε οι άλλοι άνθρωποι. Δεν είναι η έκταση της απόστασης. Είναι η ποιότητά της. Γιατί η απόσταση που τον χωρίζει από τους γύρω είναι μια απόσταση συμπαγής, αδιαπέραστη. Η απόσταση αυτή είναι το σημείο, όχι που τον χωρίζει από τους άλλους, ούτε το σημείο που αν το υπερέβαινε θα τον ένωνε με τους άλλους. Είναι το σημείο όπου αρχίζει και τελειώνει ο κόσμος. Ο κόσμος αυτού του παράταιρου ανθρώπου. Ο κόσμος του Μοναχικού.

Ο Μοναχικός δεν ξεχωρίζει από το πλήθος. Ο Μοναχικός είναι πλήθος. Ενας κόσμος αυτάρκης. Ενα οχυρό εφοδιασμένο έτσι ώστε να μπορεί να αντεπεξέλθει στην οποιαδήποτε μακρόχρονη πολιορκία χωρίς απώλειες. Μην μπερδεύεστε, δεν είναι αδιαφορία, δεν είναι μισανθρωπία. Είναι ο τρόπος του να υπάρχει. Μια έμφυτη ή μια επίκτητη ιδιότητα. Ενα σημάδι που δεν φορά ούτε με περηφάνια αλλά ούτε με ντροπή. Μα με έναν τρόπο φυσικό. Οπως κάποιος που κρατά μια ομπρέλα όταν βρέχει. Ενα σημάδι ναι, αλλά ένα σημάδι που δεν τον σημαδεύει. Δεν είναι ορατό. Δεν το διακρίνεις, δεν τον κάνει να διαφέρει. Στην πραγματικότητα είναι αδύνατον να ξεχωρίσεις τον Μοναχικό μέσα στο πλήθος. Ο μόνος τρόπος είναι να έχεις υπάρξει και εσύ μοναχικός. Τώρα ή κάποτε. Για μια ζωή. Ή ίσως για μια στιγμή την πυκνότητα της οποίας όμως δεν μπορείς να ξεχάσεις, δεν μπορείς να αποβάλεις. Σαν όλη σου η ύπαρξη να συμπυκνώθηκε μέσα σε εκείνη τη στιγμή διασχίζοντας έναν δρόμο, περνώντας ανάμεσα από ένα πλήθος, φτάνοντας στον τερματισμό. Οχι της διαδρομής. Αλλά της μοναχικότητας. Είναι το πέρασμα ενός κατωφλιού. Μια στιγμή που κανείς δεν μπορεί να μαντέψει τι τελικά σου προσκόμισε. Τίποτα πέρα από την ικανότητα αυτή. Να ξεχωρίζεις τους Μοναχικούς από τους υπόλοιπους ανθρώπους του πλήθους.

Κοίτα τον λοιπόν που περνά, κοίτα το σώμα του να διέρχεται κρατώντας ολόκληρο τον εαυτό του με τα δυο του χέρια, αυτός μόνος του μέσα στους άλλους, αυτόν που κάποτε –έστω για μια στιγμή– ήσουνα εσύ και είσαι και πάλι εσύ, αυτός, μοναδικός μέσα στη μόνη του εκδοχή, αρπαγμένος από μια στιγμή που ταυτίζεται με τον εαυτό της, κοίτα τον να περπατά, να προπορεύεται και να έπεται, να βαδίζει ανάμεσα στους άλλους και να χάνεται, διαρκώς να χάνεται μέσα σε έναν δρόμο που δεν είναι ορατός, όλο και λιγότερο ορατός, έναν δρόμο που δεν οδηγεί πουθενά και φτάνει ακριβώς μέσα στην καρδιά της νύχτας.

"ΤΟ ΓΡΑΜΜΑ" (στίχοι Γιώργος Ιωάννου μουσική Νίκος Μαμαγκάκης τραγούδι Ελευθερία Αρβανιτάκη) - νΑπό τον δίσκο "Κέντρο Διερχομένων" (1988)

..............................................................

