..............................................................
Schubert: Piano Sonata No. 4 in A minor, D. 537 - Mitsuko Uchida
MVMT 2: 07:32
MVMT 3: 15:18
(youtube, 11.8.2018)
Σάββατο 8 Φεβρουαρίου 2025
Schubert: Piano Sonata No. 4 in A minor, D. 537 - Mitsuko Uchida (youtube, 11.8.2018)
MVMT 2: 07:32
MVMT 3: 15:18
"Με αφορμή το βιβλίο του Διονύση Σαββόπουλου "Γιατί τα χρόνια τρέχουν χύμα"..." από τον φίλο στο fb Βασίλη Παπαστεργίου (facebook, 8.2.2025)
.............................................................
από τον φίλο στο fb Βασίλη Παπαστεργίου (facebook, 8.2.2025)
"Το βιβλίο του Διονύση Σαββόπουλου "Γιατί τα χρόνια τρέχουν χύμα" μου προκάλεσε, όπως και το περίμενα, ανάμεικτα συναισθήματα: δυσπιστία, θυμό, χαμόγελο.
Είναι σχεδόν αυτονόητο και επομένως περιττό, αλλά θα πρέπει να το πω εξαρχής: ο Σαββόπουλος είναι μια μείζων μορφή για το Ελληνικό τραγούδι, ένας ριζικός ανανεωτής του είδους.
Έκανε 7-8 εκπληκτικούς δίσκους (μέχρι και την "Ρεζέρβα") και έγραψε καμιά 40ριά αριστουργηματικά τραγούδια (πάρα πολλά δηλαδή), πριν έρθει η αναπόφευκτη καλλιτεχνική κάμψη που στην περίπτωσή του συνοδεύτηκε και με μια εντυπωσιακή ιδεολογική μεταστροφή.
Παρά το γεγονός ότι η μορφή του τροβαδούρου-συνθέτη του τύπου του Σαββόπουλου εμφανίζεται την ίδια περίπου εποχή σε διαφορετικές μουσικές σκηνές ανά τον κόσμο (Dylan, Brassens, De Andre, Dalla, Pete Seeger), η βαλκανική εκδοχή του Σαββόπουλου είχε την δική της ιδιαιτερότητα και αυταξία.
Ο Σαββόπουλος ανακάτεψε την φολκ της εποχής με το βαλκανικό ιδίωμα και ιδίως τους ελληνικούς παραδοσιακούς σκοπούς, δημιούργησε ένα δικό του σύμπαν και αναμφίβολα υπήρξε ένας μεγαλοφυής συνθέτης, μια μοναδική περίπτωση.
Το βιβλίο, όπως και το περίμενα, δεν δίνει καμία απάντηση στο αίνιγμα του Σαββόπουλου, δηλαδή δεν ξεκλειδώνει το ζήτημα του του συνδυασμού αυτού του καταιγισμού επιρροών ούτε καταγράφει την μεταστροφή του συνθέτη ούτε τίποτα από όλα αυτά. Θα πω παρακάτω γιατί νομίζω ότι συμβαίνει αυτό.
Το βιβλίο όμως έχει πιο βασικά προβλήματα.
Κατ'αρχάς είναι γεμάτο πραγματολογικές ανακρίβειες. Να επισημάνω μόνο κάποιες, αρκετά χοντρές:
- Στην σελίδα 126 ο Σαββόπουλος αναφέρεται στην γνωστή επιστολή του Θεοδωράκη προς τον Μπιθικώτση το 1967 και του αποδίδει και μάλιστα εντός εισαγωγικών, πράγμα που υπονοεί ακριβή καταγραφή, την εξής φράση
"Και μην ξεχνάς, Γρηγόρη, ότι εμείς παλιά στην ΟΠΛΑ τους προδότες τους εκτελούσαμε".
Η συγκεκριμένη επιστολή αυτή είναι γνωστή, έχει δημοσιευτεί αυτούσια σε πολλά μέσα (ενδεικτικά εδώ https://luben.tv/.../otan-o-mikis-theodorakis-kalouse-ton...), και φυσικά καμία τέτοια φράση δεν υπάρχει σε αυτή.
- Στην σελίδα 48 ο Σαββόπουλος διηγείται ότι σε ηλικία 7-8 ετών πήγαιναν οικογενειακώς διακοπές στο Μπαξέ Τσιφλίκι και όχι στο χωριό της γιαγιάς του γιατί εκεί "είχαν κατέβει αντάρτες".
Δεδομένου ότι ο Σαββόπουλος έχει γεννηθεί, όπως είναι γνωστό, την 2-12-1944, αυτό σημαίνει ότι το 1952-1953, δηλαδή περισσότερα από 3 χρόνια μετά το τέλος του εμφυλίου, υπήρχαν αντάρτες που κατέβαιναν σε χωριά της Μακεδονίας!
- Μιλώντας για την συμμετοχή του στα γεγονότα του Πολυτεχνείου, αναφέρεται (σελ.277) σε ποτάμι φοιτητών που ανεβαίνει την οδό Ηπείρου και γράφει. "Ήταν Παρασκευή 17 Νοεμβρίου 1973". Διπλό λάθος. Πρώτον, είναι γνωστό ότι η 17 Νοεμβρίου 1973 ήταν Σάββατο και δεύτερον, το μεσημέρι εκείνης της ημέρας (δηλαδή μετά την είσοδο του τανκ στο Πολυτεχνείο που έγινε χαράματα εκείνης της ημέρας) δεν υπήρξαν φυσικά πορείες και μάλιστα μαζικές.
- Μας διηγείται ακόμα ο Διονύσης (σελίδα 36) ότι μετά τον θάνατο του Πατσιφά έγινε καλλιτεχνικός διευθυντής στην Lyra και επιμελήθηκε τους δίσκους των Ξυδάκη - Ρασούλη (Η εκδίκηση της Γυφτιάς) και του Βαγγέλης Γερμανού (Τα μπαράκια). Είναι όμως γνωστό ότι ο Πατσιφάς πέθανε το 1983 και οι δίσκοι αυτοί εκδόθηκαν το 1978 και το 1981 αντίστοιχα. Βέβαια, ο Σαββόπουλος πράγματι έκανε την παραγωγή των δίσκων αυτών (και την έκανε εξαιρετικά, πρέπει να πω), αλλά αυτό βέβαια δεν συνδέεται χρονικά με τον θάνατο του Πατσιφά, είναι δηλαδή αναχρονισμός.
- Στην σελίδα 224, στο πλαίσιο προφανώς της αντιπάθειας που διακατέχει πλέον τον Δ.Σ. προς την Αριστερά, ο Δ.Σ. ισχυρίζεται ότι όταν πέθανε ο Αντρέ Ζιντ το 1951, η εφημερίδα του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος L'Humanite δήθεν "βγήκε με πηχυαίο τίτλο ΤΟ ΠΤΩΜΑ ΠΕΘΑΝΕ". Τα πρωτοσέλιδα της Humenite υπάρχουν στο δίκτυο και φυσικά δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα.
Υπάρχουν πολλές ακόμα τέτοιου είδους ανακρίβειες, αλλά δεν έχει νόημα να συνεχίσω.
Όλα αυτά θα μπορούσαν να αποφευχθούν, αν το βιβλίο είχε μια στοιχειωδώς επαρκή επιμέλεια.
Το ζήτημα είναι ότι αυτές οι ανακρίβειες συνοδεύονται από διηγήσεις αντίστοιχης (αν)αξιοπιστίας.
Αναφέρω, για λόγους συντομίας, μόνο μία, αρκετά κραυγαλέα νομίζω. Ο Σαββόπουλος επινοεί ένα περιστατικό σχετικά με μια δημόσια εμφάνισή του στην Σχολή Αναβρύτων όπου δίνει συναυλία το 1966.
Ισχυρίζεται ότι τραγουδά ενώ αγνοεί ότι στο ακροατήριο βρίσκεται ο τότε βασιλιάς Κωνσταντίνος (!) και παίζει το τραγούδι του Χατζιδάκι "κι ήταν λέει μια φορά όπου είχαμε έναν βασιλιά/καλό ανθρωπάκι", από το "Παραμύθι χωρίς όνομα" για να αποσπάσει το χειροκρότημα μόνο ενός ανθρώπου, που στην συνέχεια αποκαλύπτεται ότι είναι ο ίδιος ο τότε βασιλιάς (!).
