"Ισόβιος κηπουρός" ποίημα του ποιητή και φίλου στο fb Αλέξανδρου Αραμπατζή (facebook, 19.9.2016)

 .............................................................

Αλέξανδρος Αραμπατζής (γ.1961)

Ισόβιος κηπουρός

Σ΄ ένα θέατρο πνιγμένο στα σκουπίδια
Η διεύθυνση του θεάτρου με διόρισε
Ισόβιο κηπουρό των σκουπιδιών
Τσαπίζω σκαλίζω και ποτίζω το σωρό
Και από τα σκουπίδια ξεφυτρώνουν
Μισαλλόδοξες τερατώδεις φυλές
Π΄ όρισαν τη σκηνή δικό τους βιλαέτι
Και τερατουργούν στο έγκλημα και στο πάθος


Αλ.Αρ.

"Η ΖΩΗ ΕΔΩ ΚΑΙ ΤΩΡΑ" ποίημα της Βισουάβα Σιμπόρσκα (1923-2012) Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 1996. Από την ομώνυμη συλλογή (μτφ. Μπεάτα Ζούλκιεβιτς, εκδ. Καστανιώτης, α' έκδοση Μάιος 2021)

 ...............................................................

Βισουάβα Σιμπόρσκα* (1923-2012)

Η ΖΩΗ ΕΔΩ ΚΑΙ ΤΩΡΑ

Η ζωή εδώ και τώρα.

Παράσταση δίχως πρόβα.

Σώμα δίχως δοκιμή

Κεφάλι δίχως περίσκεψη.

Δεν ξέρω το ρόλο που παίζω.

Ξέρω μόνο ότι είναι δικός μου, δεν ανταλλάσσεται.

Την υπόθεση του έργου

πρέπει να τη μαντεύω κατευθείαν στη σκηνή.

Μίζερα προετοιμασμένη για την τιμή της ζωής,

μετά βίας αντέχω τον επιβεβλημένο ρυθμό της δράσης.

Αυτοσχεδιάζω, παρότι σιχαίνομαι τους αυτοσχεδιασμούς.

Σε κάθε βήμα σκοντάφτω στην άγνοια των πραγμάτων.

Οι τρόποι μου αποπνέουν επαρχιώτικη αύρα.

Τα ένστικτά μου ερασιτεχνικά.

Το τρακ όσο με δικαιολογεί άλλο τόσο με ταπεινώνει.

Τα ελαφρυντικά περιστατικά μού πέφτουν βαριά.

Λέξεις και αντανακλαστικά που δεν μπορείς να τα πάρεις πίσω,

μη καταμετρημένα ως το τέλος άστρα,

χαρακτήρας σαν βιαστικά κουμπωμένο παλτό -

ιδού οι θλιβερές συνέπειες όλης αυτής της βιασύνης.

Τουλάχιστον να μπορούσα να προβάρω μια Τετάρτη εκ των προτέρων,

ή έστω μια Πέμπτη να την επαναλάβω ακόμη μια φορά!

Ενώ έρχεται ήδη η Παρασκευή, με ένα άγνωστο σ' εμένα σενάριο.

Είναι δίκαιο αυτό; - ρωτώ

(με μια βραχνάδα στη φωνή,

γιατί δεν μ' άφησαν καν να ξεροβήξω στα παρασκήνια).

Απατηλή είναι η σκέψη ότι πρόκειται μόνο για μια βιαστική εξέταση

την οποία δίνω σε έναν πρόχειρο χώρο. Όχι.

Στέκομαι στη μέση της σκηνής και βλέπω πόσο γερή είναι.

Με εντυπωσιάζει η ακρίβεια όλου του σκηνικού διακόσμου.

Η μηχανή περιστροφής δουλεύει εδώ και πολύ καιρό.

Έχουν ανάψει ακόμη και τα πιο μακρινά νεφελώματα.

Ω, δεν αμφιβάλλω πως αυτό εδώ είναι η πρεμιέρα.

Και ό,τι και να πράξω

θα μετουσιωθεί για πάντα σ' αυτό που έχω πράξει.

*Σημείωση: Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 1996. Από την ομώνυμη συλλογή (μτφ. Μπεάτα Ζούλκιεβιτς, εκδ. Καστανιώτης, α' έκδοση Μάιος 2021)

"περι χρονου και ακινησιας, και περι των ελαχίστων κινησεων αυτου..." από τη φίλη στο fb Chari Stathatou (facebook, 19.9.2021)

 ..............................................................

"περι χρονου και ακινησιας, και περι των ελαχίστων κινησεων αυτου..."

                          

από τη φίλη στο fb Chari Stathatou (facebook, 19.9.2021)

περι χρονου και ακινησιας, και περι των ελαχίστων κινησεων αυτου

ως συνεχεια στα περι χρονου, απο το ανεκδοτο βιβλιο μου παρακατω, παραθετω και κατι που δεν εχω βαλει σε κανενα βιβλιο (μεχρι στιγμης τουλαχιστον)

(καταρχας μικρη αναδρομη : ειχα πει οτι υπαρχουνε πραξεις (υποθετω και λογια, ας μην ξεχασουμε τον μαξ χορκχαϊμερ που ειπε οτι και οι σκεψεις, πραξεις ειναι) που παγωνουν τον χρονο και τον ακινητοποιουν)

ηταν λοιπον κατι παιδακια, εκει στο μακρινο (μυθικα σχεδον απροσπελαστο πλεον) ’70, που ζουσαν στην απολυτη σιωπη τού γυρω συμπαντος, σιωπη μεσω της λογοκρισιας των ειδησεων που υπηρχε στη δικτατορια

(ως ελαχιστο δειγμα να αναφερω οτι τα νεα για την εξεγερση μάϊου και ιουνιου στη γαλλια το ’68 φτανανε ως μονοστηλα στις τελευταιες σελιδες)

ακριβως λοιπον μ’ αυτον, τον μονόστηλο, τροπο τούς εφτασε το νεο για την αυτοπυρποληση ενος άλλου παιδιου, συνομηλίκου τους σχεδον, εκει στην ιταλια

οσο αφορα τη φωτια, ο χρονος ητανε σταματημενος ηδη απο πριν, καθως αυτοπυρπολουνταν (ελεγαν οι λογοκρινομενες ειδησεις, τις οποίες ειχανε εθιστει τα παιδια να διαβαζουνε υπογειως) στην αμερικη κατι τυποι με πορτοκαλια ρουχα διαμαρτυρομενοι για το βιετναμ

και ξαφνικα ενας τυπος κανει το ιδιο διαμαρτυρομενος (υπογειως παλι διαβαζοντας κρινουνε) για τα δικα τους, εδω

σχεδον ανωνυμος, σχεδον τρελος, σιωπη πληρης

ενα κοριτσι που δεν εγραφε τιποτα εγραψε ξαφνικα ενα ποιημα, καποιοι αλλοι, ηδη ποιητες, γραψανε ξαφνικα πεζα, κι ολοι αποφασισανε το πιο αστειο απ’ ολα, να τα τυπωσουνε σε πολυγραφο και να τα πετανε κατω απο πορτες τελειως αγνώστων – μαθανε απο μεγαλυτερους αργοτερα οτι αυτο ειχε ενα ρώσικο ονομα και λεγοτανε σαμιζνταντ ή καπως ετσι, μυθικα κι αγνωστα πραγματα, πολυ γοητευτικα, φοβερα και τρομερα

αλλά τιποτα δεν εγινε τελικα, οπως πολλα άλλα λεγονταν και δεν γινονταν – μεχρι ν’ αρχισουν σ’ εναν χρονο να γινονται άλλα, πιο θορυβωδη πιθανως

δεν εχει σημασια η βιογραφια αυτων των αγνώστων παιδιων – αυτο που εχει σημασια ειναι η βρωμοστιβαδα ψεμματων που κατακλυσε το συμπαν μετα την πτωση των δικτατορων