"ΤΟ ΓΡΑΜΜΑ"


στίχοι Γιώργος Ιωάννου

μουσική Νίκος Μαμαγκάκης

τραγούδι Ελευθερία Αρβανιτάκη


Από τον δίσκο "Κέντρο Διερχομένων" (1988)


Γύρισε το γράμμα πίσω
πουθενά δε θα μιλήσω
έφυγες με άλλο πλοίο
και δε μού `γραψες αντίο
έφυγες με άλλο πλοίο
και δε μού `γραψες αντίο

Περπατάς μέσα στ’ αγιάζι
η καρδιά για σένα βράζει
Περπατάς μέσα στις στάλες
των ματιών μου τις ψιχάλες
Περπατάς μέσα στις στάλες
των ματιών μου τις ψιχάλες

Έσβησα μέσα κλεισμένη
μα η καρδιά μου επιμένει
βλέπω τη φωτογραφία
που μας βγάλαν στα Χαυτεία
βλέπω τη φωτογραφία
που μας βγάλαν στα Χαυτεία

Πάρε κόλλα και μελάνι
μόλις πιάσετε λιμάνι
γράψε μέσα την αντρέσσα
δείξε μου πως έχεις μπέσα
γράψε μέσα την αντρέσσα
δείξε μου πως έχεις μπέσα

(youtube, 28.11.2018)

"Μικρό επετειακό αφιέρωμα στον συγγραφέα Γιώργο Ιωάννου (20.11.1927-16.2.1985) - 40 χρόνια από την αποδημία του..." / Από το πεζογράφημα «Ο Ξενιτεμένος» και τη συλλογή «Για ένα φιλότιμο». («Πεζογραφήματα», εκδ. «ΕΡΜΗΣ», 1976)

...............................................................

"...Τις νύχτες οι σύντροφοί μου λένε τραγούδι για την ξενιτιά και όλο εμένα επίμονα κοιτάζουν. Σάμπως εγώ να είμαι πιο ξενιτεμένος απ’ αυτούς..."

Μικρό επετειακό αφιέρωμα στον συγγραφέα Γιώργο Ιωάννου - 40 χρόνια από την αποδημία του...

«…Μόλις νυχτώνει αρχίζει μια άλλη διασκέδασή μου: αφήνω μια αναμμένη λάμπα θυέλλης λίγο μακριά μας, και γυρίζω κοντά της σε λίγο. Οι σκορπιοί την τριγυρνούν κιόλας σοβαροί σοβαροί, όλο φαρμάκι. Στην πατρίδα μαζεύονται έτσι το φθινόπωρο οι βαριές πεταλούδες, που το χνούδι των φτερών τους φέρνει κρυφή αρρώστια. Όταν έρθουν αρκετοί, ποτίζω ένα γύρω την άμμο με μπενζίνα και δίνω μπουρλότο. Τους κλείνω μέσα σ’ ένα πύρινο στεφάνι. Παρακολουθώ, και ομολογώ ότι αυτό μου προκαλεί βαθιά γλύκα. Εξάλλου είναι διδακτικό να τους βλέπω να δαγκάνουν απότομα τον εαυτό τους, ν’ αυτοκτονούν, όπως λένε. Φοβάμαι τους σκορπιούς και το παράδειγμά τους· φοβάμαι τον εαυτό μου. Όταν μιλούν για δηλητήριο ξεροκαταπίνω. Θα ‘θελα να μπορούσα να ρίξω μπενζίνα σε όλο τον ορίζοντα, ν’ αυτοκτονήσουν όλοι οι σκορπιοί και τα φίδια που υπάρχουν. Ίσως τότε – αν εγώ σωθώ, βέβαια – να συμφιλιωθώ με όλη αυτή την έρημο, που δεν ξέρω ποιος μου την έχει κληρονομήσει, και να παραμείνω αδιαμαρτύρητα. Μικρός οραματιζόμουν να ‘χα ένα πολυβόλο στημένο στην ταράτσα μας και να θερίζω τους περαστικούς. Τότε όμως δεν ήξερα καθόλου το γιατί, απλώς με διέτρεχε καλπάζουσα πίεση. Αλλά τώρα, εγώ είμαι που νιώθω σαν σκοπευμένος από κάποια ταράτσα. Άλλαξα, φαίνεται, ρόλο, κι ούτε που το πήρα χαμπάρι.

