Πέθανε ο σκηνοθέτης του «Χιροσίμα, αγάπη μου», Αλέν Ρενέ «Έφυγε» στα 91 του στο Παρίσι (http://www.tovima.gr, 2/3/2014)

..............................................................

Πέθανε ο σκηνοθέτης του «Χιροσίμα, αγάπη μου», Αλέν Ρενέ

«Έφυγε» στα 91 του στο Παρίσι

 

http://www.tovima.gr, 2/3/2014

 

 

Director Alain Resnais gestures as he arrives for the screening of 

You Ain't Seen Nothing Yet at the 65th international film festival, 

in Cannes, southern France, Monday, May 21, 2012. 

(AP Photo/Francois Mori) (File: France Cannes You 

Aint Seen Nothin Yet Red Carpet.JPEG-0c7e4.jpg )

 

Δεν έχει ακόμα κλείσει μήνας από τότε που το “Aimer, boire et chanter”/ «The life of Riley», τελευταία ταινία του σπουδαίου σκηνοθέτη Αλέν Ρενέ που πέθανε σε ηλικία 91 ετών, απέσπασε το βραβείο Alfred Bauer και της Παγκόσμιας Ενωσης Κριτικών Κινηματογράφου στο τελευταίο κινηματογραφικό φεστιβάλ Βερολίνου.

Στις 3 Ιουνίου, ο κορυφαίος σκηνοθέτης θα έκλεινε τα 92. Μεγάλη μορφή του παγκόσμιου κινηματογράφου, ο Ρενέ γεννήθηκε στη Βαν της Γαλλίας ως Αλέν Πιέρ Μαρί Ζαν Ζορζ Ρενέ και βρήκε για πρώτη φορά την παγκόσμια αναγνώριση το 1959 με την ταινία «Χιροσίμα αγάπη μου», την τραγική ερωτική ιστορία ανάμεσα σε μια Γαλλίδα ηθοποιό (Εμανουέλ Ριβά) και έναν Ιάπωνα αρχιτέκτονα (Εϊζι Οκάντα) μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ο Αλέν Ρενέ ανήκει στη γενιά ων σκηνοθετών της περίφημης γαλλικής «σχολής» Nouvelle Vague που στα μέσα της δεκαετίας του 1950 άρχισε να αλλάζει την κινηματογραφική γλώσσα αλλά και την αντίληψη του κοινού για το σινεμά.

Με το «Πέρσι στο Μαρίενμπαντ», δυο χρόνια μετά την «Χιροσίμα», ο Ρενέ έκανε μια τρομερή άσκηση στον κινηματογραφικό σουρεαλισμό μετατρέποντας την πρωταγωνίστριά του Ντελφίν Σεϊρίγκ σε αστέρα διεθνούς εμβέλειας. Η ταινία είχε αποσπάσει τον Χρυσό Λέοντα στο φεστιβάλ της Βενετίας στο οποίο ο Ρενέ είχε συμμετάσχει πολλές φορές με ταινίες του.

Ο «Πόλεμος τελείωσε» (1966), ο «Σταβίσκι» (1974), το «Προβιντάνς» (1977), ο «Θείος μου από την Αμερική» (1980), το «Μελό» (1986), το δίπτυχο «Smoking» και «Non Smoking» (1993), τα «Αγριόχορτα» (2009) και το «Ακόμα δεν έχετε δει τίποτα» (2012) είναι ταινίες μέσα από τις οποίες αντιλαμβανόμαστε την διεισδυτική ματιά ενός σκηνοθέτη διαρκώς ανήσυχου, ανοιχτού σε πειραματισμούς και ιδέες.

Ο Αλέν Ρενέ είχε δουλέψει και στον χώρο του ντοκιμαντέρ. Η μικρού μήκους ταινία τεκμηρίωσης «Νύχτα και ομίχλη» είναι ένα από τα πιο επιβλητικά ντοκουμέντα για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης των ναζιστών που έχουν γυριστεί ποτέ. Εξαιρετικό θεωρείται επίσης το ντοκιμαντέρ που γύρισε για τον Ολλανδό ζωγράφο Βίνσεντ Βαν Γκογκ («Βαν Γκογκ», 1948).

Ο Αλέν Ρενέ παντρεύτηκε δυο φορές: την Φλοράνς Μαλρό, κόρη του Αντρέ Μαλρό  και από το 1998 την ηθοποιό Σαμπίν Αζεμά η οποία υπήρξε μούσα του παίζοντας σε πολλές ταινίες του. Διεκδίκησε πέντε φορές τον Χρυσό Φοίνικα στο φεστιβάλ των Κανών και υπήρξε πολλές φορές υποψήφιος για το Σεζάρ σκηνοθεσίας το οποίο κέρδισε για το «Προβιντάνς» και τις ταινίες «Smoking/ Non Smoking».

ΞΕΝΙΑ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ «Επρεπε να έρθουν οι ξένοι για να αποκαλυφθεί πόσο κλέφτες είμαστε» Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ Μετά σχολιασμού ("Ελευθεροτυπία", Σάββατο 1 Μαρτίου 2014)

..............................................................

Ελευθεροτυπία, Σάββατο 1 Μαρτίου 2014

ΞΕΝΙΑ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ

«Επρεπε να έρθουν οι ξένοι για να αποκαλυφθεί πόσο κλέφτες είμαστε»

Ο πρωθυπουργός σήκωσε μπροστά μου το τηλέφωνο και είπε «να δοθεί η επιχορήγηση». Με φώναξε ο Τζαβάρας και μου είπε «θα πάρετε το μισό. Και πολύ σας πέφτει»

 

Φωτογραφίες: ΣΠΥΡΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ  

Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ

 

Το σπίτι της μοσχομυρίζει μπριάμι και είναι «ανθισμένο». «Αυτά τα λουλούδια έχουν ιστορία» λέει, χωρίς καν να τη ρωτήσω, η αγέραστη Ξένια Καλογεροπούλου για τα γεμάτα τσιντόνιες βάζα. «Οταν με ερωτεύτηκε ο Κωστής (Σκαλιόρας) μου έφερε ένα τεράστιο μπουκέτο από τσιντόνιες». 

 

Οταν, λίγο πριν από το τέλος, ανήμερα των γενεθλίων του, εισήχθη για να κάνει εγχείρηση καρδιάς, η σύντροφός του αγόρασε ψεύτικες τσιντόνιες, για να είναι αντοχής. Βρίσκονται ακόμη στο ένα βάζο. Στο άλλο βάζο οι τσιντόνιες είναι αληθινές.
«Φιλοξενούσα τον Κρις Κούπερ, τον οποίο προσκαλέσαμε για ένα εργαστήρι μας. Σκέφτηκα, το σπίτι είναι άδειο. Γιατί να πάει σε ξενοδοχείο. Δουλεύαμε τόσο πολύ κι αυτός κι εγώ με τις πρόβες, που δεν βλεπόμασταν. Επικοινωνούσαμε με μέιλ. Αλλά όταν βρήκε τσιντόνιες, επειδή ήξερε την ιστορία, μου έφερε μια αγκαλιά. Με συγκίνησε».
Με σερβίρει ζεστό καφέ με κουλουράκια. Κι ενώ η γάτα της δαγκώνει όποτε μπορεί το χέρι μου, η πρωταγωνίστρια μάς μιλά για τα μεγάλα σχέδια της επανεκκίνησης της «Πόρτας», με καλλιτεχνικό διευθυντή τον Θωμά Μοσχόπουλο, για τη χυδαιότητα της μάζας των παρουσιαζόμενων παιδικών παραστάσεων, που τη θλίβει, για το πιραντελικό «Ετσι είναι, αν έτσι νομίζετε», όπου πρωταγωνιστεί σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καρατζά, στην πρώτη της εμφάνιση στο Εθνικό Θέατρο, ακόμη και για ξεχασμένες ερωτικές επιστολές της. 