και το οτι ολοι ξερανε τον κωστα γεωργακη και τους ειχε συγκλονισει εκεινη η αποφαση του για τη φωτια

(κανεναν δεν συγκλονισε καμμια αποφαση, και επιπλεον δεν ηταν των αριστερων κομματων ο νεος, τι να τον κανουμε)

κανανε διαφορα διαφοροι, αλλά, οπως και να το κανουμε, με ελαφρα συγκαταβαση αντιμετωπιζεται όποιος δεν ειναι των αποδεκτών, αποδεκτα γενναιων, και ανεκτα θορυβωδών, τρεχαγυρευόντων αριστερων

αποδειξη, ποιος θυμαται τον κωστα γεωργακη σημερα ;

…

τα λεω αυτα, οχι επειδη τα εμαθα και τωρα καμαρωνω που τα ξερω, τα λεω κυριως γιατι με ενοχλουνε οι συγγνωμες : αν ο χρονος σταματαει σε καποιες πραξεις, δεν το κανει ουτε απο υπερευαισθησια ουτε απο κακοηθεια : σταματαει αποσβολωμενος συνηθως – και συνηθως καθημαγμενος και καταρρακωμενος αν θελετε να ξερετε

κι αυτος που θα ζητησει συγγνωμη επειδη καποτε ητανε καθικι, δεν θα με πεισει καθολου (προσωπικα να πουμε) να δω οτι το κανει για να γινει βουλευτακος

«συγγνωμη» που καποτε ησουνα καθικι και ησουνα με τους δικτατορες σημαινει χτυπας το κεφαλι σου στον τοιχο μεχρι να το σπασεις, κι ο,τι απομεινει το παιρνεις και το κλειδωνεις στο ντουλαπι, για να μην πω πως ο,τι απομεινει τού βαζεις φωτια και το καις, γελοίο καθαρμα.

"Μικρό επετειακό αφιέρωμα στη δολοφονία του Παύλου Φύσσα..." Από την αγόρευση του Θανάση Καμπαγιάννη

 ...............................................................

Μικρό επετειακό αφιέρωμα στη δολοφονία του Παύλου Φύσσα...

 

(...) Πιο σημαντικές θεωρώ ότι ήταν οι δύο φοιτήτριες, η Δήμητρα Ζώρζου και η Παρασκευή Καραγιαννίδου. Δυο νέες κοπέλες που βρέθηκαν τυχαία σ' ένα παγκάκι να λένε τα δικά τους και κατέληξαν να γίνουν αυτόπτες μάρτυρες της σημαντικότερης πολιτικής δολοφονίας της γενιάς μας, τουλάχιστον των τελευταίων δεκαετιών. Και δεν φοβήθηκαν να δώσουν το όνομά τους. Και θυμόσαστε ότι οι αστυνομικοί έκαναν έκκληση, αλλά πολύ λίγοι το έκαναν, από πολύ κόσμο που το είχε δει, γιατί το έγκλημα έγινε "σε δημόσια θέα".

(...) Το βράδυ εκείνο η Ζωρζου επικοινώνησε με τη μητέρα της για να της πει ότι είναι σε ένα αστυνομικό όχημα, ότι υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας μιας δολοφονίας και ότι πάει να καταθέσει. Και η μητέρα της είπε τότε: «Kατέβα τώρα από το αυτοκίνητο όπου κι αν είσαι, πάρε ένα ταξί και γύρνα σπίτι σου». Και η Ζωρζου της απάντησε: «Αν ήταν κάτω πεσμένος ο αδελφός μου, θα έλεγες το ίδιο;». Και την αψήφησε. Και πήγε και κατέθεσε.

Τι φοβερό επεισόδιο στη ζωή ενός ανθρώπου. Να έχεις κάνει ένα παιδί, ένα κορίτσι, να μεγαλώνει, να γίνεται μια νέα κοπέλα, να ενηλικιώνεται, να έρχεται η ώρα να απογαλακτιστεί, να σε αψηφήσει. Και να χτυπάει το τηλέφωνο μετά τα μεσάνυχτα, να ακούς το παιδί σου να σου λέει ότι χύθηκε αίμα, ότι έχει εμπλακεί σ' αυτή την ιστορία και ότι πάει να καταθέσει. Και να σε αψηφάει έτσι. Σε μια τέτοια περίπτωση. Τι φόβο θα πρέπει να ένιωσε αυτή η μάνα εκείνο το βράδυ. Αλλά και τι καμάρι.

Και με ρώτησαν για την πρόταση της εισαγγελέως που δεν αναγνώρισε καμιά ευθύνη της ηγεσίας των νεοναζί για τόσα εγκλήματα. Και από την απορία τους για την εισαγγελέα θυμήθηκα το καβαφικό «Σε μερικούς ανθρώπους έρχεται μια μέρα που πρέπει το μεγάλο Ναι ή το μεγάλο Όχι να πούνε». Και σκέφτηκα πως ο καθένας λαμβάνει τελικά στην Ιστορία τη θέση που επέλεξε, αυτή που του αξίζει.

Δεν ξέρουμε για σας, κ. πρόεδρε, αλλά για εμάς αυτές οι δύο νεαρές κοπέλες είναι ο λόγος που μπορούμε να κοιμόμαστε τα βράδια. Μέσα σε ένα ζοφερό τοπίο, για την κοινωνία, για τον κόσμο, αυτές οι δύο νεαρές κοπέλες εκτέλεσαν τα πολιτικά τους καθήκοντα με την πραγματική έννοια του όρου "πολιτικά". Γιατί εκείνη την άγρια νύχτα δεν έδρασε μόνο ο κόσμος των λύκων, γιατί αγέλη λύκων ήταν αυτοί που χύμηξαν πάνω στον Παύλο Φύσσα. Αλλά έδρασε, αναδύθηκε, και ο κόσμος των μελισσών, ο κόσμος της αλληλεγγύης, της ανθρωπιάς, ο κόσμος που βλέπει κάτω πεσμένο έναν άνθρωπο και δεν λέει "να ένας ξένος", αλλά λέει "να ο αδελφός μου".

Από την αγόρευση του Θανάση Καμπαγιάννη

"Νίκος Δήμου: Οδός Μιχαήλ Βόδα, ένας δρόμος παράδεισος" έγραψε ο Μάκης Προβατάς (Athens Voice, 12.12.2018) & ένας σχολιασμός...

 ...............................................................

Νίκος Δήμου: Οδός Μιχαήλ Βόδα, ένας δρόμος παράδεισος

έγραψε ο Μάκης Προβατάς (Athens Voice, 12.12.2018)

Με τον Νίκο Δήμου βρεθήκαμε στο σπίτι του και έτσι αναπόφευκτα του ζήτησα αρχικά να με ξεναγήσει στη βιβλιοθήκη του, μία από τις πιο εντυπωσιακές και οργανωμένες βιβλιοθήκες που μπορεί να δει κάποιος σε σπίτι… Συζητήσαμε για διάφορα βιβλία που είδα εκεί και για την καθημερινότητα στην οποία μπαίνει, όταν γράφει. Κάποια στιγμή βρεθήκαμε να συζητάμε για το γενεαλογικό δένδρο της οικογένειάς του, που από την πλευρά της μητέρας του φτάνει σε μία πολύ παλιά γενοβέζικη οικογένεια, που ήρθε στη Χίο τον 14ο αιώνα...