Αν τώρα είναι δυνατόν να πιστέψει κανείς ότι είναι δυνατό να γινόταν συναυλία το 1966 όπου παρευρίσκονταν ο βασιλιάς - και μάλιστα ο συγκεκριμένος βασιλιάς - χωρίς ο τραγουδιστής να το ξέρει και αυτός (ο συγκεκριμένος βασιλιάς) χειροκρότησε στο άκουσμα αυτού του συγκεκριμένου τραγουδιού, νομίζω ότι αυτό είναι κάτι περισσότερο από "παραμύθι χωρίς όνομα".
Το βιβλίο είναι γεμάτο με τέτοιου τύπου απιθανότητες.
Όχι μόνο γιατί ο Σαββόπουλος ήταν (και σε ένα βαθμό παραμένει) ένας γοητευτικός παραμυθάς.
Αλλά και κυρίως γιατί με αυτά ο Σαββόπουλος προσπαθεί να κάνει κάτι άλλο, που είναι λιγότερο θεμιτό. Να επινοήσει ξανά το παρελθόν του προκειμένου να το προσαρμόσει στις σημερινές του απόψεις. Έτσι, στην περίπτωση του συγκεκριμένου μυθεύματος, ο Σαββόπουλος ξεκινά από αυτό το επινοημένο συμβάν για να μιλήσει για την τωρινή συμπάθειά του για τον τέως.
Και δυστυχώς, το πράγμα πάει γενικώς έτσι. Ο Σαββόπουλος στην συγκυρία του 1965-67 μας λέει σήμερα ότι ο ίδιος έβλεπε να δύο στρατόπεδα να συγκρούονται τυφλά χωρίς να δίνουν διέξοδο στην ένταση, ενώ ο ίδιος - τότε, όχι τώρα! - προσπαθούσε να μιλήσει για την συμφιλίωση. Τα ίδια και με τον Μάη του 68 που τον βρίσκει στο Παρίσι, αλλά ο Δ.Σ. μας λέει σήμερα ότι - τότε, όχι τώρα! - περίπου ανακουφίστηκε που ο Ντε Γκωλ επέβαλε τελικά την τάξη.
Δεν θα πω κάτι. Αρκεί να ακούσει κανείς ας πούμε την Αμνηστεία'64 ή την Παράγκα ή το Βιετνάμ γιε-γιε και το Ήλιε ήλιε αρχηγέ για να κατανοήσει πόσο βάσιμες είναι αυτές οι μεταγενέστερες κατασκευές.
Ακόμα, ο Διονύσης αναπαράγει σε πολλά σημεία στο βιβλίο του το γνωστό σχήμα σύμφωνα με το οποίο η στράτευση στην Αριστερά, αντιστρατεύεται την δημιουργία μεγάλης τέχνης. Η περίπτωσή του είναι ωστόσο η ζωντανή διάψευση αυτής της θεωρίας. Ήταν ακριβώς η περίοδος της - αιρετικής σίγουρα - συμπόρευσής του με την Αριστερά πάντως που γέννησε τα πιο μεγάλα και τα πιο ελεύθερα δημιουργήματά του. Αντίθετα μετά την μεταστροφή του, ο Σαββόπουλος γίνεται όχι μόνο συντηρητικός, αλλά και διδακτικός ως απολύτως στρατευμένος στις νέες του απόψεις, γι'αυτό και καλλιτεχνικά αδιάφορος.
Ας είναι.
Υπάρχουν τρυφερές στιγμές στο βιβλίο.
Προς το τέλος, ο Σαββόπουλος προσπαθεί να λύσει τους λογαριασμούς του με ανθρώπους με τους οποίους τσακώθηκε ή παρεξηγήθηκε, ζώντες και τεθνεώτες.
Και για τους μεν νεκρούς, δίκιο έχει, δεν μπορεί να κάτι άλλο. Για τους ζωντανούς όμως, παρ'όλο που δεν μπορώ να αμφισβητήσω την ειλικρίνεια της μεταμέλειάς του και των προθέσεών του, θα έλεγα ότι αυτή η εξομολόγηση θα ήταν καλύτερο να μην ήταν δημόσια. Τον αντίλογο - προς τιμήν του - τον καταγράφει ο ίδιος όταν διηγείται ότι τα παιδιά του όταν προσπάθησε να λύσει τις διαφορές τους ενώπιον τρίτων, του επισήμαναν σοφά ότι "θα ήταν καλύτερα αυτά τα πράγματα να κουβεντιάζονται ιδιαιτέρως και σε πιο κατάλληλη στιγμή".
Θα ήθελα επίσης να του αναγνωρίσω ότι η σχετικά εκτενής του αναφορά στον Νίκο-Αλέξη Ασλάνογλου είναι γεμάτη αληθινή αγάπη. Αμφιβάλλω πολύ - όπως καταλαβαίνετε - για την αλήθεια όλων των σχετικών περιστατικών που διηγείται, αλλά είναι φανερό ότι υπάρχει μια αυθεντική αγάπη και συγκίνηση για αυτή την σημαντική, αλλά όχι ευρέως αναγνωρισμένη μορφή της νεοελληνικής ποίησης. Στο κάτω κάτω της γραφής, εν προκειμένω ο Δ.Σ. δεν έχει τίποτα να κερδίσει, η σχετική αναφορά δεν υπακούει σε καμία λογική δημοσίων σχέσεων.
Το να αλλάζει κανείς θεωρίες, όπως θα έλεγε κι ο ίδιος ο Δ.Σ., είναι θεμιτό.
Το να τις αλλάζει όμως αναδρομικά, είναι κάτι που μάλλον δεν έχει κάποιο νόημα.
Νομίζω ότι ακριβώς αυτό προσπαθεί να κάνει ο Σαββόπουλος με αυτό το - έτσι κι αλλιώς - κάπως αδέξιο και "χύμα" πόνημά του. Μια τόσο σημαντική μορφή του Ελληνικού τραγουδιού, του Ελληνικού πολιτισμού γενικότερα, νομίζω ότι άξιζε έναν πληρέστερο απολογισμό ζωής.
Ας είναι, δικιά του ζωή είναι στο κάτω κάτω της γραφής.
Μόνο που να, η ζωή και τα τραγούδια του Σαββόπουλου, κάπως είναι τμήμα και της δικής μας ζωής, τα τραγούδια του είναι κομμάτι από το δέρμα μας. Εκεί θα καταφύγουμε, αυτά θα σκεφτούμε σχεδόν ασυνείδητα στις πιο δικές μας στιγμές.
Κι έτσι δικαιούμαι νομίζω, με τον τρόπο του ίδιο του Σαββόπουλου, να του πω ότι ίσως ματαιοπονεί στην προσπάθειά του να αλλάξει το παρελθόν, το δικό του και όσων πορεύτηκαν μαζί του.
Γιατί
"ο χρόνος ο αληθινός
σαν μικρό παιδί είναι εξόριστος
ο χρόνος ο αληθινός
είναι ο γιος μας ο μεγάλος κι ο μικρός"..."
J.S.Bach - Suite E-Dur BWV 1006a | Takuya Okamoto | classical guitar (youtube, 1.2.2025)
Παρασκευή 7 Φεβρουαρίου 2025
Gurdjieff Piano Series - Prayer and Despair, The Resurrection of Christ, Prayer | Hayk Melikyan (youtube, 27.4.2021)
............................................................
Gurdjieff Piano Series - Prayer and Despair, The Resurrection of Christ, Prayer | Hayk Melikyan
(youtube, 27.4.2021)
George Gurdjieff - Thomas de Hartmann
Prayer and Despair (1926) 00:00
The Resurrection of Christ (1927) 03:14
Prayer (1919-23) 05:28
Hayk Melikyan, piano
Live from Komitas Chamber Music Hall, Yerevan, April 20, 2021. Recital for SOAR fallen soldiers support center.
Πέμπτη 6 Φεβρουαρίου 2025
Schubert: Piano Sonata No. 13 in A major, D. 664 - Mitsuko Uchida (youtube, 5.4.2019)
"Τα Τέμπη κλονίζουν το πολιτικό σύστημα" γράφει η Βασιλική Σιούτη (www.lifo.gr, 6.2.2025)
..............................................................