Τις νύχτες οι σύντροφοί μου λένε τραγούδι για την ξενιτιά και όλο εμένα επίμονα κοιτάζουν. Σάμπως εγώ να είμαι πιο ξενιτεμένος απ’ αυτούς. Μόλις τώρα προσέχω, πως όλα σχεδόν τα τραγούδια μας μιλούν για την ξενιτιά. Έχουν γίνει αγγελικοί μέσα στη συμφορά και τη στέρηση. Όλα από μένα, θαρρείς, τα περιμένουν. Ούτε μπορούν να φανταστούν τι έκαμνα και πού γυρίζει ο νους μου. Κάποιος μου ψιθύριζε ολόκληρη νύχτα για το χωριό του, το βάλτο και τ’ αηδόνια. Εμάς μας πήρε το ποτάμι, το ξεροπόταμο, μου είπε στο τέλος…»

Γιώργος Ιωάννου (20 Νοεμβρίου 1927, Θεσσαλονίκη - 16 Φεβρουαρίου 1985, Αθήνα)

Από το πεζογράφημα «Ο Ξενιτεμένος» και τη συλλογή «Για ένα φιλότιμο». («Πεζογραφήματα», εκδ. «ΕΡΜΗΣ», 1976)

Μικρά ποιήματα από την ποιήτρια και φίλη στο fb Ιουλία Τολιά (Ioulia Tolia, facebook 12.1-7.2.2025)

 ...............................................................

Παίρνεις τους επιδέσμους

της σιωπής

και το τυλίγεις.

Όταν ξυπνά το τραύμα.

7.2.2025

Υπάρχει μια ιδανική απόσταση για να κοιτάξεις.
Σπανίως βέβαια τη βρίσκεις.
Τον περισσότερο καιρό
η όραση είναι τυφλή.
Σαν αναπάντητη ερώτηση.

7.2.25

Ωραίο πλαίσιο η νύχτα.

Όχι βεβαίως για τα άστρα.

Δεν συνηθίζω να κοιτώ ψηλά.

Μα για το γιασεμί μου.

Τα άνθη του

φαίνονται πιο λευκά.

Εκπέμπουν ένα φως...

Το βλέπεις•

ακόμη και με χαμηλωμένα βλέφαρα.

29.1.2025

Όλα απομακρύνονταν.
Άλλαζαν μορφή.
Έπρεπε να προλάβω.
Πήρα το μονοπάτι που έβγαζε στο λόφο.
Κοίταζα γύρω μου με αγωνία.
Ζητούσα μια επιβεβαίωση.
Δεν μπορεί.
Κάτι θα παρέμενε αναλλοίωτο.
Και τότε είδα
κάτω από μία συστάδα θάμνων
τις πρώτες ανεμώνες.
Είχαν ανθίσει πάλι.

22.1.2025

Θα παραμείνουμε
μια αμοιβαία παρεξήγηση.
Δεν υπάρχει ιδανική απόσταση για να σε δω.
Για να με δεις.
Πάντα θα παρεμβάλλεται το βλέμμα μας.
Σαν σχόλιο.

12.1.2025

"Η δύσκολη επιστροφή" έγραψε ο Γιώργος Καπόπουλος ("Εφημερίδα των Συντακτών", 14.02.25)

 ..............................................................

                 Η δύσκολη επιστροφή

έγραψε ο Γιώργος Καπόπουλος ("Εφημερίδα των Συντακτών", 14.02.25)

 

Τον Αύγουστο του 1991 ο Μπους ο πρεσβύτερος από το βήμα της Βουλής της Ουκρανίας κάλεσε τους πολίτες της χώρας να μην παρασυρθούν από τον αυτοκτονικό εθνικισμό και να αποφύγουν να συγκρουστούν με τη Μόσχα.