Το σημείο της Αθήνας για το οποία θα μας μιλήσετε ποιο είναι;

Θα γυρίσω πάρα πολλά χρόνια πίσω και θα σας μιλήσω για τη γειτονιά στην οποία δεν γεννήθηκα μεν, αλλά μεταφέρθηκα ως βρέφος δέκα μηνών. Οι γονείς μου αρχικά έμεναν στην οδό Μητσαίων, κάτω από την Ακρόπολη, και μετά βρήκαν αυτό το καινούργιο σπίτι στη Μιχαήλ Βόδα στον αριθμό 143. Νοίκιασαν το επάνω πάτωμα, όπου από την πίσω βεράντα του έβλεπες μποστάνια, κληματαριές, κήπους και στο βάθος την Πάρνηθα. Η περιοχή ακόμα χτιζόταν. Όλα τα σπίτια γύρω ήταν νεοκλασικά. Το άλλο ωραίο στοιχείο του δρόμου αυτού ήταν, και ακόμα είναι, ότι πλαισιωνόταν από δενδροστοιχίες. Ήταν ένας δρόμος παράδεισος για τα παιδιά. Εμείς δεν παίζαμε σε αλάνες, η αλάνα μας ήταν αυτός ο δρόμος. Δεν περνούσε ποτέ αυτοκίνητο από εκεί, και όταν περνούσε γινόταν συναγερμός. Φωνάζαμε με ενθουσιασμό: «Αυτοκίνητο, αυτοκίνητο!». Εκεί έζησα την έναρξη του πολέμου. Ήμουν πέντε χρονών, όταν ξεκίνησε ο πόλεμος. Εκεί έζησα την Κατοχή…

Ο δρόμος αυτός που ήταν «παράδεισος», στη διάρκεια της Κατοχής παρέμεινε ενός είδους «παράδεισος» ή μετατράπηκε σε «κόλαση»;

Και τα δύο συνέβησαν, στην πιο έντονη μορφή τους. Εκεί έζησα τον φοβερό χειμώνα του ’41, όταν οι άνθρωποι πέθαιναν από την πείνα. Άκουγες μπροστά από το σπίτι μας τη κραυγή «πεινάω», και το πρωί περνούσε ο Δήμος με το κάρο και μάζευε τα πτώματα των ανθρώπων που είχαν πεθάνει από την πείνα και το κρύο. Ο χειμώνας του ’41 δεν ήταν μόνο ο πρώτος χειμώνας της Κατοχής, ήταν και ο πιο βαρύς χειμώνας της Κατοχής. Είχε χιόνι ακόμα και μέσα στην πόλη. Τα δάχτυλά μας, όλων των παιδιών, ήταν γεμάτα χιονίστρες. Περάσαμε πάρα πολλές στερήσεις. Ωστόσο, ο δρόμος αυτός συνέχισε να είναι ο «παράδεισός» μας, αφού και τότε παίζαμε πολύ έξω από τα σπίτια μας. Αυτό το συγκεκριμένο παιχνίδι που έκανα στον δρόμο στη διάρκεια της Κατοχής είναι που ανακαλώ, όταν θέλω να θυμηθώ κάτι ευχάριστο. Με κάνει να νιώθω ωραία. Σκέφτομαι: «Τουλάχιστον έπαιξα εκεί και τότε». Να σας πω επίσης πως από όταν ξεκίνησε ο πόλεμος, το σπίτι μας έγινε κέντρο για τη γειτονιά, ως καταφύγιο. Μάλιστα, κατά τον καθηγητή του Πολυτεχνείου που έμενε διαγωνίως απέναντι, δεν θυμάμαι το όνομά του, είχε το καλύτερο υπόγειο για καταφύγιο, αφού ήταν διώροφο και είχε πολύ δυνατή κατασκευή από μπετόν αρμέ. Έτσι, όταν χτυπούσε συναγερμός, οι κοντινοί γείτονες έρχονταν στο δικό μας σπίτι.

Η Μιχαήλ Βόδα 143 αντιπροσώπευε για εσάς την ασφάλεια, μέσα σε αυτή την τρέλα του κόσμου;

Ναι, φυσικά…! Βέβαια, να πω ότι μόνο στην αρχή του πολέμου τρέχαμε στα καταφύγια μόλις ειδοποιούσαν οι σειρήνες. Μετά καταλάβαμε ότι δεν πρόκειται οι εχθροί να βομβαρδίσουν την Αθήνα, εξαιτίας της Ακρόπολης. Άλλωστε το είχαν δηλώσει κιόλας. Έτσι, όταν έρχονταν τα εχθρικά αεροπλάνα, και αυτό συνέβαινε τη νύχτα κυρίως, και βομβάρδιζαν τον Πειραιά ή κάποιες βιομηχανικές ζώνες, εμείς ανεβαίναμε στην ταράτσα και παρακολουθούσαμε το θέαμα. Στα μάτια μας ήταν πραγματικά φαντασμαγορικό. Με τα τροχιοδεικτικά και τους προβολείς που δημιουργούσαν στον ουρανό το «Χ» προσπαθώντας να βάλουν στο κέντρο του το εχθρικό αεροπλάνο για να το χτυπήσουν τα αντιαεροπορικά. Παρόλο που απαγορευόταν να βρισκόμαστε στην ταράτσα, εμείς ανεβαίναμε επάνω και χαζεύαμε. Φέρτε στο μυαλό σας τα πολεμικά παιχνίδια που παίζουν τα παιδιά σήμερα στο κομπιούτερ, και όλες αυτές τις εικόνες και την περιπέτεια που βλέπουμε στην οθόνη. Εμείς τα ζούσαμε μπροστά στα μάτια μας.

Επομένως στη διάρκεια αυτών των χρόνων της ζωής σας, όλες σας οι «διαδρομές» γίνονταν σε αυτό τον δρόμο. Αυτός ο στενός διάδρομος ήταν όλο σας το ταξίδι και η περιπέτεια. Ως παιδάκι, επιχειρήσατε ποτέ με τους φίλους σας, σαν μια διαφορετική αίσθηση περιπέτειας, να πάτε στον αποκάτω δρόμο ή στην παραδίπλα γειτονιά;

Μας κυρίευε κάποιες φορές αυτό το κύμα της περιέργειας και της επιθυμίας για περιπέτεια, ναι. Τότε ξεκινούσαμε και πηγαίναμε στον αποκάτω και στους παραδίπλα δρόμους. Όμως, από την Αθήνα βγήκα για πρώτη φορά, όταν ήμουν δέκα χρονών. Αυτό έγινε μετά τα «Δεκεμβριανά» όταν η πόλη, κατά κάποιο τρόπο, ελευθερώθηκε, όχι μόνο από τους Γερμανούς, αλλά και από όλους τους άλλους που την διαφιλονικούσαν. Τότε ήταν που είδα για πρώτη φορά τη θάλασσα και μου αποτυπώθηκε ως ανάμνηση. Αυτό έγινε το 1945, όταν περάσαμε ένα χρονικό διάστημα σε ένα σπίτι στη Γλυφάδα. Αυτή, μέσα στο μυαλό μου, ήταν μια μεγάλη, υπέροχη περιπέτεια. Είχα πάει και πιο μικρός, όταν ήμουν τριών χρονών, έχω φωτογραφίες που είμαι μέσα στη θάλασσα, αλλά δεν το θυμάμαι ως γεγονός. Μετά από εκείνο το καλοκαίρι, μια άλλη, μεγάλη περιπέτεια ήταν όταν τον επόμενο χρόνο πήγαμε στην Κάτω Κηφισιά και μείναμε ως «διακοπές στην εξοχή».

Μας μιλάτε για τις ψυχαγωγικές αλλά και για τις πολύ άσχημες περιπέτειες της ζωής σας, της ζωής ενός ανθρώπου στο δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα. Τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα έχουν γίνει πολύ συνηθισμένες εκφράσεις το «είμαστε σε πόλεμο» και «έχουμε Κατοχή»… Τι σκέφτεστε γι’ αυτό;

Όλοι αυτοί που λένε ότι είμαστε σε Κατοχή, σημαίνει απλώς ότι δεν έχουν ιδέα τι ήταν η Κατοχή, ούτε ενδιαφέρονται πραγματικά να μάθουν. Ο πατέρας μου ήταν ανώτερος δημόσιος υπάλληλος στο Υπουργείο Οικονομικών και υποτίθεται ότι ήμασταν άνθρωποι με κάποια ευμάρεια. Ποια ευμάρεια; Η μητέρα μου είχε κληρονομήσει ένα καταπληκτικό πιάνο Bechstein, το οποίο ανταλλάχθηκε για έναν τενεκέ λάδι. Ήρθε ένας βλάχος, αφού είχε μεσολαβήσει ο μαυραγορίτης της περιοχής, και το πήρε.