 

Από την παράσταση «Ετσι είναι, αν έτσι νομίζετε» - Πώς είναι το σπίτι μετά το θάνατο του συντρόφου σας;
«Χτες ήταν η πρώτη μου αργία μετά την πρεμιέρα. Ηταν ιδιαίτερα δύσκολα. Από την άλλη μεριά, αρχίζω και συγυρίζω τα πράγματά του. Ανακάλυψα τα γράμματα που του έστελνα από την Αυστραλία, όπου ήμουν περιοδεία. Εκλεινα τα 40, αλλά θεωρούσα ότι έχω γεράσει. Είναι όμως τόσο νεανικά και χαρούμενα γράμματα. Συγκινήθηκα πολύ ξαναδιαβάζοντάς τα. Καμιά φορά αισθάνομαι ότι θέλω να του γράψω γράμμα για όσα σκέφτομαι. Λέω "θα μου κάνει καλό;" Μάλλον όχι».
- Καταφέρατε να κάνετε πρόβες στο Εθνικό με σπασμένα δύο πλευρά. Τόση αυτοπειθαρχία;
 
 

«Εκανα πρόβες και πονούσα, όποτε έπαιρνα βαθιές αναπνοές. Οι πρόβες ήταν βέβαια δύσκολες στην αρχή, αλλά ήταν απόλυτα θεραπευτικές. Και οι παραστάσεις, επίσης».
- Η σχέση σας με τον Πιραντέλο είναι παλιά.
«Είχαμε παίξει με τον Γιάννη (σ.σ.: Φέρτη) δύο έργα του κι ένα μονόπρακτο. Το "Η ηδονή της τιμιότητας" μαζί με ένα μονόπρακτο, το "Ενας Ηλίθιος". Μετά από χρόνια κάναμε το "Ο άνθρωπος, το κτήνος και η αρετή" που, πρέπει να πω, απόλαυσα τρομερά. Ελεγε ο καημένος ο Λευτέρης (σ.σ.: Βογιατζής) ότι είχε τρελαθεί βλέποντάς με απ' τα γέλια».
- Το «Ετσι είναι, αν έτσι νομίζετε» πραγματεύεται τη σχέση τού είναι και του φαίνεσθαι.
«Ενα καθαρά πιραντελικό ζήτημα. Το πόσο απόλυτη μπορεί να είναι ή όχι η αλήθεια. Η παράσταση ξεκίνησε με πρόταση του διευθυντή του Εθνικού θεάτρου, Σ. Χατζάκη, να παίξω ό,τι θέλω. Το λέω στον Θωμά (σ.σ.: Μοσχόπουλο), ο οποίος πάντα ήθελε να κάνει το συγκεκριμένο έργο μαζί μου. Αλλά οι ημερομηνίες ήταν τέτοιες που δεν προλάβαινε, είχε την όπερα. Και μου προτείνει να το κάνω με άλλον. Στην αρχή στενοχωριόμουν. Αλλά αποφάσισα να γίνει, αν δεχόταν ο Δημήτρης (σ.σ.: Καρατζάς), ο οποίος ενθουσιάστηκε. Ο Δημήτρης, όπως λέει ο Θωμάς, είναι γεννημένος σκηνοθέτης. Ηξερε απ' όταν γεννήθηκε πώς σκηνοθετούν. Τον σέβομαι, το πιστεύετε;». 