Τα Τέμπη κλονίζουν το πολιτικό σύστημα
Τo σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών έφερε στην επιφάνεια όλες τις παθογένειες του πολιτικού συστήματος και κατέδειξε τα όριά του.
αφορά όλο το πολιτικό σύστημα και κυρίως τα κόμματα που
κυβέρνησαν τη χώρα.
γράφει η Βασιλική Σιούτη (www.lifo.gr, 6.2.2025)
ΛΙΓΕΣ ΜΕΡΕΣ ΜΕΤΑ ΤΟ σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών, τον Μάρτιο του 2023, γράφαμε στη LiFO ότι αυτό θα αποτελούσε πολιτικό ορόσημο και πως στο εξής θα μιλούσαμε για την περίοδο προ των Τεμπών και μετά τα Τέμπη. Τότε η κυβέρνηση αμφισβητήθηκε ως προς την αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητά της. Οι δημοσκοπήσεις που ακολούθησαν κατέγραψαν σαφή πτώση και οι περισσότεροι αναλυτές θεωρούσαν πως η αυτοδυναμία της Νέας Δημοκρατίας στις εθνικές εκλογές θα ήταν σχεδόν αδύνατη. Επισημαίναμε, όμως, την πολιτική ρευστότητα που επικρατούσε, η οποία δεν επέτρεπε βεβαιότητες, καθώς και την ιδιαιτερότητα που υπήρχε, από τη δημοσκοπική υποχώρηση της κυβέρνησης να μην κερδίζει τίποτα η αξιωματική αντιπολίτευση.
Η εξήγηση γι’ αυτήν τη μη συνήθη κατάσταση ήταν ότι η ελληνική κοινωνία αντιλαμβανόταν πως «πέρα από την αντικειμενική και αδιαμφισβήτητη ευθύνη της κυβέρνησης, όλοι έχουν δώσει από μια μαχαιριά στον σιδηρόδρομο», καθώς η κακοδαιμονία του και όσα ήρθαν στο φως κατέδειξαν ότι βρισκόταν σε απόλυτη παρακμή εδώ και πολλά χρόνια. «Ένας βαθιά διεφθαρμένος οργανισμός με ευθύνη όλων των κυβερνήσεων, οι οποίες αδιαφορούσαν και διαπλέκονταν με τους εργολάβους που κέρδιζαν ακόμα και πάνω από το “πτώμα” του». Μια κατάσταση σήψης που αποτελείωσαν η πολιτική που επιβλήθηκε με τα μνημόνια και η πώληση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ στους Ιταλούς (η οποία ήταν σχεδόν χαριστική). Ακόμα και όταν υπήρξε η δυνατότητα να γίνει κάποιος εκσυγχρονισμός του σιδηροδρόμου, όπως με την περίφημη σύμβαση 717 για την τηλεδιοίκηση, όπου σπαταλήθηκαν εκατομμύρια, αθέμιτα και διακομματικά πολιτικοοικονομικά συμφέροντα δεν τον επέτρεψαν.
[Τελικά, η κυβέρνηση, επειδή φοβήθηκε το πολιτικό κόστος που μπορεί να είχε (μπορεί και όχι) αν έκανε το σωστό, πληρώνει τώρα ένα πολύ μεγαλύτερο, με το 80% της κοινής γνώμης να πιστεύει πως δεν έκανε όσα χρειάζονταν για να ρίξει φως στα αίτια του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών.]
Γράφαμε, επίσης, πως για το θέμα της διαπλοκής με τους εργολάβους και για τα πραγματικά αίτια της καθυστέρησης του έργου σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης υπήρχε πλήρης συγκάλυψη από τα κόμματα εξουσίας και πως τόσο η κυβέρνηση όσο και η αντιπολίτευση απέφευγαν να μιλήσουν για τα πραγματικά αίτια και τη ρίζα του κακού. Επομένως, καμία αισιοδοξία δεν υπήρχε ότι θα διορθωνόταν τελικά αυτό που με κάθε τρόπο όλοι προσπαθούσαν να κρύψουν. Η κυβέρνηση επιχείρησε εξαρχής να περιορίσει την ευθύνη στα ανθρώπινα λάθη που έγιναν και η αντιπολίτευση να ρίξει την ευθύνη στην κυβέρνηση, χωρίς καμία διάθεση πραγματικής αποκάλυψης των ουσιαστικών αιτιών και την ανάδειξη όσων έπρεπε να αλλάξουν.
Τα Τέμπη αφαίρεσαν τότε από την κυβέρνηση την πρωτοβουλία των κινήσεων, και ήταν προφανές πως είχαν τη δύναμη να το κάνουν. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης κέρδισε τελικά με αυτοδυναμία τις εκλογές του 2023 λίγους μήνες μετά, επειδή παραδέχτηκε κάποιες από τις αδυναμίες της κυβέρνησής του, υποσχόμενος ότι θα προχωρούσε σε γενναίες αλλαγές και θα τιμωρούνταν κάθε υπεύθυνος. Κυρίως, όμως, τα κατάφερε χάρη στην αξιωματική αντιπολίτευση και την αδυναμία της να πείσει ότι εκείνη μπορούσε να τα καταφέρει καλύτερα. Δύο χρόνια μετά, η περίοδος χάριτος έχει λήξει προ πολλού και οι υποσχέσεις έμειναν ανεκπλήρωτες, με την κυβέρνηση να τα μεταθέτει όλα στη Δικαιοσύνη, ενώ στο μεταξύ έχουν αναδειχτεί πολλές σκιές και βάσιμες αμφιβολίες για τους κυβερνητικούς χειρισμούς.
Όταν τότε η ίδια η κυβέρνηση χαρακτήριζε με οργή τα περί μπαζώματος ως θεωρίες συνωμοσίας και διαβεβαίωνε με απόλυτο τρόπο ότι δεν υπήρχαν εύφλεκτες ύλες, ενώ τώρα λέει ότι το μπάζωμα έγινε, αλλά ήταν για καλό σκοπό και τελικά μπορεί και να υπήρχαν παράνομες εύφλεκτες ύλες, έχει ήδη υπονομεύσει από μόνη της την αξιοπιστία της. Όταν το πεδίο του δυστυχήματος αποδεδειγμένα αλλοιώθηκε, χωρίς την έγκριση των ανακριτικών αρχών, που τώρα αναζητούν τους υπεύθυνους και η κυβέρνηση γνωρίζει αλλά δεν απαντά, ούτε τιμωρεί, απομακρύνοντας εκείνους που πήραν την πρωτοβουλία, είναι αναμενόμενο να τροφοδοτούνται σενάρια συγκάλυψης. Όταν η κυβέρνηση περιμένει από τη Δικαιοσύνη να της υποδείξει ποιος μεσολάβησε για να διοριστεί παράνομα ο μοιραίος σταθμάρχης και ποιοι ήταν αυτοί που το επέτρεψαν να συμβεί, είναι εύλογο να αμφισβητείται η αποτελεσματικότητά της. Τελικά, η κυβέρνηση, επειδή φοβήθηκε το πολιτικό κόστος που μπορεί να είχε (μπορεί και όχι) αν έκανε το σωστό, πληρώνει τώρα ένα πολύ μεγαλύτερο, με το 80% της κοινής γνώμης να πιστεύει πως δεν έκανε όσα χρειάζονταν για να ρίξει φως στα αίτια του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών.
Παραμένει αξιοπρόσεκτο, όμως, το ότι ενώ το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ, μετά τις αυθόρμητες και ακομμάτιστες μαζικές διαδηλώσεις, προσπαθούν να αξιοποιήσουν τη λαϊκή οργή για τα Τέμπη, δεν τα καταφέρνουν. Αυτό καταγράφεται ξεκάθαρα στις δημοσκοπήσεις και συμβαίνει κυρίως επειδή δεν έχουν πείσει την ελληνική κοινή γνώμη.