Συγγραφέας της ομιλίας, η Κοντολίζα Ράις, σύμβουλος τότε του Μπους πατρός για τις σχέσεις με την ΕΣΣΔ και μια δεκαετία αργότερα υπουργός Εξωτερικών στην κυβέρνηση του Μπους υιού.

Σήμερα, η κυβέρνηση Τραμπ διαμηνύει στο Κίεβο να ξεχάσει τα εδάφη που χάθηκαν στο πεδίο της μάχης όπως επίσης και την ένταξη στο ΝΑΤΟ.

Με καθυστέρηση 35 χρόνων οι ΗΠΑ επιστρέφουν στην πολιτική του Μπους πατρός που είχε προτεραιότητα την ένταξη της Ρωσίας στη «θεσμική» Δύση, αρχής γενομένης από την προσχώρηση της ΕΣΣΔ του Γκορμπατσόφ στο G-8 το 1990.

Η κυβέρνηση Τραμπ, όπως προκύπτει από τις σχετικές δηλώσεις και αναλύσεις των τελευταίων ημερών, δεν φιλοδοξεί μόνο να προωθήσει τον τερματισμό των εχθροπραξιών, αλλά να υπάρξουν πλαίσιο και κανόνες ώστε οι επιλογές των χωρών της πρώην ΕΣΣΔ να μη θίγουν τα νόμιμα συμφέροντα της Μόσχας.

Η σύγκρουση στην Ουκρανία σε ό,τι αφορά την Ευρώπη από ό,τι φαίνεται θα τελειώσει όπως άρχισε, με πλήρη και προκλητική παράκαμψη της Γηραιάς Ηπείρου από τον τερματισμό μιας ένοπλης σύγκρουσης που διεξάγεται στο έδαφός της.

Στις αρχές του 2014 η «τρόικα» των ΥΠΕΞ Γαλλίας, Γερμανίας και Πολωνίας, Φαμπιούς, Σταϊνμάγερ και Σικόρσκι, διαμόρφωσε φόρμουλα τερματισμού των συγκρούσεων αποδεκτή τόσο από τον πρόεδρο της Ουκρανίας, Γιανουκόβιτς, όσο και από την ηγεσία της αντιπολίτευσης, μια λύση που προέβλεπε κυβέρνηση τεχνοκρατών και πρόωρες εκλογές το φθινόπωρο της ίδιας χρονιάς.

Τότε η υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ για ευρωπαϊκά θέματα, Νούλαντ, συντόνισε τις ακραίες εθνικιστικές οργανώσεις και τα κόμματα σε ένα fast track πραξικόπημα που έτρεψε τον Γιανουκόβιτς σε άτακτη φυγή.

Τούτων λεχθέντων, η Ε.Ε φέρει στο ακέραιο την ευθύνη για την ανάφλεξη στην Ουκρανία τον χειμώνα του 2013-14 καθώς δύο μήνες πριν αρχίσουν οι εξεγερσιακές διαμαρτυρίες στην πλατεία Μεϊντάν στο Κίεβο, η συνοδός της Ε.Ε. στο Βίλνιους της Λιθουανίας προσκάλεσε την Ουκρανία, τη Μολδαβία και τη Γεωργία σε ένα πλαίσιο ειδικής συνεργασίας που καταγράφηκε στη Μόσχα ως προθάλαμος της πλήρους ένταξης στο ΝΑΤΟ και στην Ε.Ε.

"Ξυλόλιο, αιώνιοι φοιτητές, μισθοί φτώχειας: μπαζώματα και διαγραφές της πραγματικότητας" γράφει ο Γιώργος Αγγελόπουλος* ("Εφημερίδα των Συντακτών", 13.02.25)

 ...............................................................