-

 Είναι η πρώτη φορά που σας σκηνοθετεί. Ηταν εύκολο;
«Ναι, γιατί ξέρει πολύ καλά τι θέλει και σε πείθει για αυτό απόλυτα. Ξέρει να βοηθήσει τους ηθοποιούς και επιμένει τρομερά στη λεπτομέρεια».
- Η ηρωίδα που ερμηνεύετε είναι δυσερμήνευτη για το θεατή.
«Είναι ένα μυστήριο. Ακόμη κι εγώ δεν ξέρω τι είναι. Και νομίζω, κανένας δεν ξέρει. Ούτε οι θεατές καταλαβαίνουν τον χαρακτήρα. Γιατί ένα από τα προβλήματα του έργου είναι αν όσα λέω είναι αληθινά ή επινοημένα. Είμαι τρελή ή όχι; Ο γαμπρός μου ισχυρίζεται τα εντελώς αντίθετα. Ποιος από τους δύο είναι τρελός; Ποιος λέει αλήθεια; Ολοι οι ήρωες έχουν μια λύσσα να μάθουν την αλήθεια. Υπάρχει κι ένα πρόσωπο, που είναι ο Πιραντέλο, που τους γειώνει, λέγοντάς τους "τι σκοτώνεστε, η αλήθεια μπορεί να είναι κι έτσι και αλλιώς". Οσο προχωρεί το έργο, τρελαίνεται το πράγμα κι οδηγείται σε μια υστερία».
- Για τον Πιραντέλο η αλήθεια δεν είναι απόλυτη. Εσείς τι πιστεύετε; Υπάρχει αντικειμενική αλήθεια;
«Η άποψη των ανθρώπων για την αλήθεια αλλάζει, όχι η ίδια η αλήθεια».
- Είναι η πρώτη φορά που παίζετε στο Εθνικό. Παράδοξο!
«Δεν μου κάνει καμία εντύπωση. Με συγκινεί, όμως, για ένα λόγο. Γιατί η πρώτη παράσταση που είδα στη ζωή μου ήταν στο Εθνικό. Το "Πολύ κακό για το τίποτα" με τον Χορν και την Αρώνη. Αξέχαστη παράσταση!».
- Παρ' όλα αυτά, είναι παράξενο που δεν είχατε παίξει μέχρι σήμερα στην πρώτη κρατική σκηνή.
«Ενα δυο πράγματα που μου προτείναν, δεν μου αρέσαν».
- Μιλώντας για αλήθειες, όντως ο Σ. Χατζάκης σάς πρότεινε να υϊοθετήσει το Εθνικό Θέατρο τη Μικρή Πόρτα;
«Οχι, δεν μου πρότεινε αυτό. Μου πρότεινε να αναλάβω το Παιδικό Στέκι του Εθνικού. Κάτι που μου είχαν προτείνει νωρίτερα και ο Κούρκουλος και ο Χουβαρδάς και οι πάντες. Κι εγώ πάντα τους έλεγα "δεν μπορώ να δουλέψω σε μεγάλο οργανισμό. Εγώ είμαι των οικογενειακών καταστάσεων και της παρέας". Ο Διαγόρας Χρονόπουλος μού είχε πει "κάνε και τα δυο μαζί". "Δεν μπορώ, του απάντησα, γιατί θα ανταγωνίζομαι τη δουλειά τη δικιά μου ή το αντίθετο". "Ε, να μην ανταγωνίζεσαι το Εθνικό", είχε προσθέσει. Μα οφείλει να είναι ανταγωνιστικό το Εθνικό, οφείλει να είναι το καλύτερο!».
- Φέτος η «Πόρτα» ανέστειλε τη δράση της. Είναι προσωρινό;
«Πάθαμε ένα μεγάλο σοκ τελειώνοντας η περσινή χρονιά. Συνειδητοποιήσαμε ότι δεν έχουμε την οικονομική βοήθεια, που τη θεωρούσαμε για χρόνια εξασφαλισμένη. Είχαμε και έχουμε ακόμη πάρα πολλά χρέη. Και λέμε "πώς θα συνεχίσουμε έτσι;". Κάποια στιγμή ο Θωμάς πρότεινε να καλέσουμε νέους ανθρώπους να κάνουμε 12 παραγωγές. Αλλά βάλαμε κάτω χαρτί και μολύβι και δεν έβγαινε. Το ξεχάσαμε. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι από εδώ και πέρα ο Θωμάς αναλαμβάνει τη Μικρή και τη Μεγάλη Πόρτα».
- Κι εσείς;
«Εγώ δεν μπορώ να είμαι πια υπεύθυνη ούτε για τις αποφάσεις, ούτε για τις κατευθύνσεις, ούτε για τα οικονομικά. Είμαι εξαιρετικά ευτυχής να μεταφράζω, να γράφω, να παίζω θέατρο. Δεν μπορώ να έχω τη φρεσκάδα και την επινοητικότητα που έχουν οι νεότεροι άνθρωποι. Αυτή τη μετάβαση στον Θωμά έπρεπε να την είχα κάνει νωρίτερα. Ο Θωμάς θα είναι ο καλλιτεχνικός διευθυντής της "Πόρτας" από το φθινόπωρο. Εγώ έτσι κι αλλιώς έχω κάνει μια διαθήκη που αφήνω τα πάντα στην Εταιρεία "Ανοικτή Πόρτα" όπου θα είναι επικεφαλής ο Θωμάς. Κι αν βαρεθεί, θα μπορεί να παραδώσει σε άλλον τη σκυτάλη. Υπάρχει μια παρέα από στενούς αξιόλογους συνεργάτες. Το συγκινητικό είναι ότι πάρα πολλοί σκηνοθέτες κι ηθοποιοί θέλουν να βοηθήσουν. Δεν θα είμαστε επιχειρηματίες. Εγώ θα είμαι φυσικά κοντά. Θα λέω και παραμύθια. Εχουμε σκοπό να μεγαλώσουμε τη σκηνή πολύ, οπότε θα έχουμε μεγάλη επιφάνεια για να μαζεύονται τα παιδιά γύρω μου».
- Πόσες παραγωγές θα κάνετε;
«Γύρω στις έξι, για βρέφη, για παιδιά, για ενήλικες. Μπορεί κι ο Κορνήλιος Σελαμσής να κάνει μουσικές παραστάσεις. Θα είναι ένα θέατρο που θα δουλεύει από το πρωί ώς το βράδυ».
- Με τι «καύσιμο»;
«Είναι πολύ μεγάλη περιπέτεια και τολμηρή, διότι "καύσιμο" όντως δεν υπάρχει. Αλλά κι όταν ξεκίνησα με τον Γιάννη (Φέρτη) είχαμε καύσιμο; Οι άνθρωποι έχουν όρεξη να δουλέψουν κι ό,τι πάρουν. Εμείς πάντοτε δίναμε πολύ καλούς μισθούς. Φεύγανε από την "Πόρτα" και πηγαίναν στον Λεμπέση. Και λέγανε, ακούγοντας την αμοιβή τους, "μα, η Ξένια μας δίνει τόσα". Κι αυτός τους απαντούσε: "Αλλά η Ξένια δεν είναι επιχερηματίας, είναι ερασιτέχνης»". Κι από μια μεριά είχε δίκιο. Ηθελα να περνάνε καλά οι άνθρωποι που δούλευαν μαζί μας. Δεν δίναμε το βασικό σε κανέναν ηθοποιό, ούτε σε πρωτοεμφανιζόμενο. Γενικά, υπήρχε μια τάση γενναιοδωρίας σε όλα τα πράγματα».
- Τα «καύσιμα» τώρα πού θα τα βρείτε;
«Υπάρχουν 2-3 άνθρωποι που είχουν δηλώσει ότι ενδιαφέρονται να σταθούν δίπλα μας. Μπορεί να βρεθούν κι άλλοι. Εφόσον δεν υπάρχει πια κρατική βοήθεια πρέπει να την αναζητήσουμε αλλού».
- Χάρη στη δική σας παρέμβαση σον πρωθυπουργό, Αντώνη Σαμαρά, το θέμα των οφειλόμενων επιχορηγήσεων του 2010-2011 είχε ξεσκαλώσει. Το ζήτημα έκτοτε περιπλέχθηκε και εντέλει ξαναβάλτωσε.
«Ο πρωθυπουργός σήκωσε μπροστά μου το τηλέφωνο και είπε "να δοθεί η επιχορήγηση". Με φώναξε ο Τζαβάρας και μου είπε "θα πάρετε το μισό. Και πολύ σας πέφτει". Κάποια στιγμή μάθαμε ότι θα δοθεί το μισό του μισού. Αλλοι το πήρανε, άλλοι όχι. Δεν επιχείρησα να συναντήσω τον Παναγιωτόπουλο. Δεν αισθάνομαι ότι υπάρχει περίπτωση να ενδιαφερθεί. Και τον Τζαβάρα που συνάντησα, διαπίστωσα ότι δεν υπήρχε πεδίο συνεννόησης. Εδώ ενθάρρυνε τους ανθρώπους του κινηματογράφου να κάνουν ταινίες σαν τα τούρκικα σίριαλ! Οι άνθρωποι είναι εντελώς άσχετοι με το αντικείμενο. Δεν έχει νόημα πια να συζητάμε γι' αυτά τα θέματα. Δεν νομίζω ότι θα ξαναϋπάρξει σε αυτό τον τόπο, όσο ζούμε εμείς, κρατική επιχορήγηση. Χτες άκουγα ότι ένας θίασος, που έκανε μια ΜΚΟ, πήρε 250 χιλιάδες. Συμβαίνουν περίεργα πράγματα. Γι' αυτό αποφασίσανε κάποιοι άνθρωποι που πιστεύουν στη δουλειά μας να μας βοηθήσουν. Γιατί το είδος της δουλειάς μας στη "Μικρή Πόρτα", όσο προχωρούσαν τα χρόνια, αποκακρυνόταν απόλυτα από επιλογές εμπορικές. Θέλαμε να κάνουμε αυτό που πιστεύαμε και κάποια με σίγουρη χασούρα. Κάναμε τρελά πράγματα, που ήταν και τα πιο ωραία -όπως το να παίζουμε σε νησιά με ελάχιστους κατοίκους. Αλλά χωρίς επιχορήγηση είναι πολύ δύσκολο να τα κάνεις, Η επιχορήγηση σου δίνει το δικαίωμα της αποτυχίας. Να δοκιμάζεις, να ψάχνεις. Αν και ο μεγάλος εχθρός δεν είναι η Πολιτεία, που στέκεται απέναντί μας αντί να είναι σύμμαχός μας. Ο μεγάλος εχθρός είναι το θέατρο για παιδιά, όπως έχει γίνει μόδα. Αναφέρομαι στις πολύ παρδαλές στην όψη φασαριόζικες παραστάσεις, που αντιγράφουν την τηλεόραση. Σου λένε "πλούσιες παραστάσεις", αλλά είναι παραστάσεις κούφιες. Δεν περιέχουν τίποτα και δεν δίνουν τίποτα στο παιδί. Μόνο οι φωτογραφίες τους που βλέπω με κάνουν και μελαγχολώ».*
- Υπάρχει η εντύπωση ότι έχει στηθεί φάμπρικα αρπαχτής με το παιδικό θεάτρο.Θα έπρεπε να υπάρχει ένας στοιχειώδης έλεγχος εφόσον απευθύνεται σε ευαίσθητες ηλικίες;
«Ποιος θα τον βάλει τον έλεγχο; Και τι είδους έλεγχος θα είναι αυτός; Κάποτε είχαμε την επιτροπή για τα σχολεία. Θυμάμαι, εμάς μας απαγορεύσαν το "Δρακούδι", ένα έργο-διεθνής επιτυχία, που θεωρείται από τα καλύτερα στο είδος!».
- Πολιτικά, αισιοδοξείτε εν όψει των προσεχών εκλογών, πως κάτι μπορεί να αλλάξει προς το καλύτερο;
«Οχι. Τα έχω χαμένα κι εγώ. Δεν καταλαβαίνω και πολλά πράγματα. Αυτό που όμως καταλαβαίνω είναι ότι έπρεπε να έρθουν οι ξένοι για να αποκαλυφθεί πόσο κλέφτες είμαστε και πόσα δισ. έχουνε φάει από εδώ κι από εκεί. Και δεν είμαι καθόλου σίγουρη ότι θα διορθωθεί αυτό ποτέ. Αποκαρδιώνεσαι! Και δεν μιλάω και για τη Χρυσή Αυγή. Δεν ξέρω τι σημαίνει "θα μπούμε στις αγορές", αλλά ξέρω ότι ο κόσμος είναι σε άθλια κατάσταση. Κι εγώ το ίδιο, άφραγκη. Δεν μπορώ να καταλάβω πώς φτάσαμε εδώ. Ούτε πώς θα βγούμε από αυτό το τέλμα - και αν θα βγούμε».
- Η προοπτική του ΣΥΡΙΖΑ πώς σας φαίνεται;
«Δεν έχω καταλάβει τι σημαίνει ΣΥΡΙΖΑ, πέρα από μια πνοή νεανικότητας που δίνει ο Τσίπρας. Μου φαίνεται πάρα πολύ μπερδεμένη η πρότασή του. Δεν την έχω καταλάβει. Είναι πολύ αισιόδοξη. Τόσο αισιόδοξη που να μην μπορεί να σου εμπνεύσει εμπιστοσύνη». 