Ήσασταν μπροστά;

Ναι, φυσικά. Το θυμάμαι ακόμα.

Παρότι ήσασταν μικρό παιδί, αντιληφθήκατε εκείνη τη στιγμή ότι γινόταν μια εντελώς άνιση και ασύμμετρη «ανταλλαγή»;

Απόλυτα. Κυρίως γιατί είχα συνηθίσει να ακούω συχνά να παίζουν κάποια κομμάτια σε αυτό το πιάνο. Μερικές φορές έπαιζα κι εγώ, και εκείνη τη στιγμή καταλάβαινα ότι αυτό τελείωνε για πάντα στο σπίτι μας.

Έχετε περάσει για να δείτε αν υπάρχει ακόμα αυτό το «καταφύγιο» της τότε γειτονιάς; 

Υπάρχει ακόμα το σπίτι. Τελευταία φορά το είδα πριν μερικά χρόνια, πέρασα από εκεί, είχε μία μεγάλη επιγραφή που έγραφε «Σχολή Τυφλών». Είναι πανάσχημο πλέον, και ευτυχώς που οι τυφλοί δεν το βλέπουν. Ένα σπίτι που εκείνη την εποχή το ονόμαζαν «αρτιφισιέλ». Τότε ήταν της μόδας. Η επικάλυψη του σπιτιού γινόταν με κάτι σαν τσιμέντο, το οποίο το λάξευαν με κάποιο ειδικό εργαλείο και γινόταν σαν να είχε μικρές κυψέλες. Σε ένα χρώμα σκούρο γκρι-καφέ, απαίσιο. Όμως, ο δρόμος ακόμα και σήμερα έχει δέντρα και από τις δύο πλευρές του. Αν περάσει κανείς προχωρημένη άνοιξη είναι καταπράσινα όλα. Δυστυχώς, όμως, έχουν εξαφανιστεί σχεδόν όλα τα ωραία παλιά σπίτια.

Το σχόλιό μου: Αντιγράφω από τη Βικιπέδια: "Ο Άγιος Παντελεήμων είναι συνοικία στο κέντρο της Αθήνας. Συνορεύει με τις συνοικίες Βικτώρια, Πλατεία Βάθης, Αγίου Μελετίου και Αττική. Κύριος οδικός άξονας του Αγίου Παντελεήμονα είναι η οδός Αχαρνών. Το όνομα της συνοικίας οφείλεται στο ναό του Αγίου Παντελεήμονα που βρίσκεται επί της οδού Αχαρνών.

Η συνοικία άρχισε να δομείται με πολυκατοικίες από τη δεκαετία του 1950 έως τη δεκαετία του 1970, στις οποίες κατοικούσαν άνθρωποι της αστικής τάξης. Άρχισε να υποβαθμίζεται από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, όταν οι κάτοικοι άρχισαν να μετακινούνται στα προάστια της πόλης (1). Αμέσως ακολούθησε πτώση της αξίας των διαμερισμάτων λόγω της υπερβολικής δόμησης, της έλλειψης ελεύθερων χώρων και χώρων πρασίνου. Από τη δεκαετία του 1990 άρχισαν να εγκαθίστανται οικονομικοί μετανάστες από άλλες χώρες, εκμεταλλευόμενοι τα φθηνά ενοίκια των διαμερισμάτων. Οι πρώτες ρήξεις κατοίκων-μεταναστών άρχισαν να παρουσιάζονται κατά τη δεκαετία του 2000, λόγω της αύξησης της εγκληματικότητας και της υποβάθμισης της περιοχής. 

Σήμερα η περιοχή απαρτίζεται κυρίως από γερασμένες πολυκατοικίες με ελάχιστους χώρους πρασίνου. Εξυπηρετείται από πλήθος λεωφορειακών γραμμών, καθώς και από τους σταθμούς Αττική και Βικτώρια."

Η οδός Μιχαήλ Βόδα ανήκει στη συνοικία του Αγ. Παντελεήμονα Αχαρνών. Είναι ένας δρόμος παράλληλος στην Αχαρνών και συνδέει τέσσερις σταθμούς σταθερής συγκοινωνίας: Τους σταθμούς του μετρό Μεταξουργείου, Σταθμού Λαρίσης, Αττικής και με τον σταθμό του ΗΣΑΠ στον Άγιο Νικόλαο της Αχαρνών. Διακρίνεται για τις μεγάλες του αντιθέσεις και αντιφάσεις, ήτοι είναι μια οδός που στο μεγαλύτερο μήκος της κυριαρχεί ο πράσινος "θόλος" των δέντρων της που σκιάζει το οδόστρωμά της - χαρακτηριστική η ως άνω φωτογραφία. Ωστόσο τα πεζοδρόμιά της "φιλοξενούν" κυρίως άσχημες πολυκατοικίες, αλλά και νεοκλασικά σπίτια από ισόγεια μέχρι και τριώροφα, που είναι πραγματικά στολίδια νεοκλασικής αισθητικής. Ελάχιστα από τα τελευταία αυτά "κοσμήματα" αυτού του αντιφατικού δρόμου κατοικούνται. Τα περισσότερα είναι κλειστά (στην καλύτερη περίπτωση), αρκετά ερειπώνουν και καταρρέουν. Αυτό μπορεί να το δει κανείς και στις παρόδους της Μιχαήλ Βόδα όπου σώζονται - ακόμα - τέτοια οικήματα. Στις παρόδους και στις παράλληλες με την Μιχαήλ Βόδα οδούς παλιά ωραία σπίτια έχουν μετατραπεί σε οίκους ανοχής - χαρακτηριστικά τα "φωτάκια" στις πόρτες τους. 

Παλιοί κάτοικοι της περιοχής εξανίστανται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για την "κατάντια" που έχει επέλθει εκεί. Καθ' ομολογία τους εγκατέλειψαν την περιοχή, αναζητώντας μια καλύτερη ζωή στα βόρεια προάστια και στην Ανατολική Αττική,  γιατί α) πυκνοκατοικήθηκε β) άλλαξε η ζωή με τις πολυκατοικίες που κτίστηκαν από το 1980 και μετά με την αντιπαροχή - πολλοί είναι ιδιοκτήτες διαμερισμάτων που δεν τα κατοικούν πλέον οι ίδιοι και απλώς τα νοικιάζουν στους αλλοδαπούς μετανάστες και πρόσφυγες παραδίδοντάς τα σε ΜΚΟ που με τη σειρά τους τα νοίκιασαν στους αλλοδαπούς που τώρα η παρουσία τους ενοχλεί μέχρι ρατσιστικών αντιδράσεων, γ) πολλά απ' αυτά τα κτίρια που διασώθηκαν κάλλιστα θα μπορούσαν να είναι διατηρητέα, θα αρκούσε βέβαια να επιδοτηθούν ως τέτοια γιατί απλώς αποτελούν πολιτιστική κληρονομιά. Αλλά το κράτος δυσπραγούσε ή και ακόμα δυσπραγεί εδώ και 30 περίπου χρόνια ή και απλώς αδιαφορούσε και αδιαφορεί. Να, λοιπόν, οι "αντιφάσεις" του νεοελληνικού "θαύματος" της εποχής μας. Μαζί με τις "σκοτεινές" όψεις του, τα ρατσιστικά παραληρήματα που ενοχοποιούν τους φουκαράδες που μας ήρθαν από τις χώρες του κόσμου που δυστυχούν. Ας αναζητήσουν, λοιπόν, αλλού τις εξηγήσεις γι' αυτά που συμβαίνουν σ' αυτήν την κεντρική περιοχή της πρωτεύουσας κι ας στρέψουν αλλού τις διαμαρτυρίες τους, στους εαυτούς τους που αδράνησαν και στην πολιτεία που είτε μπορούσε αλλά, κυρίως, δεν ήθελε, είτε δεν μπορούσε να συντρέξει στη διαφαινόμενη "αλλαγή" του ανθρώπινου περιβάλλοντος σ' αυτό τον τόπο που κάποτε ήκμαζε - εντός και εκτός εισαγωγικών.