Ξυλόλιο, αιώνιοι φοιτητές, μισθοί φτώχειας: μπαζώματα και διαγραφές της πραγματικότητας

γράφει ο Γιώργος Αγγελόπουλος*  ("Εφημερίδα των Συντακτών", 13.02.25)  

Οι πολιτικές εξουσίες ανέκαθεν φτιάχνουν καθεστώτα αλήθειας: συστήματα σκέψης που προσπαθούν να επιβάλουν το δικό τους νόημα σε όσα ζούμε, να μας πουν τι είναι φυσιολογικό και ρεαλιστικό να σκεφτόμαστε και να επιθυμούμε. Ο,τι δεν συμφέρει την εξουσία, καταδικάζεται ως ανεδαφικό, ανεφάρμοστο, επικίνδυνο και μιαρό.

Η πιο ακραία μορφή αυτής της πρακτικής δεν αφορά την απόδοση νοήματος σε όσα ζούμε αλλά τον ορισμό αυτών που ζούμε. Μ’ άλλα λόγια, ό,τι δεν ταιριάζει με τις επιδιώξεις της πολιτικής εξουσίας, απλά διαγράφεται από τον κόσμο μας, μπαζώνεται. Παύει να υπάρχει, ακόμα και αν είναι εξόφθαλμα ορατό.

Αυτή η πρακτική διαγραφής συνήθως επικρατεί σε ολοκληρωτικά πολιτικά καθεστώτα που επιδιώκουν την επιβολή της αλήθειας μέσω της πράξης. Στην κλασική του μελέτη περί της ανατομίας του φασισμού ο Ρόμπερτ Πάξτον εξηγεί ότι αυτά τα καθεστώτα στον Μεσοπόλεμο δεν νοιάζονταν για την ιδεολογική στήριξη της θέσης τους, καθώς «κάθε πράξη που έκαναν δικαιολογούνταν λόγω του γεγονότος ότι ήταν η πράξη που έκαναν». Για να πετύχουν αυτό το πλαίσιο εξουσιαστικής κυριαρχίας χρειάστηκε «να εξασφαλίσουν τη συνεργασία, ή τουλάχιστον τη συναίνεση, των αποφασιστικών φορέων της εξουσίας -του στρατού, της αστυνομίας, της Δικαιοσύνης, των ανώτερων δημόσιων υπαλλήλων- και των ισχυρών κοινωνικών και οικονομικών δυνάμεων».

Υπάρχει ένα κοινό νήμα που συνδέει το βαγόνι με τις παράνομες ουσίες, τους/ις αιώνιους/ες φοιτητές/τριες, τους μισθούς φτώχειας, τον αφανισμό της κτηνοτροφίας, τα κατεστραμμένα χωράφια της Θεσσαλίας, τις υποκλοπές των πολιτικών, την αστυνομική βία και ασύστολη καταστολή, τους αριθμούς των νεκρών της πανδημίας, την απέχθεια και υποβάθμιση της δημόσιας Υγείας και Παιδείας, τα παιδιά που θα μείνουν εκτός των σχολείων της γειτονιάς τους γιατί θα δημιουργηθούν τα Ωνάσεια Σχολεία για «άριστους», τις επαναπροωθήσεις προσφύγων στο Αιγαίο, την αισχροκέρδεια των τραπεζών και των εταιρειών ενέργειας, τις συνέπειες των καλοκαιρινών πυρκαγιών, τις απευθείας αναθέσεις σε ημετέρους, την κατάργηση του οκταώρου και την επιδείνωση των συνθηκών εργασίας, την κατασπατάληση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, τον Πτωχευτικό Κώδικα και την υπερχρέωση των νοικοκυριών, την εκτόξευση του δημόσιου χρέους και τόσα άλλα. Το κοινό νήμα είναι ότι για την κυβέρνηση δεν πρέπει να υπάρχουν.