*Σχολιάζω: Επίτηδες έχω αλλάξει το χρώμα της γραμματοσειράς για να σχολιάσω τα συγκεκριμένα μέρη της πολύ καλής συνέντευξης της κ. Καλογεροπούλου. Ιδού λοιπόν το δικό μου σχόλιο, που κάθε άλλο από αντίθετο με βρίσκουν οι απόψεις της. Κατ' αρχήν για την ασχετοσύνη των πολιτικών μας. Είναι οι ηθικοί αυτουργοί της εγκληματικής δράσης των τηλεοπτικών καναλιών στην Ελλάδα και της ανεπανόρθωτης καταστροφής που έχει συντελεστεί στην κοινωνία της. Καταστροφή ανεπανόρθωτη στο ηθικό και στο αισθητικό της επίπεδο. Και χαίρομαι (μαύρη χαρά, δηλαδή) που επισημαίνει ότι έχει τελειώσει η ιστορία της βοήθειας του κράτους (επιχορηγήσεις κλπ), του όποιου κράτους που θα υπάρχει από δω και πέρα.   Είναι κάτι που πιστεύω εδώ και πολύ καιρό, ότι ούτε και σε 30  μέχρι και 50 χρόνια δεν πρόκειται να συνέλθουμε από την κρίση που μας κατακρεουργεί από το 2009 και δώθε. Δεν είναι μόνο αυτό που αφορά την οικονομία, είναι αυτό που έχει φθείρει το βλέμμα μας, τη σκέψη μας την αισθητική μας, και σε τελευταία ανάλυση, το αίσθημά μας. Και το χειρότερο απ' όλα είναι ότι έχει φθαρεί όλος ο ψυχολογικό-νοητικός και αισθητικός εξοπλισμός των παιδιών μας. Τα τελευταία χρόνια τέχνες, όπως το  θέατρο για παιδιά, "εναρμονίστηκαν" με τον τηλεοπτικό ορυμαγδό, και πρωτοστατούντος του Εθνικού Θεάτρου (και όχι μόνο, καθώς και ιδιωτικοί φορείς ακολούθησαν το "παράγγελμά" του, που πρόσφεραν στα παιδιά μας "Οδύσσειες" και "Ιλιάδες" με αισθητική ταινιών Τσινετσιτά των δεκαετιών '60 και '70) στάλαξαν στις ψυχές και στα μυαλά των παιδιών μας την κακογουστιά και τον αρχοντοχωριατισμό, που χαρακτήριζαν τη χαζοχαρούμενη αμεριμνησία μας. Πρέπει να αναγνωρίσω ότι μόνο η παιδική σκηνή ("Η Μικρή Πόρτα", δηλαδή) της Ξένιας Καλογεροπούλου είχε αίσθηση του μέτρου, του καλού γούστου και της υπευθυνότητας της αποστολής ενός παιδικού θεάτρου που οφείλει να παραδειγματίζει, και δια του παραδείγματος να  ψ υ χ α γ ω γ ε ί , με την καθαρή έννοια του όρου "Ψυχαγωγία" ("αγωγή της ψυχής"). Με φαντασία και ευρηματική λιτότητα. Πάντα αναρωτιόμουν ποιο να ήταν το αποτέλεσμα στις ψυχές και στα μυαλά των βλασταριών μας όταν με τους γονείς τους ή με το σχολείο τους έβλεπαν τις παραστάσεις της "Μικρής Πόρτας". Αρκούσαν στη διαμόρφωση κάποιου ποιοτικού γούστου ή ήσαν απλώς μια παρένθεση στον τηλεοπτικό καταιονισμό που υπέστημεν στα τελευταία 50 χρόνια; Παρατηρώντας ό,τι μας περιβάλλει καταλήγω στην παραδοχή της πικρότερης διαπίστωσης. Και αναρωτιέμαι αν υπάρχουν περιθώρια παρέμβασης από όποια πολιτική δύναμη αλλαγής της κατάστασης. Και εδώ ερχόμαστε στα τελευταία λόγια της κ. Καλογεροπούλου "... Μου φαίνεται πάρα πολύ μπερδεμένη η πρότασή του (ενν. του ΣΥΡΙΖΑ). Δεν την έχω καταλάβει. Είναι πολύ αισιόδοξη. Τόσο αισιόδοξη που να μην μπορεί να σου εμπνεύσει εμπιστοσύνη». Καμία πρόταση δεν μπορεί να πείθει ότι είναι πραγματώσιμη αν δεν αρχίσει να υλοποιείται. Αν από τώρα (και όχι με την εκλογική νίκη) δεν βλέπουμε τους ανθρώπους που την ενστερνίζονται να αλλάζουν την γύρω τους πραγματικότητα, που τώρα, στον καιρό της κρίσης, είναι και αφόρητη. Που δεν αλλάζει μόνο με διακηρύξεις, σχεδιασμούς και πλάνα. Ή μάλλον αλλάζει με αυτά, όταν αρχίζουν  α π ό  τ ώ ρ α  να υλοποιούνται. Με δράσεις και θεσμούς  που  α π ό  τ ώ ρ α  αρχίζουν να λειτουργούν. Από πνευματικούς ανθρώπους (μιας και μιλάμε για πολιτισμό) που α π ό  τ ώ ρ α  δημιουργούν γεγονότα που  α λ λ ά ζ ο υ ν  α π ό  τ ώ ρ α  τη ζωή των συνανθρώπων τους. Με λιγότερα συνθήματα και πιο πολλή δουλειά, που λέει και το τραγουδάκι με την Αλεξίου, αλλά και με την εγκατάλειψη της τηλεοπτικής αισθητικής και την αναζήτηση μιας καινούργιας που θα ενώνει και θα παρηγορεί στον καιρό της κρίσης. Το μπορούμε;...
   

"Κι όμως είχε δίκιο ο Huntington!" έγραψε ο Νίκος Δήμου (www.protagon.gr, 28/2/2014)

...............................................................

 Κι όμως είχε δίκιο ο Huntington!