Πάντως αυτό το ανθρώπινο περιβάλλον εμένα μ' αρέσει γιατί είναι πολύχρωμο και ζωντανό. Κι επιπλέον, έστω με το φόβο της εκδίωξής τους, αυτοί οι ξένοι που ήρθαν εδώ για να μείνουν είναι περισσότερο νομοταγείς από εμάς τους Έλληνες. Αλήθεια, δεν υπάρχει περίπτωση  να μη σου κόψουν απόδειξη για κάθε τι που ψωνίζεις από τα μαγαζιά τους. Για συγκρίνετέ τους σ' αυτό το σημείο με τους δικούς μας μικροεπιχειρηματίες...

"Ένας άγνωστος κινηματογραφικός Θεοδωράκης" έγραψε ο Δημήτρης Παναγιωτάτος* ("Εφημερίδα των Συντακτών", 16.9.2021)

...............................................................

Ένας άγνωστος κινηματογραφικός Θεοδωράκης

έγραψε ο Δημήτρης Παναγιωτάτος* ("Εφημερίδα των Συντακτών", 16.9.2021)

Τι άλλο να γράψει κανείς για τον Θεοδωράκη; Λέχθηκαν και γράφτηκαν τα πάντα, από τα καλύτερα μέχρι τα χειρότερα, καλύπτοντας όλες τις πλευρές αυτού του τόσο σημαντικού καλλιτέχνη και ανθρώπου.

Να όμως που θυμήθηκα δύο ενδιαφέρουσες αλλά άγνωστες ταινίες, οι οποίες έχουν το όνομά του ως συνθέτη στους τίτλους τους. Το στοιχείο που τις συνδέει είναι το είδος τους (θρίλερ!) και ο παραγωγός τους Τζον Πένινγκτον, με τον οποίο φαίνεται ότι ο Θεοδωράκης είχε καλή σχέση. Είναι αγγλικές παραγωγές και μάλιστα η μία από αυτές δεν έχει προβληθεί ποτέ στην Ελλάδα: «Faces in the Dark», 1960, σε σκηνοθεσία Ντέιβιντ Ιντι.

Ο Ρίτσαρντ Χάμοντ τυφλώνεται από μια έκρηξη στο εργαστήριο των πειραμάτων του. Η ζωή του αλλάζει δραματικά, καθώς η φροντίδα του βρίσκεται πλέον στα χέρια της γυναίκας του. Ομως το χειρότερο γι’ αυτόν έρχεται όταν αρχίσει να υποψιάζεται ότι η γυναίκα του έχει σχέση με τον συνέταιρό του και σκοπεύουν να τον δολοφονήσουν. Ασπρόμαυρη νουάρ φωτογραφία, επιβλητική σκηνοθεσία κι ένα σενάριο με πολλές ανατροπές δημιουργούν μια καταπληκτική ατμόσφαιρα έντασης και αγωνίας.

Τι θα ήταν όμως όλα αυτά τα στοιχεία χωρίς την εμπνευσμένη μουσική του Θεοδωράκη, που χρησιμοποίησε το ηλεκτρονικό μουσικό όργανο (κάτι αντίστοιχο του θέρεμιν) του Γάλλου Μορίς Μαρτενό, εφεύρεση του 1928; Το όργανο αυτό παράγει ηλεκτρονικά ανατριχιαστικούς ήχους που εκφράζουν απόλυτα την εσωτερική αγωνία του ήρωα μπροστά στην απειλή του θανάτου του…

Η δεύτερη ταινία είναι κι αυτή παραγωγή της ίδιας εποχής: «The Shadow of the Cat», 1961, του Τζον Γκίλινγκ (ελλ. τίτλος: «Ο τρόμος της μαύρης σκιάς»). Είναι μια ιστορία γοτθικού τρόμου στην οποία πρωταγωνιστεί… μια γάτα! Οταν η κυρία της δολοφονείται από δύο υπηρέτες του προσωπικού με τις εντολές του άντρα της, η ηρωίδα μας αναλαμβάνει δράση με σκοπό να εξοντώσει τους δολοφόνους και να πάρει εκδίκηση. Και σ’ αυτήν την ταινία φωτογραφία και ντεκόρ δημιουργούν μια μπαρόκ ατμόσφαιρα, ενώ οι σκηνές των φόνων δίνονται με πλάνα υποκειμενικά, μέσα από τα μάτια της γάτας. Εδώ ο Θεοδωράκης χρησιμοποιεί πιάνο και κλαρινέτο, εμπνεόμενος και από τον Ιγκόρ Στραβίνσκι, δημιουργώντας μια εντυπωσιακή συμφωνική μουσική.

Σκέφτομαι ότι οι μεγάλοι καλλιτέχνες, ακόμα κι όταν καταπιάνονται με «ελάσσονα» έργα, ξέρουν να βάζουν σωστά τη σφραγίδα τους δουλεύοντας με αγάπη και σεβασμό σ’ αυτό που κάνουν. Παρ' όλο που δύσκολα θα φανταζόταν κανείς ότι το θρίλερ ήταν μέσα στα ενδιαφέροντα του Θεοδωράκη, αυτό που κατόρθωσε εδώ δείχνει πόσο δημιουργικά προσαρμόστηκε στο πνεύμα των έργων που κλήθηκε να ντύσει μουσικά. Και μέσα από το απέραντο ταλέντο του πώς κατόρθωσε συγχρόνως να τους χαρίσει με τη μουσική του μια πρωτοποριακή για την εποχή τους διάσταση.

* σκηνοθέτης, διευθυντής Film Studies BA, MA New York College, Athens, University of Greenwich, UK

"ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΣ" ποίημα υπό έκδοσιν της ποιήτριας και φίλης στο fb Δήμητρας Χριστοδούλου (γ.1953) (facebook, 15.9.1021)

............................................................... 

Δήμητρα Χριστοδούλου (γ.1953)

ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΣ

                         «Ω, φιλτάτη πατρίς/ ω, θαυμασία νήσος…»
                                                                    Ανδρέας Κάλβος

Ένα παιδί τυφλό κι εμβρόντητο.
Ένας παχύσαρκος παιδονόμος
Δυο τρείς νεόπτωχοι από νεόπλουτο σόι
Κι ένα καμένο δέντρο που δαγκώνει.
Λίγο πιο πάνω ακατανόητο ξωκλήσι.
Τα κόκκαλα ενός γαϊδαράκου από πέρσι
Μία σφηκοφωλιά ακατοίκητη
Κι ένα καμένο δέντρο που δαγκώνει.
Πιο πάνω ακόμη, ένας θεός που πλήττει.
Προσκυνητές κάτι τζιτζίκια διασωθέντα
Ένα αποτύπωμα πατούσας αρχαγγέλου
Κι ένα καμένο δέντρο που δαγκώνει.
Από μακριά μια θάλασσα που αχνίζει
Σαν μέσα σε υπερκόσμια κατσαρόλα.
Βγαίνει απ’ το μνήμα του ο καλοφαγάς και περιμένει
Κάτω από το καμένο δέντρο που δαγκώνει.
Τρέχουν οι άνεμοι σαν τα μυρμήγκια.
Κυνηγημένοι από εφοριακούς κι αντιπροέδρους
Πάνε και χώνουν σπόρους από αλάτι
Σ’ ένα καμένο δέντρο που δαγκώνει.
Έτσι φυτρώνει και στον άλλο κόσμο,
Στην άλλη τη ζωή την επουράνια,
Ανάμεσα στ’ απομεινάρια των εντόμων
Ένα καμένο δέντρο που δαγκώνει.
....................................................................................