Αφού δεν πρέπει να υπάρχουν, η λύση είναι η διαγραφή: μπάζωμα, κυριολεκτικό ή μεταφορικό. Μπαζώθηκαν τα Τέμπη και άρα το παράνομο φορτίο δεν υπήρξε ποτέ. «Μπαζώνονται» οι κατάλογοι των φοιτητών/τριών και άρα δεν υπάρχει ανάγκη να ενισχύουμε όσους/ες λόγω αντικειμενικών δυσκολιών αδυνατούν να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους («αιώνιοι»). «Μπαζώνονται», στα ελεγχόμενα από την κυβέρνηση κανάλια, τα δεδομένα της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας που δείχνουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην τελευταία θέση στην Ε.Ε. στον μέσο μισθό πλήρους απασχόλησης, προσαρμοσμένο ως προς την αγοραστική αξία. Αρα, δεν είμαστε οι πιο φτωχοί στην Ε.Ε. και δεν υπάρχει ανάγκη μέτρων ενίσχυσης των κοινωνικά ευάλωτων.

Αν εξετάσουμε αυτές τις διαγραφές-μπαζώματα, θα διαπιστώσουμε το παράλογο. Για παράδειγμα, οι φοιτητές/τριες που καθυστερούν τις σπουδές τους ούτε δωρεάν συγγράμματα παίρνουν, ούτε σίτιση και στέγαση δικαιούνται, ούτε παίρνουν τη θέση κάποιου/ας άλλου/ης. Αρα, είναι παράλογη και άσκοπη η διαγραφή τους. Σημασία όμως δεν έχει αν κάτι είναι ή όχι παράλογο. Το μπάζωμα ως πράξη, μεταφορικό ή κυριολεκτικό, τελειώνει τη συζήτηση. Τα παραπάνω δεν γράφονται για να υποστηριχτεί ότι ζούμε σε ένα ολοκληρωτικό καθεστώς. Επισημαίνεται όμως το επικίνδυνο μιας δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης που υιοθετεί ολοκληρωτικές πρακτικές. Επισημαίνεται επίσης ότι η αποτελεσματικότητα αυτών των πρακτικών δέχτηκε ένα ισχυρό πλήγμα την Κυριακή 26 Ιανουαρίου.

*Καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής ΑΠΘ

"Ήρθες κοντά μου" ποίημα του ποιητή Δημήτρη Μορτόγια (1934 - 1975) (Ποιήματα, Αθήνα: Ολκός 1977.)

..............................................................

Δημήτρης Μορτόγιας (Πύργος Ηλείας, 13/03/1934 - Λονδίνο 05/03/1975)

"Ήρθες κοντά μου"


Ήρθες κοντά μου. Σμάρι περιστέρια
γιομίσαν με ρόδα το κελί μου
και μύρο.
Δέεται με λυγισμένο γόνυ
στη λάμψη σου η ψυχή μου ακέρια.
Αποσκεπάζει ή πνοή σου τον κρωγμό τού δήμου·
στο στήθος σου απαλά όταν γείρω
στα πόδια μου ο κόσμος βασιλικό παγώνι
την ουρά του ιερόπρεπα ξεδιπλώνει.

Πηγή: Ποιήματα, Αθήνα: Ολκός 1977.

"Η εκπαιδευτική πολιτική και οι e-blakeies" γράφει ο Χρήστος Λάσκος ("Εφημερίδα των Συντακτών", 13.02.25)

 ..............................................................

Η εκπαιδευτική πολιτική και οι e-blakeies

γράφει ο Χρήστος Λάσκος  ("Εφημερίδα των Συντακτών", 13.02.25) 

Στη θέση του υπουργείου Παιδείας βρίσκεται, λέει, ένας τεχνοκράτης εκσυγχρονιστής.

Ο «εκσυγχρονισμός» είναι όρος δυσώνυμος για τους απλούς ανθρώπους. Η βαλκανική εκδοχή του, υπό τον κ. Σημίτη, δεν άφησε καλά για τη χώρα. Σε σημαντικό βαθμό, μάλιστα, συνέργησε στη διαμόρφωση των προϋποθέσεων της χρεοκοπίας. Οι ανοησίες περί της σωτήριας παρέμβασης του κ. Γιαννίτση στο ασφαλιστικό, που εμπόδισαν οι «συντεχνίες», δεν αντέχουν ούτε και στην πιο επιφανειακή κριτική. Θα το βεβαίωνε, πλέον, ακόμη και ο Πέτρος Κωστόπουλος.