 

έγραψε ο Νίκος Δήμου

• 

  Source: Wikipedia

Τα πρόσφατα γεγονότα στην Ουκρανία μου θύμισαν το βιβλίο του Samuel Huntington: «Η σύγκρουση των πολιτισμών και ο ανασχηματισμός της παγκόσμιας τάξης». Ξεκίνησε σαν άρθρο στο περιοδικό Foreign Affairs το 1993 και μετά επεκτάθηκε σε βιβλίο. Εκεί ο Χάντιγκτον, απαντώντας στο διάσημο βιβλίο του Φράνσις Φουκουγιάμα «Το Τέλος της Ιστορίας», ισχυριζόταν πως οι λόγοι σύγκρουσης και ρήξης δεν έχουν εκλείψει με την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού (αυτή ήταν η θέση του Φουκουγιάμα που ονειρευόταν μία αιώνια ειρήνη). Αντίθετα, έλεγε ο Χαντινγκτον, οι αντιθέσεις τώρα έχουν εστιαστεί στις πολιτισμικές διαφορές.
Κατά τον Χάντιγκτον υπάρχουν στην Γή εννέα πολιτισμοί με βασικές αντιθέσεις μεταξύ τους: Δυτικός, Ορθόδοξος, Ισλαμικός, Αφρικανικός, Λατινο-αμερικανικός, Σινικός, Ινδουιστικός, Βουδιστικός και Ιαπωνικός. Η συνύπαρξή τους είναι δύσκολη, αν όχι ασυμβίβαστη.
Εμάς μας ενδιαφέρουν οι δύο πρώτοι: Δυτικός και ορθόδοξος. Δείτε τι έγραφε στο αρχικό του άρθρο (μεταφράζω από το περιοδικό) και θα καταλάβετε όχι μόνο τι συμβαίνει σήμερα στην Ουκρανία, αλλά και τι συνέβη την δεκαετία του 90 στην Γιουγκοσλαβία – και τι στην Ελλάδα τα τελευταία 190 χρόνια…
«Η πιο σημαντική διαχωριστική γραμμή στην Ευρώπη, όπως πρότεινε ο Ουίλιαμ Ουώλας, πρέπει να είναι το όριο της Δυτικής Χριστιανοσύνης στο έτος 1500. Η γραμμή ακολουθεί τα σημερινά σύνορα ανάμεσα Φινλανδία και Ρωσία, και μεταξύ των Βαλτικών χωρών και της Ρωσίας, κόβει στην μέση την Λευκορωσία και την Ουκρανία, διαχωρίζοντας την δυτική καθολική Ουκρανία από την ανατολική ορθόδοξη, στρίβει δυτικά χωρίζοντας την Τρανσυλβανία από την υπόλοιπη Ρουμανία και μετά κινείται μέσα στην Γιουγκοσλαβία επάνω στα σύνορα που χωρίζουν την Κροατία και την Σλοβενία από την υπόλοιπη Γιουγκοσλαβία. Στα Βαλκάνια, αυτή η γραμμή φυσικά συμπίπτει με τα ιστορικά σύνορα μεταξύ της αυτοκρατορίας των Αψβούργων και της Οθωμανικής. Οι λαοί βόρεια και δυτικά από αυτή τη γραμμή είναι προτεστάντες ή καθολικοί. Έχουν συμμετάσχει στις κοινές εμπειρίες της Ευρωπαϊκής ιστορίας – φεουδαρχία, Αναγέννηση, Μεταρρύθμιση, Διαφωτισμός, βιομηχανική επανάσταση. Οικονομικά στέκονται καλύτερα από τους λαούς στα ανατολικά και τώρα προσβλέπουν σε μία κοινή ευρωπαϊκή οικονομία και στην παγίωση δημοκρατικών πολιτικών συστημάτων. Οι λαοί ανατολικά και νότια από αυτή τη διαχωριστική γραμμή είναι Ορθόδοξοι ή Μουσουλμάνοι. Ιστορικά ανήκαν στην Οθωμανική η Τσαρική αυτοκρατορία και μόνο επιπόλαια τους άγγιξαν τα διαμορφωτικά κινήματα στην υπόλοιπη Ευρώπη. Είναι γενικά λιγότερο αναπτυγμένοι οικονομικά. Και πιο δύσκολα μπορούν να αναπτύξουν προχωρημένα δημοκρατικά πολιτικά συστήματα». (FOREIGN AFFAIRS Vol. 72 No. 3 (1993), p.30).
Τότε είχαν στραφεί πολλοί εναντίον του Χάντιγκτον και στην Ελλάδα. Είχα γράψει πριν 13 χρόνια στο Ειρωνικό Λεξικό:
«Χάντινγκτον (Samuel P. Huntington): Θρασύτατος Αμερικανός ο οποίος τόλμησε να υποστηρίξει πως, πολιτιστικά, δεν ανήκουμε στη Δύση. Η θέση του ενόχλησε περισσότερο τους κορυφαίους αντιδυτικούς στοχαστές μας. Οι οποίοι φρονούν ότι βεβαίως δεν ανήκουμε στην Δύση, αλλά επειδή το θέλουμε εμείς και όχι επειδή θα μας το πει ο πρώτος τυχαίος Αμερικανός!».
Κακά τα ψέματα όμως – ο άνθρωπος αυτός, που πέθανε το 2008, αποδείχθηκε και σωστός αναλυτής και καλός προφήτης…

"Ευρώπη: Ολική επαναφορά ή τετέλεσται" του Γιώργου Πήττα (01 Μαρ 2014 | tvxsteam tvxs.gr)

...............................................................

Ευρώπη: Ολική επαναφορά ή τετέλεσται

του Γιώργου Πήττα

09:29, 01 Μαρ 2014 | tvxsteam tvxs.gr/node/149744

 

Yes, how many ears must one man have / Before he can hear people cry?
Yes, how many deaths will it take till he knows / That too many people have died?
The answer my friend is blowin' in the wind

Ήταν άνοιξη του 1962 όταν ο Dylan έγραφε κάπου στο Greenwich Village τους στίχους αυτούς.  Λίγο μετά, το Blowin’In the Wind ήταν στα χείλη όλου σχεδόν του πλανήτη.
 
Στην απαρχή του ψυχρού πολέμου, με το κίνημα για τα ανθρώπινα δικαιώματα να φουντώνει,  με τις μνήμες του Δεύτερου Πολέμου νωπές, ο μεγάλος αμερικανός δημιουργός μόλις 21 ετών τότε, αναρωτιόταν πότε άραγε οι άνθρωποι θα εννοήσουν τα αυτονόητα, πότε θα αφουγκραστούν τον πόνο, πότε θα σιωπήσουν από δέος μπροστά στο περιττό θανατικό. Η απάντηση, πλανιόνταν στον αέρα. Και συνεχίζει.
Θυμήθηκα το τραγούδι καθώς αναλογιζόμουν πως φέτος, κλείνει ακριβώς ένας αιώνας από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο τον οποίο οι Βρετανοί για λόγους που δεν εξηγήθηκαν ποτέ, βάφτισαν «Μεγάλο».
 
Ίσως, γιατί όπως σημειώνει και η Ann Wroe του Economist ( αρμόδια συντάκτρια για τις νεκρολογίες) οι πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου  έδωσαν τη μερίδα του λέοντος σε νεκρούς. Για λόγους ιστορικού πλαισίου, κρατάμε δύο ακόμα στοιχεία.
 
1. Ο πρώτος πόλεμος τερματίζει την εποχή της μεγάλης ανεμελιάς την εποχή που ονομάστηκε Belle Époque. Μια εποχή, κατά την οποία συγκεντρώθηκε τεράστιος πλούτος σε λίγους, η εργατική δύναμη φτήνυνε δραστικά, και η χλιδή στις ανώτερες τάξεις απέκτησε προκλητικά χαρακτηριστικά.
2. Ο πρώτος πόλεμος τελειώνει με την εξευτελιστική για τη Γερμανία Συνθήκη των Βερσαλλιών και, οργώνει τα εύφορα χωράφια στα οποία λίγα χρόνια αργότερα θα θεριέψει ο Εθνικισμός για να αιματοκυλήσει τον κόσμο στον Δεύτερο Πόλεμο.
Εκατό χρόνια λοιπόν μετά τον πρώτο πόλεμο που αφελώς τότε θεωρήθηκε σαν ο τελευταίος, η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά στην ίσως πιο κρίσιμη στροφή της ιστορίας της.
 