( Από το "ΕΥΓΕΝΗΣ ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑ", σύντομα στο "Μελάνι". Η εικόνα Χρήστος Μποκόρος.)

"Το παιδί του δρόμου" Σύνθεση / ζεϊμπέκικο Βαγγέλης Παπάζογλου (1937) Τραγούδι Γιώργος Κάβουρας (youtube, "το άπαν ρεμπέτικο")

 ..............................................................

"Το παιδί του δρόμου"

Σύνθεση / ζεϊμπέκικο  Βαγγέλης Παπάζογλου (1937) 

Τραγούδι Γιώργος Κάβουρας 

Είμαι του δρόμου το παιδί 

το παραπονεμένο 

και σαν σκυλάκι κάθομαι / και σαν σκυλάκι κάθομαι /και σαν σκυλάκι κάθομαι 

στους πάγκους, το καημένο 

-Ώπα! 

το κρύο έχω πίκρα μου 

η ζέστη είν’ η χαρά μου 

του καθενός το θέλημα / του καθενός το θέλημα / του καθενός το θέλημα 

είν’ η παρηγοριά μου 

η πείνα δεν με φόβησε 

ορφάνια δεν θυμούμαι 

βρέθηκα έτσι στο ντουνιά / βρέθηκα έτσι στο ντουνιά / βρέθηκα έτσι στο ντουνιά 

και δεν παραπονιούμαι 

-Γεια σου παραπονιάρη Κάβουρα! 

κι αν αποθάνω και βρεθεί 

κανένας και με θάψει 

είμαι του δρόμου το παιδί / είμαι του δρόμου το παιδί / είμαι του δρόμου το παιδί 

κι εκείνος ας με κλάψει

 

«Το απομεσήμερο ενός φαύλου» Από το "Τετράδιο Γυμνασμάτων" - Β΄( φιλολ. επιμ. Γ.Π. Σαββίδης, Ίκαρος, Αθήνα 21993, σ. 84])

 ..............................................................

Γιώργος Σεφέρης (13.3.1900 - 20.9.1971)

«Το απομεσήμερο ενός φαύλου»

Τράβα αγωγιάτη, καρότσα τράβα,
τράβα να φτάσουμε γοργά στην Κάβα!
Φύσα βαπόρι, βόα μηχανή,
να ’ρθούμε πρώτοι εμείς! — οι στερνοί.

Τα στερνοπαίδια και τ’ αποσπόρια
και τ’ αποβράσματα και τ’ αποφόρια
μιας μάχης που ήτανε γι’ άλλα κορμιά
για μάτια αλλιώτικα κι άλλη καρδιά.

Πολιτικάντηδες, καραβανάδες,
ψιλικατζήδες, κολλυβιστάδες,
μούργοι, μουνούχοι και θηλυκά —
τράβα αγωγιάτη! βάρα αμαξά!

Φτωχή Πατρίδα, στα μάγουλά σου
μαχαίρια γράφουνε το γολγοθά σου·
μάνα λιοντόκαρδη, μάνα ορφανή,
κοίτα αν αντέχεις τέτοια πομπή:

το ματσαράγκα, το φαταούλα
με μπογαλάκια και με μπαούλα·
τη χύτρα που έβραζε κάθε βρωμιά
λες και την άδειασαν όλη μεμιά

σ’ αυτούς ανάμεσα τους ήπιους λόφους
όπου μας κλείσανε σαν υποτρόφους
ενός αδιάντροπου φρενοβλαβή
που στο βραχνά του παραμιλεί.

Δες το σελέμη, δες και το φάντη
πώς θυμιατίζουνε τον ιεροφάντη
που ρητορεύεται λειτουργικά
μπρος στα πιστά του μηρυκαστικά.

Μαυραγορίτες από τα Νάφια
της προσφυγιάς μας άθλια σινάφια,
γύφτοι ξετσίπωτοι κι αρπαχτικοί,
λένε, πατρίδα, πως πάνε εκεί

στα χώματά σου τα λαβωμένα
γιατί μαράζωσαν, τάχα, στα ξένα
και δεν μπορούνε χωρίς εσέ —
οι φαύλοι: τρέχουνε για το λουφέ.

Cava dei Tirreni, 7. 10. 1944

[πηγή: Γιώργος Σεφέρης, Τετράδιο Γυμνασμάτων Β΄, φιλολ. επιμ. Γ.Π. Σαββίδης, Ίκαρος, Αθήνα 21993, σ. 84]

"Ο φόβος 20 χρόνια μετά την 11η Σεπτεμβρίου: Συνειρμοί μεταξύ τρομοκρατίας και πανδημίας" γράφει ο Δημήτρης Χριστόπουλος (www.lifo.gr, 13.9.2021)

 ..............................................................

Ο φόβος 20 χρόνια μετά την 11η Σεπτεμβρίου: Συνειρμοί μεταξύ τρομοκρατίας και πανδημίας

Στον 21ο αιώνα δύο σημεία καμπής αλλάξαν τη ζωή μας: η τρομοκρατία και η πανδημία.

                      γράφει ο Δημήτρης Χριστόπουλος (www.lifo.gr, 13.9.2021)

«MAY YOU LIVE IN INTERESTING TIMES» λένε οι Βρετανοί. Το «να ζήσεις σε ενδιαφέροντες καιρούς» είναι αμφίσημο: ευχή και κατάρα μαζί. Σε τέτοιους καιρούς θα ζούμε για κάμποσο ακόμη.

Βλέπω λοιπόν στον 21ο αιώνα δύο γεγονότα μακράς διάρκειας, δύο σημεία καμπής που αλλάξαν ήδη τη ζωή μας: την τρομοκρατία και την πανδημία. Για να είμαι ακριβέστερος: βλέπω και την αντι-τρομοκρατία ή την αντι-πανδημία, τους τρόπους δηλαδή με τους οποίους αποφασίσαμε να αντιμετωπίσουμε το κακό.

Η τρομοκρατία

Πριν από 20 χρόνια, όταν μουδιασμένοι προσπαθούσαμε να σκεφτούμε τι θα γίνει μετά το χτύπημα των Δίδυμων Πύργων, ξέραμε ότι ο κόσμος θα άλλαζε. Δεν ξέραμε πόσο πολύ θα άλλαζε, νιώθαμε όμως ότι δεν θα ήταν για καλό.

Ο πόλεμος στο Αφγανιστάν θεωρήθηκε από τους Αμερικάνους και τους συμμάχους ως η μόνη λύση. Όποιος τότε ψέλλισε ότι «οι σωστές αποφάσεις δεν λαμβάνονται εν θερμώ», λογίζονταν ως εσωτερικός εχθρός και σύμμαχος των τρομοκρατών. O Patriot Act και το Guantanamo καταγράφονται ήδη στις πιο μαύρες και ντροπιαστικές στιγμές της ιστορίας των ΗΠΑ.

Κάπως έτσι ήρθε –όχι αναπάντεχα– ο δεύτερος πόλεμος, αυτός στο Ιράκ, δύο χρόνια αργότερα. Οι μοιραίοι ηγέτες της Δύσης, Μπους, Μπλερ και λοιποί έγνεψαν με συγκατάβαση στο εγκληματικό ψέμα των «όπλων μαζικής καταστροφής», παρά την περί του αντιθέτου παραδοχή της αρμόδιας Επιτροπής του ΟΗΕ.