Ο ΣΥΡΙΖΑ, που έχει κατρακυλήσει σε μονοψήφιο ποσοστό, βλέπει τα Τέμπη ως ευκαιρία και θεωρεί πως η λαϊκή οργή μπορεί να τροφοδοτήσει για άλλη μια φορά την άνοδό του, αν κάνει κάποιες κινήσεις και εμφανιστεί ως ο εκφραστής αυτής της οργής. Η ελληνική κοινωνία, όμως, θυμάται την καταστροφική διαχείριση της πυρκαγιάς στο Μάτι (για την οποία η δίκη στον δεύτερο βαθμό συνεχίζεται σε πλήρη αδιαφορία των πολιτικών), αλλά και την προσπάθεια συγκάλυψης που αποκαλύφθηκε από έναν γενναίο πραγματογνώμονα, στον οποίο αξιωματούχοι της Πυροσβεστικής ζητούσαν να θάψει τα στοιχεία με εντολή υπουργού. Ακόμα και για τη σύμβαση 717, η οποία θα μπορούσε να αποτρέψει δυστυχήματα σαν αυτό των Τεμπών, αν είχε υλοποιηθεί, η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ έχει τεράστιες ευθύνες, καθώς έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί στη θητεία της. Επίσης, ακόμα και τώρα περιορίζεται στο να καταγγέλλει την κυβέρνηση, χωρίς να αναδεικνύει τα συγκεκριμένα αίτια, τη διαπλοκή, τη διαφθορά και τα συμφέροντα που διατηρούσαν τον σιδηρόδρομο σε αυτήν τη σχεδόν τριτοκοσμική κατάσταση.
Το ΠΑΣΟΚ, που τώρα ζητά προανακριτική για τον Χρ. Τριαντόπουλο και την αλλοίωση του πεδίου του δυστυχήματος, το κάνει αφού προηγήθηκαν οι μαζικές διαδηλώσεις, ενώ όλα τα στοιχεία που επικαλείται υπήρχαν μήνες πριν, αλλά δεν τα αξιολογούσε τότε.
Η κρίση αξιοπιστίας, η οποία έχει αυξηθεί πολύ μετά τα Τέμπη, αφορά όλο το πολιτικό σύστημα και κυρίως τα κόμματα που κυβέρνησαν τη χώρα. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης που έχουν κυβερνήσει αδυνατούν να πείσουν για τις αγαθές προθέσεις τους και η λαϊκή δυσαρέσκεια διοχετεύεται σε κόμματα που θεωρούνται «αντισυστημικά» και βρίσκονται κυρίως στο δεξιό και ακροδεξιό φάσμα ή παραμένει χωρίς πολιτική έκφραση. Η κοινωνία αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα που της κρύβουν και οι επικοινωνιακές τακτικές δεν μπορούν πλέον να σκεπάσουν τις ευθύνες κανενός για τα Τέμπη. Ο μόνος τρόπος για να αποκτήσει το πολιτικό σύστημα τη χαμένη αξιοπιστία του είναι να αλλάξει πραγματικά, αλλά αυτό μοιάζει πολύ δύσκολο.
Τετάρτη 5 Φεβρουαρίου 2025
"I'm a Stranger Here Myself" · Teresa Stratas From "Stratas Sings Weill" (1986) (youtube, 8.11.2014)
.............................................................
"I'm a Stranger Here Myself" · Teresa Stratas
From "Stratas Sings Weill" (1986)
(youtube, 8.11.2014)
"Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ: η έλλειψη ιστορικής γνώσης" έγραψε ο Δημήτρης Κατσορίδας ("Εφημερίδα των Συντακτών", 05.02.25)
...............................................................
Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ: η έλλειψη ιστορικής γνώσης
έγραψε ο Δημήτρης Κατσορίδας ("Εφημερίδα των Συντακτών", 05.02.25)
Όταν ο ΣΥΡΙΖΑ ανέλαβε την κυβέρνηση στις 25-1-2015, το διεθνές περιβάλλον χαρακτηριζόταν από οικονομικές, γεωπολιτικές και κοινωνικές προκλήσεις, ενώ η χώρα βρισκόταν σε χρεοκοπία και σε αυστηρό πρόγραμμα επιτήρησης. H εκλογή του ΣΥΡΙΖΑ συμβόλιζε μια ευρύτερη αλλαγή στην πολιτική σκηνή, διότι ετίθετο υπό αμφισβήτηση το κατεστημένο, αποδοκιμάστηκε η νεοφιλελεύθερη πολιτική λιτότητας, ενώ το εκλογικό αποτέλεσμα προκάλεσε μια πρωτοφανή πολιτική και κοινωνική συσπείρωση γύρω από τη νέα κυβέρνηση. Η διάρκεια αυτής της συσπείρωσης κράτησε έξι μήνες[1] και έληξε απότομα με την αθέτηση των προεκλογικών στόχων, δηλαδή με την υπογραφή του 3ου Μνημονίου, ενώ ο λαός και η Αριστερά υπέστησαν μια μεγάλη ήττα.
Κανείς και καμία δεν παραγνωρίζει το γεγονός ότι μια αριστερή κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να λαμβάνει υπόψη της το εσωτερικό και διεθνές περιβάλλον, το οποίο ήταν δυσμενές. Ωστόσο, υπάρχει μεγάλη απόσταση ανάμεσα σε αυτήν την πραγματικότητα και στον τρόπο με τον οποίο η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ πολιτεύτηκε και προετοιμάστηκε για να αντιμετωπίσει την επίθεση της άρχουσας τάξης. Η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ πίστευε ότι θα κατάφερνε να πείσει, με λογικά επιχειρήματα, τους Ευρωπαίους «εταίρους» πως η χώρα αντιμετωπίζει ανθρωπιστική κρίση και καταστροφή των παραγωγικών της δυνάμεων και, ως εκ τούτου, οι «εταίροι» θα έπρεπε να διαθέσουν οικονομικούς πόρους, ώστε ο ΣΥΡΙΖΑ να μπορέσει να ασκήσει κοινωνική πολιτική. Πόση αφέλεια! Ηταν δυνατόν η άρχουσα τάξη να επιτρέψει σε μια αριστερή κυβέρνηση να δημιουργήσει αντιπαράδειγμα και να ανατρέψει το νεοφιλελεύθερο οικοδόμημα που έχτιζαν από τη δεκαετία του 1990;
Η ηγετική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ δεν είχε επεξεργαστεί καμία στρατηγική σύγκρουσης ούτε επιχείρησε να εφαρμόσει εναλλακτικά σχέδια.[2] Υποτίμησε το γεγονός ότι οι «εταίροι» προσήλθαν στη διαπραγμάτευση με στόχο την επιβολή των ταξικών τους συμφερόντων, δηλαδή με στρατηγική σύγκρουσης, σε αντίθεση με τον ΣΥΡΙΖΑ, που προσήλθε με διάθεση συναίνεσης.
Επιπλέον, η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ στερούνταν ιστορικής γνώσης, καθώς δεν είχε μελετήσει την εμπειρία του εργατικού-λαϊκού κινήματος, τόσο σε διεθνές επίπεδο όσο και στην Ελλάδα. Αν το είχε πράξει, τότε θα γνώριζε και θα είχε προετοιμαστεί –έστω στοιχειωδώς– για το ότι η άρχουσα τάξη όχι μόνο δεν παραδίδει ποτέ την εξουσία της, αλλά δεν έχει καμία πρόθεση να λάβει ούτε τα στοιχειώδη μέτρα κοινωνικής πολιτικής. Ακόμα κι αν αναγκάζονταν οι κρατούντες να δεχτούν κάποια κοινωνικά μέτρα, θα προετοιμάζονταν ταυτόχρονα να αντιδράσουν. Και όταν λέμε να αντιδράσουν, δεν σημαίνει απαραίτητα κατασταλτικά μέτρα, αλλά μέτρα οικονομικής ασφυξίας, που θα οδηγούσαν σε πολιτικές λιτότητας και βίαιες αντιμεταρρυθμίσεις, όπως ακριβώς συνέβη στην περίπτωση του ΣΥΡΙΖΑ, μέσα από τον συμβιβασμό του και την εφαρμογή του 3ου Μνημονίου.