Ανάπηρα ενωμένη η Ευρώπη, έχοντας διαγράψει μία σημαντική διαδρομή τα τελευταία 30 χρόνια μέσα από την οποία αναδείχθηκαν ευκαιρίες σε όλα τα επίπεδα για εκατομμύρια πολίτες της στέκει τώρα με το ηθικό των ευρωπαίων-κυρίως του Νότου αλλά όχι μόνο-κουρελιασμένο και με τους νεαρούς ευρωπαίους που είναι κάτω από 30 να την αμφισβητούν έως και απόλυτα.
 
Και όσο πιο κάτω κατεβαίνει κάποιος στις ηλικιακές  ομάδες, τόσο πιο έντονα εισπράττει την απαξία.
 
Πριν από λίγες μέρες, στη Λευκωσία φιλοξενήθηκε στο «Εγκώμιο Πολιτιστικό Κέντρο» (καταπληκτικός χώρος!) μία εκδήλωση ιδιαίτερου ενδιαφέροντος. Το θέμα –τίτλος ήταν: «Η άνοδος (;) της Ακροδεξιάς και η τύχη του ευρωπαϊκού οράματος: ο αγώνας για τη δημοκρατία στη σκοτεινή ήπειρο».
Η κύρια εισήγηση, από τον συγγραφέα και εκδότη Πέτρο Παπασαραντόπουλο πραγματικά, «χειρούργησε» το σύμπτωμα της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς συμπεριλαμβανομένης και της ελληνικής , ζωγράφισε με καθαρότατα στοιχεία το που βρισκόμαστε και το τι κινδύνους κομίζει αυτή η βαριά παρακμή. Με την εξαίρεση του κου Γιάννου Κατσουρίδη, κανείς δεν έβαλε κάτω τα «γιατί» και το πώς φτάσαμε ως εδώ. Δεν αναζητήθηκε δηλαδή η ασθένεια.
 
Οι απαντήσεις, έμειναν και πάλι, blowin in the wind.

• Αναδείχθηκε ο λαϊκισμός ως γενεσιουργός αιτία, αλλά δεν φωτογραφήθηκε ο λαϊκισμός ως εργαλείο των ελίτ της εξουσίας  που παράγει τις νεοναζιστικές ομάδες.
• Ομολογήθηκε πως η Χρυσή Αυγή έχει ισχυρές αντιστάσεις στον πόλεμο φθοράς ασκείται εναντίον της αλλά δεν ειπώθηκε τίποτα για το περιεχόμενο και τη σύνθεση αυτών των αντιστάσεων.
• Καταγγέλθηκε η «φαιοκόκκινη βία των άκρων» αλλά δεν ακούστηκε κιχ για την τρομοκρατία και την βία του συστήματος που έχει στείλει σε ολόκληρη την Ευρώπη  δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους στην ανεργία, στην αυτοχειρία, στα παγκάκια, στην ανασφάλιστη «απασχόληση», στην κατάλυση θεμελιωδών δικαιωμάτων, στην πλήρη υποβάθμιση της καθημερινότητας.

Δεν υπήρξε  νύξη για την κτηνωδία και την αδηφαγία των ανέμελων (αλά Belle Époque ) στελεχών της εξουσίας, των τραπεζών, των «παικτών», των παρακοιμώμενων, των τεράστιων εταιριών, των πολυεθνικών μιζαδόρων που καταλήστευσαν-και συνεχίζουν κανονικά- τον δημόσιο πλούτο.

Δεν υπήρξε, ούτε μία αναφορά για το πως οι Πολιτικοί και η Πολιτική της Δύσης, σιγά σιγά, από την διάλυση του αντίπαλου δέους (Σοβιετική Ένωση) παραδόθηκαν αμαχητί στην αγριότερη μορφή του Καπιταλισμού και των νεοφιλελεύθερων πρακτικών βιάζοντας και παραβιάζοντας κατ’ εξακολούθηση κάθε έννοια προσχήματος.

Εδώ, να βάλω δύο παραμέτρους:

• Δεν υπήρξα ποτέ θιασώτης του Σοβιετικού μοντέλου.
• Θεωρώ την Παγκοσμιοποίηση φυσική εξέλιξη στον πλανήτη που μπορεί να συνάδει με τον κοινοτισμό και την κατάργηση των πολλών απάνθρωπων αστικών κέντρων.

Στο δια ταύτα λοιπόν, παρατήρησα για άλλη μια φορά τον  δισταγμό που χαρακτηρίζει τους κύκλους της σύγχρονης σοσιαλδημοκρατίας , μην τυχόν και τους παρεξηγήσει κάποιος για «αντισυστημικότητα».

Οι Ευρωεκλογές είναι ante portas.  Και ναι, η συμμετοχή σε αυτές είναι πιο κρίσιμη από ποτέ.

Αν η Ε.Ε. παραδοθεί στα χέρια των φαιών το χώμα της μπορεί να ποτιστεί και πάλι με αίμα και δεν θα μείνει τίποτα (κυριολεκτικά) όρθιο. Όμως, κατεπείγει οι φίλιες προς την Ευρωπαϊκή Ενοποίηση δυνάμεις που αντιτίθενται στη νεοφιλελεύθερη λαίλαπα να κοιταχτούν στον καθρέφτη, να διαχωρίσουν τη θέση τους και να παρουσιάσουν χειροπιαστό και κατανοητό από τον κόσμο Όραμα.
  Αλλιώς, ο εθνικισμός και οι δρόμοι του μίσους θα συνεχίσουν να φαντάζουν σαν την απάντηση στον ευτελισμό της καταρρακωμένης αξιοπρέπειας.
* twitter@pittasgeorge
 

"Οι εμμονές μου..." έγραψε ο Γιάννης Παντελάκης (www.protagon.gr, 2/3/2014)

........................................................

Οι εμμονές μου...

 

έγραψε ο Γιάννης Παντελάκης

• Photo: Konstantinos Tsakalidis / Fosphotos.c

Έχω μερικές εμμονές. Μια από αυτές είναι ότι θεωρώ πως αυτή η χώρα χρειάζεται περισσότερους δάσκαλους/καθηγητές και γιατρούς και λιγότερους παπάδες. Έχω αρθρογραφήσει πολλές φορές για το θέμα. Όχι, ότι με πήρε κάποιος -από αυτούς που διαχειρίζονται τις τύχες μας- στα σοβαρά. Σημασία δεν έδωσε στις εμμονές ενός αρθρογράφου ενός site. Το εντυπωσιακό είναι πως εξίσου αδιάφοροι ν΄ ασχοληθούν έστω με το θέμα, έδειξαν και εκείνοι που δεν διαχειρίζονται τις τύχες μας. Και ιδιαίτερα εκείνοι που φιλοδοξούν να το κάνουν. Και οι οποίοι έχουν και αριστερό πρόσημο. Ή έτσι δηλώνουν τουλάχιστον, ξεχνώντας τι είπε ο Κάρολος (όχι ο Μπρούσαλης, ο άλλος!) για τη θρησκεία...