Ο βασικός μάρτυρας που έκανε λόγο για «όπλα μαζικής καταστροφής του Σαντάμ» όταν ρωτήθηκε αργότερα απάντησε πως «είπα ό,τι ήθελαν, αφού με βασάνιζαν». Αν το διεθνές ποινικό δίκαιο ήταν άκαμπτο κι ίσχυε όπως το εθνικό, οι εμπνευστές του πολέμου στο Ιράκ θα έπρεπε να βρεθούν αντιμέτωποι με αυτό. Το ψέμα τους κόστισε εκατοντάδες χιλιάδες ζωές.

Το σίγουρο είναι ότι παράπλευρες απώλειες της εν θερμώ αντίδρασης είναι πάλι τα δικαιώματα των ανθρώπων, οι συνταγματικές εγγυήσεις και η ποιότητα της δημοκρατίας μας. Ο αγώνας εναντίον της τρομοκρατίας και ο αγώνας εναντίον της πανδημίας, εντελώς διαφορετικών καταβολών ο ένας κι ο άλλος, έχουν ως παράπλευρες απώλειες τα δικαιώματά μας, διότι και οι δύο πατάνε στον εύλογο φόβο.

Ο πόλεμος αυτός γέννησε τον απόλυτο εφιάλτη του ISIS και εδραίωσε ένα άνευ προηγουμένου γεωπολιτικό χάος που εκτείνεται από το ανατολικό άκρο της ινδικής χερσονήσου ως τις νότιες κι ανατολικές ακτές της Μεσογείου. Αυτό το χάος είναι η βασική αιτία της έντασης προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών την τελευταία 15ετία στην Ευρώπη.

Σήμερα, η μετανάστευση και οι κρατικές πολιτικές διαχείρισής της είναι το εφαλτήριο για την επανεμφάνιση της Άκρας Δεξιάς στην Ευρώπη και την ολίσθηση των mainstream κυβερνήσεων σε λόγο που πριν από 20 χρόνια θεωρούνταν «ακραίος». Interesting times indeed…

Ο μακροβιότερος πόλεμος στην ιστορία των ΗΠΑ τελείωσε τον Δεκαπενταύγουστο που μας πέρασε. Την ίδια μέρα οι Ταλιμπάν ανακατέλαβαν την εξουσία, 20 χρόνια μετά. Το προηγούμενο καθεστώς έπεσε πριν καν το ρίξουν. Ήταν τέτοια η απέχθεια των Αφγανών για το κλεπτοκρατικό μόρφωμα που δημιούργησε η κατοχική δύναμη, ώστε οι Ταλιμπάν παρελάσαν ανενόχλητοι. Δεν ήταν ότι τους αγάπησαν οι Αφγανοί. Τους προηγούμενους είχαν μισήσει.

Εκπτώσεις δικαιωμάτων

Ο «πόλεμος ενάντια στην τρομοκρατία» οδήγησε συνάμα σε αδιανόητες προηγουμένως εκπτώσεις στις συνταγματικές εγγυήσεις: παραβιάσεις ιδιωτικότητας, δικαιώματος σε δίκαιη δίκη, βασανιστήρια και εν γένει θεαματική συρρίκνωση του φιλελεύθερου χαρακτήρα του ποινικού δικαίου στο όνομα του δικαίου της ανάγκης. Ο κόσμος μας, από αυτή την άποψη, έχει μήτρα την 11η Σεπτέμβρη 2001.

Ακόμη και τον πιο αφελή αισιόδοξο να φέρεις μπροστά σου, δεν θα μπορέσει να κρύψει τον προβληματισμό του για το πού πάμε. Και για το πού πάμε ευθύνονται πολύ οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοι τους, που φαντασιώθηκαν έναν κόσμο από το Αφγανιστάν ως το Ιράκ που, χωρίς να γνωρίζουν τι τους γίνεται, θα γινόταν κάθε μέρα και καλύτερος, σαν σενάριο του Χόλυγουντ με την ευγενική συνδρομή τους.

Το αποτέλεσμα ήταν ότι αυτή η συνδρομή, η ασύστολη χρηματοδότηση δημιούργησε το πιο διεφθαρμένο καθεστώς του κόσμου. Έχω προ πολλού πειστεί (και στα τρία χρόνια στην προεδρία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ενέτεινα την πεποίθηση αυτή) πως αν από κάτι χαρακτηρίζεται περισσότερο η αμερικάνικη επέμβαση στο Αφγανιστάν, δεν είναι από την ιμπεριαλιστική της ιδιοτέλεια, αλλά από την άγνοια και το απόλυτο έλλειμα στρατηγικής της. Το βάθος τους φάνηκε ακόμη πιο εκκωφαντικά τώρα που έφυγαν.

"ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΖΑΡΙΑ" ποίημα του ποιητή και φίλου στο fb Χάρη Μελιτά (facebook, 13.9.2021)

 ...........................................................

Χάρης Μελιτάς 

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΖΑΡΙΑ

Ψάχνω ένα ποίημα σκοτεινό
χωρίς φεγγάρι
αλλεργικό
στου ήλιου τη γυαλάδα
το βλέμμα του
μια θάλασσα θολή
κι ο άνεμος
στα σπλάχνα του μαχαίρι.

Θέλω ένα ποίημα
μεθυσμένο του Ρεμπό
καταραμένο φάντασμα
του Έντγκαρ Άλαν Πόε
σαν αναλλοίωτο
χωρίο στην Οδύσσεια
σαν αχαλίνωτο θηρίο
του Σαχτούρη.

Στις κατακόμβες
να με σύρει του Λοτρέκ
να με συστήσει
στου καιρού τους κολασμένους
να ρίξω μια ζαριά
φαρμακερή
να φέρω ό,τι φοβάμαι
κι ας με χάσω.

"ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΑΡΑΥΓΗΣ" & "ΤΡΟΙΑ" - δύο ποιήματα του Νάνου Βαλαωρίτη (1921-2019) (https://www.sansimera.gr/anthology/761, 12.9.2021)

..............................................................

Νάνος Βαλαωρίτης (1921-2019)

ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΑΡΑΥΓΗΣ

Με το κόκκινο φίδι που γεννιέται στο αίμα τους

με τη διπλή φλογέρα που κοιμάται στο βλέμμα τους

τα παιδιά σας θα μεγαλώσουν κι αυτά

θα τινάξουν το βαρύ χαλινάρι να εμποδίζει το όνειρό σας

θα παρατήσουν τους χορούς και τα παιχνίδια στά τρυφερά λαγκάδια

και θα περάσουν σιωπηλοί μαρμαροτράχηλοι τις ατσαλένιες πόρτες

να πλημμυρίσουν τη γερασμένη σας πολιτεία

και τ’ αγέρωχα παλικάρια μεθυσμένα από το αίμα της χαραυγής

θα τιναχτούν να γιορτάσουν το ξύπνημά τους

να τραγουδήσουν με τη δική σας φωνή ένα δικό τους αστέρι

να ταξιδέψουν με τα δικά τους καράβια ένα δικό τους ταξίδι

ν’ αγναντέψουν με τα δικά σας βλέμματα ένα δικό τους ήλιο

να κοιμηθούν με το δικό σας ύπνο ένα λαφρύτερο ύπνο

και θάρθουν αστροντυμένοι

όπως έρχεται το φεγγάρι να λυώσει στην αμασχάλη του βουνού

και θάρθουν ηλιολουσμένοι

όπως έρχεται το μαχαίρι αστραφτερό να βρει το κοιμισμένο χέρι

και θάρθουν ανεμοπόδαροι θαλασσοφιλημένοι

να τινάξουν στη μαραμένη σας αγκαλιά τη ζωντανή τους αγάπη

τα πλούσια κι απλοϊκά τους δώρα.