Μα, θα αναρωτηθεί κάποιος/α, δεν έκανε τίποτα θετικό; Βεβαίως! Κατάργησε το 5ευρω εισιτήριο για την είσοδο στα δημόσια νοσοκομεία, άνοιξε το ΕΣΥ στους ανασφάλιστους, εισήγαγε το Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης (ΚΕΑ), αντιμετώπισε την ακραία φτώχεια και την ανεργία εφαρμόζοντας προγράμματα στήριξης για τους μακροχρόνια ανέργους, θεσμοθέτησε τα γεύματα στα σχολεία, κατάργησε μετά το 2018 τον υποκατώτατο μισθό και επανέφερε τις κλαδικές συμβάσεις εργασίας, ενισχύθηκε ο ρόλος της Επιθεώρησης Εργασίας, κ.ά. Αλίμονο, όμως, αν μια κυβέρνηση που ήθελε να λέγεται αριστερή δεν επιδείκνυε κάποια κοινωνική ευαισθησία. Αυτό όμως είναι μια μορφή ήπιου νεοφιλελευθερισμού.
Αλλά, ακόμη κι αν δεχτούμε την άποψη ότι καλώς ο ΣΥΡΙΖΑ μπήκε στη διαδικασία να διαχειριστεί ένα νέο Μνημόνιο, διότι έτσι θα κατάφερνε να περισώσει τα στοιχειώδη, ωστόσο απέτυχε να θωρακίσει την κοινωνία με ισχυρές θεσμικές παρεμβάσεις, στις οποίες δεν είχε λόγο να παρέμβει η τρόικα, όπως είναι ο εκδημοκρατισμός της αστυνομίας, η κατάργηση του τρομονόμου, η θέσπιση δημοψηφισμάτων, η κατοχύρωση νέων θεσμών λαϊκής συμμετοχής με ισχυρές αρμοδιότητες και δεσμευτικό ρόλο προς τις (δημοτικές) αρχές, η θεσμοθέτηση περιορισμένων θητειών, η θέσπιση ελέγχου σκοπιμότητας στις επιχειρήσεις ενάντια στην εργοδοτική αυθαιρεσία, η προώθηση διαρθρωτικών αλλαγών στους θεσμούς και τους μηχανισμούς τους κράτους, η μείωση του χρόνου εργασίας ως αντίδοτο για τη μείωση της ανεργίας, η προώθηση μορφών πολιτιστικής επανάστασης απέναντι στα παρακμιακά φαινόμενα, κ.ά. Επιπρόσθετα, έλειψαν η θεωρητική μελέτη της ταξικής διαστρωμάτωσης της ελληνικής κοινωνίας, οι αναλύσεις για τη στρατηγική της σοσιαλιστικής μετάβασης, κ.λπ.
Απεναντίας, όσοι/ες κυβέρνησαν την περίοδο 2015-2019 (είτε βρίσκονται στον ΣΥΡΙΖΑ είτε στη Νέα Αριστερά), ενώ μιλάνε για λάθη που έγιναν, ωστόσο αποφεύγουν να κατονομάσουν ποια ήταν αυτά. Μένουν μόνο σε μια αόριστη αντίληψη περί λαθών και το προσπερνάνε. Ομως, η αναψηλάφηση των λαθών είναι ένα πρώτο βήμα για διάλογο και για ευρύτερες συνεργασίες εντός της Αριστεράς.
1. Γ. Μαυρής, «Ιανουάριος 2015: η ελπίδα ήλθε και παρήλθε», «Τα Νέα», 25-26/1/2025.
2. Βλ. το εξαιρετικό άρθρο του Δ. Παπαδάτου-Αναγνωστόπουλου «Τι άλλο να κάναμε;», «Η Εποχή», 1-2/2/2025, σελ. 27.
Όταν η μαζική μετακίνηση πληθυσμών και η εθνοκάθαρση προβάλλονται ως «λύση» - από τον φίλο στο fb παπαγιαννίδη αντώνη (facebook, 5.2.2025)
..............................................................
Όταν η μαζική μετακίνηση πληθυσμών και η εθνοκάθαρση προβάλλονται ως «λύση»
από τον φίλο στο fb παπαγιαννίδη αντώνη (facebook, 5.2.2025)
Είναι ευτύχημα που ο Ντόναλντ Τραμπ (και ο μαγικός κόσμος των τεχνο-ολιχαργών που τον περιβάλλει) δεν έχουν ιδιαίτερη σχέση με την Ιστορία. Βέβαια, εδώ, θέλει κάποια προσοχή καθώς αν όχι το Sieg Heil του Ηλον Μασκ, πάντως η πρόθυμη εκ μέρους του στήριξη του AfD στην Γερμανία δείχνει μια διόλου ευχάριστη ανάγνωση του ιστορικού…
Λέμε ότι είναι ευτύχημα, επειδή ΑΝ υπήρχε εξοικείωση με τις μνήμες του βίαιου 20ου αιώνα πέρα από την κεντρική σκηνή των δυο Παγκοσμίων Πολέμων, τότε θα κινδυνεύαμε να ακούσουμε πώς… οι ανταλλαγές πληθυσμών όπως εκείνες μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας (θυμάστε;) λειτούργησαν τελικά υπέρ της πληθυσμιακής ομοιομορφίας. Και, εν τέλει, μετά βέβαια από κάποια φρίκη εθνοκαθάρσεων και ξεριζωμών, απέτρεψαν περαιτέρω αναφλέξεις στην περιοχή. Μισό αιώνα αργότερα, και σε μικρότερη κλίμακα, το ίδιο (φρικτό) δίδαγμα θα μπορούσαν να αποκομίσουν και από την de facto διχοτόμηση της Κύπρου μετά την επιτυχή εισβολή /κατοχή του 1974.
Μπορεί να ακούγεται ακραίο, αυτό που γράφουμε. Πλην αν ξαναδεί κανείς τις θέσεις που υπεστήριξε – μπροστά σ’ έναν λάμποντα Μπινιαμίν Νετανιάχου, πρώτο επίσημο επισκέπτη στον Λευκό Οίκο Τραμπ-ΙΙ – ο Πρόεδρος των ΗΠΑ σχετικά με την απομάκρυνση των Παλαιστινίων από την Γάζα, προκειμένου αυτή να ανοικοδομηθεί (υπό Αμερικανική μέριμνα, ή και επικυριαρχία;) και να αποτελέσει νέα Ριβιέρα της Μεσογείου, ενώ οι ίδιοι – κάπου 2 εκατομμύρια άνθρωποι («άνθρωποι»: η έννοια αναζητά νέο ορισμό στο νέο-νέο διεθνές δικαιϊκό περιβάλλον!) – θα βρίσκουν στέγη «κάπου» στην ευρύτερη γειτονιά (Αίγυπτος και Ιορδανία αρνούνται, αλλά…) με χρηματοδότηση των πλούσιων Αραβικών χωρών του Κόλπου, αν τις ξαναδεί τις θέσεις αυτές τι διαπιστώνει;
Ότι τα πιο ζωηρά (=σκοτεινά) όνειρα των υπερ-συντηρητικών συμμάχων Νετανιάχου στο Ισραήλ βρίσκουν ανταπόκριση. Ότι η γλώσσα της πολεμικής ισχύος – της ωμής ισχύος των όπλων, στην Γάζα – έρχεται να παντρευτεί με την συνηχούσα γλώσσα, εκείνη της γεωπολιτικής επιβολής στον επανασχεδιασμό του χάρτη. Και ότι όλα αυτά συμβαίνουν με ένα νωχελικό, δήθεν καλοπροαίρετο ύφος Τραμπ για την Γάζα (η οποία θυμίζει «demolition site»)/οικόπεδο κατεδάφισης: όχι δηλαδήπώς η περιγραφή είναι λάθος! Μετά την απόσυρση των Ισραηλινών δυνάμεων) και με την τρομακτική δήλωση του απεσταλμένου Τραμπ για την Μέση Ανατολή Στηβ Γουϊτκοφ: «Μια καλύτερη ζωή δεν είναι απαραίτητα συνδεδεμένη με τον φυσικό χώρο όπου βρίσκεται κανείς σήμερα […]. Είναι επικίνδυνο να ζει κανείς όταν στήνει σκηνή στην Λωρίδα της Γάζας και περιβάλλεται από 30.000 πυρομαχικά που μπορεί να εκραγούν ανά πάσα στιγμή».