Θα επαναφέρω το θέμα, άλλωστε τι εμμονικός θα ήμουν αν δεν το έκανα; Οι εμμονικοί με κάτι, συνήθως βρίσκουν μια αφορμή για να επαναλάβουν το θέμα τους. Η δική μου αφορμή, είναι οι πρόσφατες δηλώσεις του υιού Μητσοτάκη ότι «η κυβέρνηση θα τιμήσει τη δέσμευσή της για συνολικά 15.000 απολύσεις από το δημόσιο». Αυτές οι απολύσεις, θα συνοδευτούν με τις υπόλοιπες από τις 25.000 διαθεσιμότητες. ΄Εως τώρα έχουν γίνει 21.600 διαθεσιμότητες. Και για να έρθουμε στην εμμονή μου, από αυτούς κανένας δεν είναι ιερέας. Ούτε μισός.

Το ίδιο συμβαίνει ή πρόκειται να συμβεί και με τους απολυθέντες ή εκείνους που πρόκειται ν' απολυθούν. Οι περίπου10.000 ιερείς έχουν αποκλεισθεί από τις δεξαμενές δημοσίων υπαλλήλων, από τις οποίες θα προέλθουν οι απολύσεις. Κι όμως, οι ιερείς αυτοί ειναι δημόσιοι υπάλληλοι. Πληρώνονται από τους ίδιους δυσβάσταχτους φόρους που πληρώνουμε για όλους τους άλλους και για όλα τα αλλα.

Στο αγαπημένο μου νησί, τον χειμώνα τον βγάζουν όπως κάθε χειμώνα. Με αγωνία μη τυχόν και συμβεί και αρρωστήσει κάποιος σοβαρά. Οι γιατροί στο νησί είναι ελάχιστοι και καλύπτουν ελάχιστες ανάγκες. Το ίδιο συμβαίνει με τα περισσότερα νησιά. Ειδήσεις που λένε ότι «έχασε τη ζωή του γιατί δεν πρόλαβαν να τον μεταφέρουν σ' ένα κέντρο υγείας ενός μεγάλου νησιού»,περνάνε σχεδόν απαρατήρητες πια. Λίγοι δίνουν σημασία εκτός από αυτούς που βιώνουν το πρόβλημα. Άλλωστε, ειδήσεις που επαναλαμβάνονται, παύουν να είναι ειδήσεις. Κι ομως, αυτό το νησί με τους ελάχιστους γιατρούς, έχει πολλούς ιερείς, ιδιαίτερα πολλούς.

Στα μικρά νησιά βέβαια, υπάρχει και μια άλλη παράμετρος. Οι χαμηλοί μισθοί σε συνδυασμό με τις δύσκολες συνθήκες επιβίωσης τον χειμώνα, αποτρέπουν πολλούς γιατρούς να πάνε σ' αυτά. Ωστόσο, κάποια επιπλέον κίνητρα, θα περιόριζαν το πρόβλημα. Και εν πάσει περιπτώσει, αυτή ειναι μια μικρή μόνο διάσταση του θέματος. Γιατί το ζητούμενο, είναι οι ιεραρχήσεις που κάνει μια χώρα σε ό,τι αφορά τις ανάγκες της. Να απολυθούν υπάλληλοι, γιατροί, δάσκαλοι, φύλακες, οτιδήποτε άλλο εκτός απο ιερείς. Αυτό ειναι το πρόβλημα.

Μια που έρχονται εκλογές, λέω να επαναφέρω το θέμα. Οι ευρωεκλογές και οι τοπικές εκλογές δεν προσφέρονται για ειδικά θέματα εσωτερικής πολιτικής σαν κι αυτό, θα μου πείτε. Το ζητούμενο είναι οι ικανοί ευρωβουλευτές και δήμαρχοι. Κοροιδευόμαστε, λέω εγώ. Όλες οι εκλογές προσφέρονται για τέτοια θέματα. Θα ήθελα να δω παλαιά και νέα κόμματα να αγγίζουν και αυτό το θέμα.

Οι ιερείς που κανένας δεν αγγίζει, είναι μια μικρή μόνο διάσταση του μεγάλου ζητήματος που αφορά στις σχέσεις κράτους-Εκκλησίας. Ας μην είμαστε απαιτητικοί όμως. Ας ξεκινήσουμε μ' αυτό και βλέπουμε. Είμαι σχεδόν σίγουρος πως και παλι τίποτα δεν θα γίνει. Αλλά είπαμε, ένας εμμονικός, είναι εμμονικός. Εδώ θα είμαι...

Βίκτωρ Ουγκώ: Για να είσαι λεύτερος, πρέπει να μάθεις να είσαι φτωχός (27 Φεβ 2014 | tvxsteam tvxs.gr)

.............................................................

Βίκτωρ Ουγκώ: Για να είσαι λεύτερος, πρέπει να μάθεις να είσαι φτωχός

07:40, 27 Φεβ 2014 | tvxsteam tvxs.gr/node/149611

 

 

Ο Βίκτωρ Ουγκώ (26 Φεβρουαρίου 1802 – 22 Μαΐου 1885) ήταν Γάλλος μυθιστοριογράφος, ποιητής και δραματουργός, ο πλέον σημαντικός και προβεβλημένος εκπρόσωπος του κινήματος του γαλλικού ρομαντισμού.

Από τα πρώτα χρόνια της εφηβείας του αντιλήφθηκε το λογοτεχνικό του ταλέντο. Η αξία του αναγνωρίστηκε σύντομα μέσα στο γαλλικό ακαδημαϊκό κύκλο αλλά και στο ευρύτερο αναγνωστικό κοινό. Ταυτόχρονα ασχολήθηκε με την πολιτική μεταλλασσόμενος βαθμιαία από φιλομοναρχικό συντηρητικό σε ριζοσπάστη δημοκρατικό. Την τελευταία περίοδο της ζωής του γνώρισε τη λατρεία του γαλλικού έθνους, ταυτιζόμενος με την ίδια τη Γαλλία, όπως ο ίδιος έλεγε στο ποίημά του Lettre à une femme (Γράμμα σε μία γυναίκα): "Je ne sais plus mon nom, je m'appelle Patrie!" (Δε γνωρίζω πλέον το όνομά μου, ονομάζομαι Πατρίς). Προ πάντων, όμως, ήταν ο ποιητής του νέου κόσμου, ο προφητικός, παραισθησιακός φιλόσοφος και μυθοπλάστης μιας ριζικά νέας εποχής.

Ο πατέρας του ήταν στρατιωτικός (έγινε στρατηγός της Αυτοκρατορίας το 1809) του Ναπολέοντα και ιδεολογικά τοποθετημένος στους δημοκρατικούς ενώ θρησκευτικά δήλωνε αθεϊστής. Στο άλλο άκρο η μητέρα του, προερχόμενη από παλιά αριστοκρατική οικογένεια, ήταν φιλομοναρχική και ευσεβής ρωμαιοκαθολική.

Από πολύ νωρίς ξεκίνησε να γράφει ποιήματα και να μεταφράζει κλασσικούς Λατίνους ποιητές όπως ο Βιργίλιος. Η πρώιμη φιλοδοξία του τον έσπρωξε να γράψει σε ηλικία μόλις 14 ετών σε μία εφημερίδα της εποχής: "Je veux être Chateaubriand ou rien" (Επιθυμώ να γίνω ή Σατωβριάνδος ή τίποτα). Στα 1817 βραβεύτηκε από τη Γαλλική Ακαδημία για κάποιο ποίημά του και το 1819 βραβεύτηκε από τα Ανθεστήρια της Τουλούζης (Académie des Jeux floraux de Toulouse). Ο Σατωβριάνδος αποκάλεσε τον Ουγκώ "εξαιρετική φυσιογνωμία", προφητεύοντας έτσι το μεγάλο μέλλον του νεαρού συγγραφέα. Αυτά τα γεγονότα έπεισαν τον πατέρα του να τον αφήσει να αφιερωθεί στη λογοτεχνία παρά τα σχέδιά του να φοιτήσει ο γιος του στην Πολυτεχνική Σχολή. Λίγο καιρό αργότερα θα εγκαταλείψει και τις σπουδές του στη Νομική Σχολή. Άλλωστε τα βραβεία ποιήσεως που κέρδισε, του έδωσαν θάρρος να συνεχίσει.