ΤΡΟΙΑ

Πόσοι στο πέλαγος, πόσοι πνιγμένοι.
Κι όσοι γυρίζοντας θα ναυαγήσουν —
Όλοι περίμεναν να σ’ αντικρύσουν.
Μονάχα ο θάνατος δεν περιμένει.

Στις αμμουδιές, θυμήσου, οι πεθαμένοι,
καθώς περνάς, γυρεύουν να μιλήσουν.
Κείνα που χτίσαμε θα μας γκρεμίσουν.
Μοιάζει να νίκησαν οι νικημένοι.


Τούτη την Άνοιξη, κανείς δεν ξέρει!
Ο ποταμός μου γέμιζε το στόμα
κι ο ήλιος με κρατούσε από το χέρι.

Τ’ άλογα γύρισαν χωρίς σώμα.
Όταν ξανάρθαμε το καλοκαίρι,
θέ μου, πώς άλλαζαν οι πύργοι χρώμα!

Πηγή: https://www.sansimera.gr/anthology/761

© SanSimera.gr

"Τι ακριβά που με κόστιζαν / οι μικρές μου πολυτέλειες..." ποίημα του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη (1863-1933) από το βιβλίο: ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗΣ

 ..............................................................

Κωνσταντίνος Π. Καβάφης (1863-1933)

Τι ακριβά που με κόστιζαν
οι μικρές μου πολυτέλειες.

Για να τες αποκτήσω βγήκα
από τη φυσική μου γραμμή

κι έγινα
ένας κυβερνητικός υπάλληλος

(τι γελοίο)

και ξοδιάζω και χάνω
τόσες πολύτιμες ώρες την ημέρα,

στες οποίες πρέπει να προστεθούν
και οι ώρες καμάτου και χαυνώσεως
που τες διαδέχονται.

Τι ζημιά, τι ζημιά, τι προδοσία.

Πόσες φορές μες στη δουλειά μου
μ' έρχεται μια ωραία ιδέα,
μια σπάνια εικόνα,
σαν ετοιμοκαμωμένοι αιφνίδιοι στίχοι,

και αναγκάζομαι να τα παραμελώ,
διότι η υπηρεσία δεν αναβάλλεται.

 
Έπειτα σαν γυρίσω σπίτι μου,
σαν συνέλθω κομμάτι,

 
γυρεύω να τ' ανακαλέσω
αλλά πάνε πια. Και δικαίως.

Μοιάζει σαν η Τέχνη να με λέγει:

''Δεν είμαι μια δούλα εγώ
για να με διώχνεις σαν έρχομαι,
και να 'ρχομαι σαν θες.

Είμαι η μεγαλύτερη Κερά του κόσμου.
Και αν με αρνήθηκες
- προδότη και ταπεινέ -
για το ελεεινά καλό σου σπίτι,

για τα ελεεινά καλά σου ρούχα,
για την ελεεινή καλή κοινωνική σου θέση,

αρκέσου με αυτά λοιπόν,
(αλλά πού μπορείς ν' αρκεστείς)

και με τες λίγες στιγμές
που όταν έρχομαι συμπίπτει
να είσαι έτοιμος να με δεχτείς,

βγαλμένος στην πόρτα να με περιμένεις,
όπως έπρεπε να είσαι κάθε μέρα.''

Κ. Π. Καβάφης
................................................................................

Απόσπασμα από το βιβλίο:

ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ
ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗΣ

O Captain! My Captain! έγραψε ο Ηλίας Μαλεβίτης (https://iliasmalevitis.wordpress.com, 9.9.2021)

 ..............................................................

O Captain! My Captain!

έγραψε ο Ηλίας Μαλεβίτης (https://iliasmalevitis.wordpress.com, 9.9.2021)

Η πρώτη δημοσιευμένη στα ελληνικά - κι αβιβλιογράφητη - μετάφραση (εξ όσων γνωρίζω) ενός ποιήματος -μάλλον υπερεκτιμημένου - που γνώρισε μεγάλη διάδοση τόσο στην εποχή του Γουΐτμαν όσο και στην εποχή μας (εξαιτίας της κινηματογραφικής του διάδοσης). Γραμμένο για τον πρόεδρο Λίνκολν, εξαιτίας της δολοφονίας του, τον οποίο ο ποιητής δεν είχε γνωρίσει προσωπικά. Ο Γουΐτμαν το έγραψε το 1865 και το συμπεριέλαβε στην τέταρτη έκδοση των Φύλλων Χλόης το 1867, αλλά μέχρι και την τελική έκδοση, όπως φαίνεται άλλωστε και από τη φωτογραφία, το διόρθωνε. Η μετάφραση αυτή του Παναγιώτη Α. Χρονόπουλου (από τη συλλογή του Ξύπνια Όνειρα), το 1929, είναι και η μόνη μέχρι σήμερα που το αποδίδει με ρίμες, χωρίς να ακολουθεί τις ρίμες του πρωτοτύπου ή το μέτρο του.

Ω ΚΑΠΕΤΑΝΙΕ, ΚΑΠΕΤΑΝΙΕ ΜΟΥ!

Ὦ Καπετάνιε! Καπετάνιε μου! νά, ποὺ τελείωσε τώρα
Τὸ τρομερὸ ταξεῖδι μας, κάθε κακὸ κανάλι
Πλεύρισε τὸ καράβι μας καὶ μὲ τὰ πλούσια δῶρα
Γυρνοῦμε· τὸ λιμάνι μας καταντικρὺ προβάλλει.

Ἀκούω καμπάνες νὰ χτυποῦν καὶ γιορτοφορεμένο
Βλέπω τὸν κόσμο νὰ θωρῆ τὸ θαλασσοδαρμένο
Κι᾽ ἀτρόμητο καράβι μας ἀλλὰ ὦ καρδιά! καρδιά! καρδιά!
Ὦ, ἡ κάθε κόκκινη αἱματοσταλαγματιά…
Ἐπάνω στὸ κατάστρωμα τὸ κορμί σου ἔχει γύρει
Τὸ παγωμένο κι᾽ ἄψυχο, καλὲ Καραβοκύρη.

Ὦ Καπετάνιε! Καπετάνιε μου! σήκω, τὰ σήμαντρα χτυπᾶνε,
Γιὰ σὲ ἡ σημαία φτεροκοπᾶ κ᾽ ἡ σάλπιγγα ἀλαλάζει,
Γιὰ σὲ τὰ πλήθη στὸ γιαλὸ προσμένουν καὶ κυττάνε,
Γιὰ σὲ μ᾽ ἀνθοὺς καὶ στέφανα ᾽κεῖνος ὁ κόσμος κράζει.
Ἀπάνω, ἐδῶ στὸ χέρι μου ἡ κεφαλή σου ἂς γείρη
Πατέρα ἀγαπημένε μου! Σὰν ὄνειρο μοῦ μοιάζει,
Πὼς πάνω στὸ κατάστρωμα, τ᾽ ἀκίνητο ἡσυχάζει
Καὶ παγωμένο σου κορμί, καλὲ Καραβοκύρη.



Ἀσάλευτα κι᾽ ὠχρὰ τὰ χείλη ὁ καπετάνιος μου σωπάζει
Κι᾽ οὔτε ξυπνάει στὸ χάϊδεμά μου, παλμὸ δὲν ἔχει μήτε γνώμη·
Ἀπείραχτο κι᾽ ἀκέρηο τώρα τὸ πλοῖο νικηφόρο ἀράζει,
Τελειώνει τὸ φριχτὸ ταξεῖδι, παύουν τὰ βάσανα κ᾽ οἱ τρόμοι.
Χτυπᾶτε τώρα σεῖς καμπάνες! Χαρῆτε ἀκτὲς τὸ πανηγῦρι!
Μὰ ἐγὼ μὲ βῆμα λυπημένο,
᾽Δῶ στὸ κατάστρωμα γυρίζω, ποὺ ὁ καπετάνιος μου ἔχει γύρει
Σῶμα ἄψυχο καὶ παγωμένο!