Διαβάστε τα, όλα αυτά. Και κάνετε για μια στιγμή προβολή και στην Δυτική Όχθη. Εκεί όπου οι εποικιστές Ισραηλινοί προωθούν συστηματικά τους οικισμούς τους ανάμεσα σε έναν κυρίως Παλαιστινιακό πληθυσμό, με την στήριξη των δυνάμεων του IDF/Ισραηλινού στρατού. Εν συνεχεία, συγκρίνετε με την βίαιη απώθηση του Μικρασιατικού Ελληνισμού μετά την Καταστροφή του ΄22, συν με τα καραβάνια Τούρκων Μακεδονίας και Θράκης να πορεύονται προς την Αδριανούπολη, προσθέστε ανταλλάξιμους κοκ.
Αληθινά η Ιστορία δεν εξαντλείται ποτέ. Όμως… τουλάχιστον τότε μετά την Καταστροφή την πρωτοβουλία είχαν Βενιζέλος-Ατατουρκ, που όσο και νάναι αντιπροσώπευαν τους δυο λαούς. Ενώ εδώ… άσε καλύτερα!
Την καταθέτουμε, εδώ, αυτήν σκοτεινή σύγκριση επειδή ο αναθεωρητισμός στην ακραία εκδοχή του δεν - ΔΕΝ – έχει να κάνει μόνο με σύνορα και εδαφικότητα και με εξοπλισμους και με Meteor σε Rafale ή Eurofighter. Αλλά και με ανθρώπους. Έννοια υπό διεθνοπολιτικό επαναπροσδιορισμό.
"ΟΙ ΑΛΟ." διήγημα της συγγραφέως και φίλης στο fb Μαρίας Κουγιουμτζή (facebook, 5.2.2025)
..............................................................
διήγημα της συγγραφέως και φίλης στο fb Μαρίας Κουγιουμτζή (facebook, 5.2.2025)
- Εδώ είναι ο θάλαμος των τρελών; Ρώτησε ο κύριος Μπι.
- Όχι είπε ο διευθυντής κύριος Φεχ. Βλέπετε κανέναν τρελό να τριγυρνά εδώ μέσα;
- Τέλος πάντων είπε συνοφρυωμένος ο κύριος Μπι. Τους έχετε σε κελιά;
- Μα αγαπητέ μου πόσες φορές θα σας το πω. Δεν υπάρχουν κελιά, μόνο ανοιχτά φωτεινά δωμάτια, χωρίς κλειδαριές, χωρίς κάγκελα, ούτε φύλακες, μόνο με κάποιους ας πούμε βοηθούς, μάλλον φίλους που τους εξυπηρετούν.
- Και δεν φοβάστε μήπως το σκάσουν, ή μήπως σηκωθούν νύχτα και σας σφάξουν;
- Γιατί να το κάνουν αυτό; Δεν είναι τρελοί, είναι απλώς οι «άλο». Ζούνε εδώ απομονωμένοι ήσυχοι. Άλλος διαβάζει, άλλος γράφει, ζωγραφίζει, χορεύει, βλέπει ταινίες, μιλάει με παλιές φωτογραφίες. Κοιτάζει τον τοίχο, ή απ’ το παράθυρο τον ουρανό. Οι πόρτες των δωματίων τους είναι ορθάνοιχτες. Αυτή είναι η μόνη τους επικοινωνία με τους υπόλοιπους. Κάπου κάπου σταματούν αυτό που κάνουν και αφουγκράζονται. Τότε το πρόσωπό τους είναι πλημμυρισμένο με ένα απαλό φως.
- Και οι γυναίκες, έχετε γυναίκες μ’ αυτή την όπως την λέτε «ιδιαιτερότητα»; Αυτές κυρίως, είναι υστερικές και επικίνδυνες, έτσι δεν είναι;
- Αυτή την εντύπωση έχετε για τις γυναίκες; Εγώ νομίζω πώς είναι η ανάσα της ζωής. Το θερμόμετρό της. Τέλος πάντων. Ο άλο ή οι άλο δεν έχουν φύλλο, έχουν μόνο «αλότητες».
- Τι εννοείτε ;
- Δεν τους ενδιαφέρει τίποτα, δεν προγραμματίζουν, δεν αποβλέπουν σε κάτι μελλοντικό, απλώς αισθάνονται το «άλο» τους.
- Και σε τι αποβλέπει αυτό;
- Σε τίποτα. Δεν υπάρχει σκοπός, στόχος, είναι ίσως το πιο ελεύθερο «άλο» που διαθέτουν. Τέλος πάντων. Έχουν περάσει από δω σπουδαία «αλο». Το αυτί του Βαν Γκογκ, η πέννα του Βιζυηνού, η σμίλη της Κλωντέλ, και του Χαλεπά , οι παρτιτούρες του Σαλιέρι , κ.α.
- Και δεν είναι ποτέ επιθετικοί; Δεν ορμούν σε κανέναν; Δεν δίνουν καμιά κλωτσιά; Δεν μαλώνουν μεταξύ τους;
- Μα γιατί να το κάνουν αυτό; Σας είπα, δεν έχουν προσωπικά με κανέναν. Είναι διαρκώς στη μονοκοινωνία του «άλο». Ο «άλο» δεν υπάρχει πέρα από τον εαυτό του.
Καθώς έλεγαν αυτά ο κύριος Μπι και ο κύριος Φεχ διέσχιζαν τον μεγάλο διάδρομο όπου αντικριστά με ανοιχτές τις πόρτες βλέπανε τα δωμάτια με τους «άλο» να ασχολούνται προσηλωμένοι με κάτι. Ούτε που σήκωναν το κεφάλι. Ένας μόνο πλησίασε προς την πόρτα κουνώντας λικνιστικά τα χέρια του διευθύνοντας μια μουσική σύνθεση που άκουγε μόνο αυτός, έφτασε σχεδόν μπροστά τους χωρίς να τους βλέπει και κάνοντας μια χορευτική στροφή απομακρύνθηκε. Έσκυψε στο τραπέζι του πάνω σε ένα πεντάγραμμο και σημείωσε κάποιες νότες.
Ο ήλιος στραφτάλιζε στα τζάμια των παραθύρων που έπεφτε σαν φωτεινή ομίχλη πάνω στις μορφές δίνοντας τους ένα είδος υπαρκτικής ανυπαρξίας.
- Και σεις που τους βρήκατε όλους αυτούς; Και ποιος σας πληρώνει για τις υπηρεσίες σας;
- Τα μικρά και μεγάλα «άλο» τους. Αυτά, πίνακες, μουσικά κομμάτια, θεατρικά, ποιήματα, κλπ, έχουν μια απρόσμενη μαγεία. Παρέχουν σε όποιον έρχεται σε επαφή μαζί τους, μια αφοπλιστική γαλήνη. Τους κάνουν να ονειρεύονται. Να ονειρεύονται σχήματα και χρώματα που όπως λένε, λάμπουν εκτυφλωτικά. Όχι πράγματα. Όχι ιδέες. Μπαίνουν στον μοναχικό κόσμο του «άλο» σαν σε θερμό απολυμαντικό λουτρό και προς στιγμή καθαρίζονται από τα μικρόβια του επιθυμώ και του θέλω. Προς στιγμήν!
- Δηλαδή αν ήθελα μπορούσα κι εγώ να γίνω «άλο»
- Όχι, δεν υπάρχει θέλω, εκτός αυτού πρέπει να είστε πολύ μεγάλος στην ηλικία,, εκτός από σπάνιες περιπτώσεις που ενώ δεν είστε, είναι σα να είστε. Να μην έχετε κανένα σκοπό, καμιά βλέψη ούτε για το τώρα ούτε για το μέλλον. Κι αυτό υπόκειται σε έλεγχο. Αν υπάρχει και ένα ψήγμα εισόδου στον κόσμο, ή διάθεση επιρροής του, απορρίπτεσθε. Και μάλλον εσείς είστε απ’ αυτούς που προσπαθούν να οργανώσουν τον ανοργάνωτο κόσμο. Για να γίνετε «άλο» πρέπει να είστε ήδη στον δρόμο του «άλο». Να έχετε κάποια προαισθήματα, κάποιες αόριστες ενδείξεις…ας πούμε αφηρημάδες… να χάνετε τον χρόνο…
- Χμ, βέβαια είπε ο κ. Μπι.