Οι «εκσυγχρονιστές» υπήρξαν πραγματική λαίλαπα. Και παραμένουν τέτοιοι. Αποτελούν τον πυρήνα του σημερινού αγριανθρωπικού ακραίου Κέντρου και έχουν αναλάβει μεγάλο μέρος της βρόμικης δουλειάς του μητσοτακισμού.

Ο κ. Πιερρακάκης είναι μεταρρυθμιστής. Συνεχίζει, μέχρι κεραίας, το έργο της προηγούμενης μεταρρυθμίστριας, της κ. Κεραμέως. Βασική του συμβολή είναι η παραγωγή δεκάδων ηλεκτρονικών «βοηθημάτων». Εχουμε e-parents, e-class… και οσονούπω, ίσως, e-ballesvoley, e-sfuggaristres, e-lekanes κ.λπ.

Ο κ. Πιερρακάκης είναι τεχνοκράτης. Βέβαια, όλοι οι παιδαγωγοί ξέρουν ότι η εκπαίδευση είναι πολύ σοβαρή υπόθεση, για να ανατεθεί σε «τεχνοκράτες». Οι τεχνοκράτες, όμως, δεν το ξέρουν. Γι’ αυτό και είναι στρατευμένοι στο να μας «εκσυγχρονίσουν». Την προηγούμενη φορά, άλλωστε, όπως προείπα, μια χαρά πήγε το πράγμα. Με τη συμβολή του «εκσυγχρονισμού» όσο και της «επανίδρυσης του κράτους», οι μισθοί από 80% του μέσου όρου της Ε.Ε. βρίσκονται σήμερα στο 44%.

Η εκπαίδευση είναι πολύ σοβαρή υπόθεση, για να ανατεθεί σε ακροκεντρώους. Πέρα από όλα τα άλλα, γιατί είναι παροιμιώδης η παιδαγωγική τους αδιαφορία. Ενας δεξιός μπορεί και να ενδιαφέρεται για ζητήματα ηθικής και φιλοσοφικής εκπαίδευσης. Μπορεί να διαφωνείς ριζικά μαζί του, αλλά υπάρχει μια βάση έλλογης αντιπαράθεσης.

Ο «τεχνοκράτης» ακροκεντρώος ενδιαφέρεται μόνο για «μετρήσιμα» αποτελέσματα. Που μπορεί να είναι οι βαθμοί των μαθητών σε ανταγωνιστική σύγκριση με άλλα σχολεία - χωρίς να δίνουν καμιά σημασία στο κοινωνικό και εκπαιδευτικό υπόβαθρο των περιοχών ή των οικογενειών. Ακόμη καλύτερο «μετρήσιμο» στοιχείο, φυσικά, είναι το μέγεθος των «χορηγιών», που θα εξασφαλίζει ο μάνατζερ-διευθυντής. Γι’ αυτό και οι «τεχνοκράτες» αποδίδουν τόση σημασία στην «αξιολόγηση».

Ενα μάτσο «επόπτες» και «σύμβουλοι» «αξιολογούν», σήμερα, τους εκπαιδευτικούς. Οι περισσότεροι από αυτούς είμαι σε θέση να ξέρω πως δεν έχουν την παραμικρή ιδέα για ζητήματα παιδαγωγικής, εκπαιδευτικής ψυχολογίας, ιστορίας της εκπαίδευσης, φιλοσοφίας της παιδείας, εκπαιδευτικής κοινωνιολογίας και κοινωνιολογίας της εκπαίδευσης. Δεν έχουν εκπαιδευτεί ποτέ σε αυτά τα καθοριστικά για την παιδεία αντικείμενα. Τότε τι στον διάολο «αξιολογούν»; Ως επί το πλείστον, τον κακό τους τον φλάρο. Λειτουργούν όχι ως εκπαιδευτικοί οι ίδιοι, αλλά ως τεχνικοί της εξουσίας. Στόχος είναι ο έλεγχος και η πειθάρχηση.