Και πιάνοντας το χέρι του κ. Φεχ, σε αποχαιρετισμό, είπε με ένα μαλακό χαμόγελο.
- Να είστε σίγουρος, πως στην αξιολόγηση που θα σας κάνω, θα τονίσω πως αυτό είναι το πιο ενδιαφέρον τρελοκομείο από όσα έχω επισκεφτεί.
Μ.Κ.
Τρίτη 4 Φεβρουαρίου 2025
Bach - Viola da gamba sonata in G major BWV 1027 Van der Velden | Netherlands Bach Society (youtube, 23.11.2023)
..............................................................
Bach - Viola da gamba sonata in G major BWV 1027 Van der Velden | Netherlands Bach Society
Instrument: Antoine Despont, 1617
Emmanuel Frankenberg, harpsichord
Instrument: Bruce Kennedy, 1989 after Michael Mietke
0:00 Adagio
4:41 Allegro ma non tanto
8:27 Andante
11:04 Allegro moderato
(youtube, 23.11.2023)
"Γεώργιος Σουρής (1853 - 1919) / Τίποτε δεν απόμεινε" - Από την TVXS team (2.2.2025)
...............................................................
Γεώργιος Σουρής (1853 - 1919)
Ο Γεώργιος Σουρής γεννήθηκε σαν σήμερα 2 Φεβρουαρίου του 1853, στη Σύρο και καταγόταν από τη μεριά του πατέρα του από τα Κύθηρα και από τη μεριά της μητέρας του από τη Χίο.
Η οικογένειά του φιλοδοξούσε να σπουδάσει ο Γεώργιος θεολογία, οι οικονομικές συνθήκες ζωής τους όμως δεν το επέτρεψαν. Παρακολούθησε εγκύκλια μαθήματα στη γενέτειρά του και μαθήματα γυμνασίου στην Αθήνα ως το 1870, οπότε τέλειωσε το σχολείο και έφυγε για τρεις μήνες στο Ταγκαρόγκ της Ρωσίας για να εργαστεί ως υπάλληλος σιτεμπόρου.
Επιστρέφοντας στην Ελλάδα στράφηκε προς το χώρο του θεάτρου, συμμετέχοντας σε παραστάσεις ερασιτεχνικών θιάσων (σε ηλικία δεκαπέντε χρόνων είχε συμμετάσχει σε μια παράσταση τραγωδίας στο θέατρο Ηρώδου του Αττικού).
Τίποτε δεν απόμεινε
στον κόσμο πια για μένα,
όλα βρωμούν τριγύρω μου
και φαίνονται χεσμένα.
Μόνο σκατά φυτρώνουνε
στον τόπο αυτό τον άγονο
κι όλοι χεσμένοι είμαστε,
σκατάδες στο τετράγωνο.
Μας έρχεται κάθε σκατάς,
θαρρούμε πως σωθήκαμε,
μα μόλις φύγει βλέπομε
πως αποσκατωθήκαμε.
Σκατά βρωμάει τούτος δω,
σκατά βρωμά κι εκείνος,
σκατά βρωμάει το σκατό,
σκατά βρωμά κι ο κρίνος.
Σκατά κι εγώ, μες στα σκατά,
και με χαρτί χεσμένο
ό,τι κι αν γράψω σαν σκατό
προβάλλει σκατωμένο.
Σκατά τα πάντα θεωρώ
και χωρίς πια να απορώ,
σκατά μασώ, σκατά ρουφώ,
σκατά πάω να χέσω,
απ’ τα σκατά θα σηκωθώ
και στα σκατά θα πέσω.
Οταν πεθάνω χέστε με,
τα κόλλυβά μου φάτε
Και πάλι ξαναχέστε με
και πάλι ξαναφάτε
μα απ’ τα γέλια τα πολλά
κοντεύω ν’ αρρωστήσω
και δεν μπορώ να κρατηθώ,
μου φεύγουν από πίσω.
Σκατά ο μεν, σκατά ο δε,
σκατά ο κόσμος όλος
κι απ’ το πολύ το χέσιμο
μου πόνεσε ο κώλος!
(Το συγκεκριμένο ποίημα Μυρωμένοι στίχοι, λέγεται ότι είναι του Γεωργίου Χ. Σουρή (1853-1919), αλλά υπάρχει και αμφισβήτηση ως προς την πατρότητά του, βλ. στα λινκ)
——————–
Η ενασχόλησή του με τη λογοτεχνία ξεκίνησε γύρω στο 1872, όταν δημοσίευσε ποιήματα στο περιοδικό Φως. Ακολούθησε το 1873 η έκδοση της ποιητικής συλλογής Συλλογή Λυρικών Ασμάτων και της κωμωδίας Από γαμβρός παράνυμφος, ενώ σταθμός στην πορεία του υπήρξε η έκδοση της σατιρικής ποιητικής συλλογής του Τα τραγούδια μου, που τιμήθηκε με έπαινο στο Βουτσιναίο διαγωνισμό το 1876. Το 1879 ξεκίνησε μαθήματα στη Φιλοσοφική Σχολή της Αθήνας, από την οποία δεν κατόρθωσε όμως να αποφοιτήσει, ενώ παράλληλα αρθρογραφούσε σε περιοδικά και εφημερίδες (Αριστοφάνης, Ραμπαγάς, Αρχίλοχος). Το 1881 παντρεύτηκε τη Μαρία Κωνσταντινίδου. Το σπίτι τους στην οδό Πινακωτών 15 (σημερινή Χαρ.Τρικούπη) υπήρξε ένα από τα γνωστότερα αθηναϊκά φιλολογικά σαλόνια. Συνέχισε να δημοσιεύει και να εκδίδει ποιήματα ως το 1902, από τα οποία αξίζει να αναφερθούν οι σατιρικές συνθέσεις του Φασουλής φιλόσοφος και Δον Ζουάν που ανήκουν στην εξάτομη ποιητική συλλογή του Ποιήματα (1882-1902).
Το πιο γνωστό έργο του Σουρή ωστόσο είναι η έκδοση του έμμετρου εβδομαδιαίου σατιρικού περιοδικού Ο Ρωμηός, που πρωτοκυκλοφόρησε στις 2 Απριλίου του 1883 και διήρκεσε με δύο προσωρινές διακοπές ως τις 17 Νοεμβρίου του 1918. Στο Ρωμηό έγραφε σχεδόν αποκλειστικά μόνο ο Σουρής (εξαίρεση αποτέλεσαν κάποια άρθρα του Δημητρίου Κόκκου στα πρώτα φύλλα). Η σάτιρα των άρθρων του στρεφόταν κατά πάντων, ακόμη και ισχυρών κοινωνικών και πολιτικών παραγόντων. Ενδεικτική είναι η δίωξη που υπέστη ο Σουρής το 1897 με αφορμή σατιρικούς του προσώπου της βασίλισσας Όλγας στίχους του. Το 1886 παρασημοφορήθηκε από τον Χαρίλαο Τρικούπη και το 1906 προτάθηκε από τη Βουλή των Ελλήνων για το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας.
Το 1915 τιμήθηκε με το βασιλικό μετάλλιο των Γραμμάτων και των Τεχνών. Παράλληλα δεν έπαψε να ασχολείται με το θέατρο. Έγραψε έμμετρα θεατρικά έργα, κάποια από τα οποία (όπως η Χειραφέτησις, η Περιφέρεια και το Δεν έχει τα προσόντα) παραστάθηκαν με επιτυχία και πραγματοποίησε μια έμμετρη μετάφραση της κωμωδίας του Αριστοφάνη Νεφέλαι, η οποία ανέβηκε στο Δημοτικό Θέατρο Αθηνών το 1900 και στην Αίγυπτο το 1901 με δική του σκηνοθεσία. Στο τεράστιο σε όγκο έργο του περιλαμβάνονται επίσης άρθρα και δημοσιεύματα στα Ημερολόγια του Ρωμηού.
Ο Γεώργιος Σουρής υπήρξε πολύ δημοφιλής στο πλατύ κοινό, λόγω του ευφυούς ευθυμογραφικού περιεχομένου των κειμένων του και της γλώσσας του, που αποτελεί μείγμα δημοτικής με τύπους της καθαρεύουσας. Η κριτική, σύγχρονή του και μεταγενέστερη διχάστηκε σε αμφισβητίες (όπως οι Παλαμάς και Ψυχάρης) και υποστηρικτές του (όπως ο Ξενόπουλος και ο Μάρκος Αυγέρης). Τα στοιχεία αντλήθηκαν από τα δημοσιεύματα Βαλέτας Γ.Μ., «Σουρής Γεώργιος», Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια 22. Αθήνα, Πυρσός, 1933, Γιαλουράκης Μανώλης, «Σουρής Γεώργιος», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας 12. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ. , Μερακλής Μ.Γ., «Γεώργιος Σουρής», Η ελληνική ποίηση· Ρομαντικοί – Εποχή του Παλαμά – Μεταπαλαμικοί· Ανθολογία – Γραμματολογία, σ.406-409. Αθήνα, Σοκόλης, 1977 και Σολωμού Αλίκη «Σουρής Γεώργιος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό 9α. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1988. (Πηγή: Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών, Ε.ΚΕ.ΒΙ.).
Ποιός είδε κράτος λιγοστό
Ποιος είδε κράτος λιγοστό
σ’ όλη τη γη μοναδικό,
εκατό να εξοδεύει
και πενήντα να μαζεύει;
Να τρέφει όλους τους αργούς,
νά ‘χει επτά Πρωθυπουργούς,
ταμείο δίχως χρήματα
και δόξης τόσα μνήματα;
Νά ‘χει κλητήρες για φρουρά
και να σε κλέβουν φανερά,
κι ενώ αυτοί σε κλέβουνε
τον κλέφτη να γυρεύουνε;
Όλα σ’ αυτή τη γη μασκαρευτήκαν
ονείρατα, ελπίδες και σκοποί,
οι μούρες μας μουτσούνες εγινήκαν
δεν ξέρομε τί λέγεται ντροπή.
Σπαθί αντίληψη, μυαλό ξεφτέρι,
κάτι μισόμαθε κι όλα τα ξέρει.
Κι από προσπάππου κι από παππού
συγχρόνως μπούφος και αλεπού.
Θέλει ακόμα -κι αυτό είναι ωραίο-
να παριστάνει τον ευρωπαίο.
Στα δυό φορώντας τα πόδια που ‘χει
στο ‘να λουστρίνι, στ’ άλλο τσαρούχι.
Σουλούπι, μπόϊ, μικρομεσαίο,
ύφος του γόη, ψευτομοιραίο.
Λίγο κατσούφης, λίγο γκρινιάρης,
λίγο μαγκούφης, λίγο μουρντάρης.
Και ψωμοτύρι και για καφέ
το «δε βαρυέσαι» κι «ωχ αδερφέ».
Ωσάν πολίτης, σκυφτός ραγιάς
σαν πιάσει πόστο: δερβέναγάς.
Δυστυχία σου, Ελλάς,
με τα τέκνα που γεννάς!
Ώ Ελλάς, ηρώων χώρα,
τι γαϊδάρους βγάζεις τώρα;
Ποίημα του Γεωργίου Χ. Σουρή (1853-1919)
Δευτέρα 3 Φεβρουαρίου 2025
Bach - Viola da gamba sonata no. 2 in D major BWV 1028 - Van der Velden | Netherlands Bach Society (youtube, 6.12.2018)
...............................................................
Bach - Viola da gamba sonata no. 2 in D major BWV 1028 - Van der Velden | Netherlands Bach Society
(youtube, 6.12.2018)
Το ψωμί του δείπνου" (Αργ. Κουνάδης Βαγγ. Γκούφας) Στέλλα Γαδέδη (youtube, 24.3.2018)
...............................................................
"Το ψωμί του δείπνου" (Αργ. Κουνάδης Βαγγ. Γκούφας) Στέλλα Γαδέδη
Μουσική Αργύρης Κουνάδης
Στίχοι Βαγγέλης Γκούφας
Τραγούδι Στέλλα Γαδέδη
σκούριασε στην πόρτα το κλειδί νεκρό
το θολό ποτάμι, τ’ άσπρο πέλαγο
ήλιο και φεγγάρι θάνατο άδικο
ήλιο και φεγγάρι για τους ζωντανούς
στάρι να χορτάσει τους πεντάρφανους
Ποιος κρατά στο χέρι δαμασκί σπαθί
Ποιος κρατά στο χέρι δαμασκί σπαθί
τονε παίρνουνέ το, πάει να σταυρωθεί
και ο Κάτω Κόσμος λάσπη και νερά
για το γυρισμό δεν έχει γέφυρα
για το γυρισμό φοράω τα μαύρα μου
με φωτιά σημάδεψα τα χνάρια μου
Φύλλα πικροδάφνη και βαρύ πιοτό
Φύλλα πικροδάφνη και βαρύ πιοτό
έπεσε το βράδυ τ’ αξημέρωτο
έπεσε το βράδυ στον πλατύ γιαλό
παίζουνε Βοριάδες τον πλαγίαυλο
παίζουνε Βοριάδες με τον ύπνο μου
μοιάζουν "η ταμένη πήγε του χαμού"
Κυριακή 2 Φεβρουαρίου 2025
"Μπήκανε δίσεχτοι καιροί" (Μουσική Αργύρης Κουνάδης Στίχοι Βαγγέλης Γκούφας Τραγούδι Στέλλα Γαδέδη) (youtube, 24.3.2018)
...............................................................
"Μπήκανε δίσεχτοι καιροί"
Μουσική Αργύρης Κουνάδης (1924-2011)
Στίχοι Βαγγέλης Γκούφας (1925-2016)
Τραγούδι Στέλλα Γαδέδη
Βάζω στην πόρτα μου δεντρί
Κι αν τύχει να `ρθει μιαν αυγή
Βάζω στην πόρτα μου δεντρί
στην πόρτα μου σημάδι
μην τύχει κι έρθει να με βρει
και δε με βρει
μην τύχει κι έρθει βράδυ
Βράδυ και χάσει το στενό
Βράδυ και χάσει το στενό
και δε μου βρει τα χνάρια
βάζω κριτή τον ουρανό
το σκοτεινό
σβησμένα τα φανάρια
Κι αν τύχει να `ρθει μιαν αυγή
αυγερινό μου αστέρι
να `ρθεί να βάλει στην πληγή
παλιά πληγή
ατσάλι το μαχαίρι
Γιατί ήρθαν δίσεχτοι καιροί
Γιατί ήρθαν δίσεχτοι καιροί
και μήνες του θανάτου
για να πετάξει δεν μπορεί
άσπρο πουλί
καήκαν τα φτερά του
Σάββατο 1 Φεβρουαρίου 2025
"Ας μην ξημέρωνε ποτέ" / Στίχοι: Κώστας Μάνεσης / Μουσική: Απόστολος Χατζηχρήστος, Σμυρνιωτάκι / Πρώτη εκτέλεση: Απόστολος Χατζηχρήστος, Σμυρνιωτάκι & Ευάγγελος Χατζηχρήστος ( Ντουέτο ) (youtube, 11.5.2009)
...............................................................
Στίχοι: Κώστας Μάνεσης
Μουσική: Απόστολος Χατζηχρήστος, Σμυρνιωτάκι
Πρώτη εκτέλεση: Απόστολος Χατζηχρήστος, Σμυρνιωτάκι & Ευάγγελος Χατζηχρήστος ( Ντουέτο )
Ας μη ξημέρωνε ποτέ
Ας μη φύγει αυτό το βράδυ, πού 'μαστε μαζί
Γιατί μέσα στο σκοτάδι Ω...
η αγάπη ζει
Πόσα δεν έχω να σου πω
Να σε κάνω να με νιώσεις
μεσ΄τη σιγαλιά
να σου δώσω να μου δώσεις
χάδια και φιλιά
Ας μη ξημέρωνε ποτέ
Και οι δυο θα πικραθούμε
θά 'ρθει το πρωί
τέτοιο βράδυ δε θα βρούμε
σ΄όλη τη ζωή
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)