Ο κ. Πιερρακάκης είναι, βέβαια, ακόμη πιο άσχετος από τους «επόπτες» και τους «συμβούλους» σε όλα όσα είναι ουσιώδη για την εκπαίδευση. Νομίζω, δε, πως αυτή του η ασχετοσύνη είναι το βασικότερο προσόν του, για «να κάνει τη δουλειά». Η γνώση σε υποψιάζει, έστω λίγο. Η άγνοια σε «εκτοξεύει» - και γαία πυρί μιχθήτω.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Αδωνις Γεωργιάδης, ο οποίος παίζει τα «οικονομικά» στα δάχτυλα, αρκεί να μην περιλαμβάνουν πρωτοβάθμιες εξισώσεις ή δύσκολες διαιρέσεις. Για να ξαναγυρίσω στα εκπαιδευτικά, είχα βρεθεί, εκεί κοντά στο 2015, σε εκπομπή του «Σκάι», μαζί με τον Θάνο Πλεύρη. Μου εξηγούσε πως είχε γνώσεις για την εκπαιδευτική πολιτική, αφού κι αυτός έδωσε πανελλαδικές! Δεν αστειεύομαι.

Οι δεξιοί και ακροκεντρώοι «μεταρρυθμιστές», συχνά, στις εγκυκλίους τους, αναφέρονται στους στόχους της «διαθεματικότητας», της «ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας» και άλλων παιδαγωγικών προτάσεων, οι οποίες προέρχονται από την αριστερή-προοδευτική παιδαγωγική. Πρόκειται για ξεκάρφωμα στεγνό. Ανταγωνισμός και συνεργατική μάθηση είναι αντίφαση εν τοις όροις. Απλή βλακεία. Αλλά τι να κάνουν και αυτοί. Η μόνη παιδαγωγική, που έρχεται από την παράδοσή τους, είναι αυτή του κομμουνιστοφάγου επιθεωρητή των δεκαετιών μέχρι το ’80.

Κάνω μια παρέκβαση. Δείτε τι έγραφε ο Τάσος Λιγνάδης, γνωστός δημόσιος διανοούμενος και μπαμπάς του Δημήτρη Λιγνάδη, εν έτει 1989:

«Οπωσδήποτε, τεράστια, κυρίως ως προς τα υποδείγματα [είναι η καταστροφή που επέρχεται με την κατάργηση των αρχαίων κειμένων από το Γυμνάσιο]. Δηλαδή, σε κάποιον θα πρέπει να μοιάσουμε. Ειδεμή τα παιδιά θα μοιάσουν με αυτούς της εταιρείας “δολοφόνων”. Τι να σου κάνουν τα παιδιά; Με ποιους να μοιάσουν;».

Βέβαια, αυτό δεν πήγε πολύ καλά. Θα ήταν δύσκολο, σήμερα, να προτείνει στα παιδιά να μοιάσουν στον αρχαιογνώστη γιο του!

Τότε ήταν ο ηθικός πανικός.

Σήμερα είναι ο «μετρητικός» πανικός. Αυτός που καταργεί ολοκληρωτικά την παιδαγωγική ελευθερία, για δασκάλους και μαθητές, και έτσι καταργεί και την παιδαγωγική πράξη. Πράγμα που εξηγεί την πλήρη εξαφάνιση των κοινωνικών και πολιτικών μαθημάτων από το Λύκειο.

Ο κ. Πιερρακάκης θεωρεί πως με τα διάφορα ηλεκτρονικά τζιτζιμπλίκια του «εκσυγχρονίζει» την εκπαίδευση. Θα μπορούσε κάποιος να πει «τόσα ξέρει τόσα κάνει». Θα ήταν απλό, αν δεν έβλαπτε σοβαρά την ελληνική κοινωνία.