Αν και επί ένα έτος ήταν αναγκασμένος να μένει σε μία σοφίτα επί της οδού Ντι Ντραγκόν, παρέα με ποντίκια, έγραφε ωστόσο με μεγάλη επιμέλεια, επιμονή και αυτοπεποίθηση, αρετές που δεν του έλειψαν ποτέ στη ζωή του.

Το 1819 ιδρύει μαζί με τους αδερφούς του το περιοδικό Conservateur Littéraire όπου υποστηρίζει τις θέσεις του Σατωβριάνδου (François René Chateaubriand).

Το 1823 κάνει το λογοτεχνικό του ντεμπούτο με το μυθιστόρημα Χαν της Ισλανδίας (Han d'Islande), το οποίο κυκλοφόρησε με ψευδώνυμο σε τέσσερις μικρούς τόμους. Η συγγραφική του σταδιοδρομία τώρα είχε αρχίσει επισήμως. Η ποίηση της εποχής εκείνης ήταν έντονα ρομαντική, αλλά ρηχή και επιτηδευμένη. Ο Ουγκώ εγκατέλειψε τον παλιό αυτό ποιητικό τύπο και με το δροσερό λυρισμό του, εγκαινίασε μία νέα ποιητική τέχνη.

Ο Κρόμγουελ είναι το έργο που του εξασφάλισε τον τίτλο του επαναστάτη του ρομαντισμού και του ηγέτη των νεωτεριστικών τάσεων της τέχνης, σ' όλες τις εκδηλώσεις. Στο μνημειώδη Πρόλογο του Κρόμγουελ (Préface de Cromwell) ο Ουγκώ προτείνει στους συγχρόνους του δραματουργούς να απαλλαγούν από τις φόρμες, που επέβαλλε ο γαλλικός θεατρικός κλασικισμός, εισάγοντας στη θεατρική τέχνη το ρομαντικό δράμα. Έχοντας ήδη γνωρίσει το σαιξπηρικό έργο, τη γερμανική θεατρογραφία και τη δραματουργία του Σλέγκελ (Schlegel) με τον πρόλογό του δίνει το έναυσμα μίας πολύχρονης διαμάχης μεταξύ γαλλικού κλασικισμού και Ρομαντισμού. Επιπλέον με τον Κρόμβελ εισηγείται ένα υπόδειγμα σύγχρονου ιστορικού δράματος, που υπακούει στη σαιξπηρική τεχνική.

Από την καταξίωση στην εξορία

Παρόλες τις ποιητικές του δάφνες, τα οικονομικά του Ουγκώ δεν ήταν πολύ ανθηρά μέχρι που καταπιάστηκε με το δράμα. Η περίοδος των ετών 1830 έως 1843 αποτελεί διάστημα καταξίωσης του Γάλλου λογοτέχνη με πλούσια παραγωγή έργων. Το 1830 ανεβαίνει με μεγάλη επιτυχία το θεατρικό του έργο Ερνάνης (Hernani), του οποίου η έκδοση τού έφερε πολλά κέρδη. Λίγο αργότερα, το 1831, κυκλοφορεί το διάσημο μυθιστόρημά του Η Παναγία των Παρισίων (Notre-Dame de Paris), που σύντομα μεταφράστηκε σε πολλές ξένες γλώσσες και τον έκανε ακόμα πιο πλούσιο. Παράλληλα δημοσιεύει έργα λυρικής ποίησης, εμπνευσμένα από το ειδύλλιό του με τη Ζυλιέτ Ντρουέ. Στα 1841, έπειτα από δύο άκαρπες υποψηφιότητες, εκλέγεται μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας (Académie française).

Η ζωή του, εντούτοις, θα σημαδευτεί μέχρι τέλους από μία προσωπική τραγωδία, το θάνατο από πνιγμό της νεόνυμφης κόρης του Λεοπολδίνης (Léopoldine) και του συζύγου της Καρόλου Βακερί (Charles Vacquerie) στις 4 Σεπτεμβρίου 1843. Ο Ουγκώ εκείνες τις μέρες βρισκόταν σε ταξίδι στα Πυρηναία και πληροφορήθηκε το γεγονός διαβάζοντας τυχαία κάποια εφημερίδα. Η καταλυτική επίδρασή του συμβάντος πάνω του φάνηκε από το ότι δε δημοσίευσε κανένα έργο του τουλάχιστον για μία δεκαετία.
Η πραξικοπηματική κατάλυση της δημοκρατίας από το Ναπολέοντα Γ' το 1851 και η ανάδειξή του σε Αυτοκράτορα κάνει τον Ουγκώ να αλλάξει τις φιλοβοναπαρτικές του αντιλήψεις και να στραφεί με μένος εναντίον του. Η επικείμενη δίωξή του, μετά από αυτό, τον αναγκάζει να διαφύγει στις Βρυξέλλες μεταμφιεσμένος σε εργάτη. Έτσι εγκαινίασε την μακρά περίοδο αυτοεξορίας του, που θα διαρκέσει περίπου 20 χρόνια.

Η περίοδος της εξορίας

Στη διάρκεια της εξορίας του δημοσίευσε δύο πολιτικά μανιφέστα ενάντια στον Ναπολέοντα Γ’, το Ναπολέων ο Μικρός (Napoléon le Petit, 1852) και το Επιστολές στο Λουδοβίκο Βοναπάρτη (Lettres à Louis Bonaparte, 1855), που διαδόθηκαν ευρέως παράνομα στη Γαλλία, ενώ αργότερα συνέγραψε αναφορικά με τα γεγονότα της εποχής το έργο Η ιστορία ενός εγκλήματος (Histoire d'un crime, Α’ μέρος 1877 και Β’ μέρος 1878). Το 1853 κυκλοφορεί και την ποιητική του συλλογή Τιμωρίες (Les Châtiments) όπου με λυρισμό επαγγέλλεται το θρίαμβο της παγκόσμιας δημοκρατίας.

Αρχικά εγκαταστάθηκε στις Βρυξέλλες, το 1852, όμως, μετέβη στο βρετανικό νησί Τζέρσεϋ, το οποίο η ανησυχία των τοπικών αρχών για τη δράση του τον ανάγκασε να εγκαταλείψει το 1855 για να μεταβεί στο γειτονικό νησί Γκέρνσεϋ. Εν τω μεταξύ το Σεπτέμβριο του 1853 μυείται από την Ντελφίν Ντε Ζιραρντέν (Delphine de Girardin), που τον επισκέπτεται στο Τζέρσεϋ, στον πνευματισμό, την επικοινωνία δηλαδή με πνεύματα νεκρών μέσω περιστρεφόμενων και ομιλούντων τραπεζιών.

Στη διετία της παραμονής του στο Τζέρσεϋ κατατρύχεται από την εμμονή του θανάτου και τον απασχολούν τα μυστήρια της ψυχής και του κόσμου. Τότε συγγράφει τα έργα Το Τέλος του Σατανά (La fin de Satan) και Θεός (Dieu), όπου στο πρώτο μεν πραγματεύεται το πρόβλημα του Κακού και στο δεύτερο το πρόβλημα του Απείρου. Και τα δύο εκδόθηκαν μεταθανάτια και έχουν τη μορφή αποκαλυπτικών οραμάτων κινούμενα από τη λανθάνουσα τάση του Ουγκώ για ποίηση σε φόρμα ενόρασης.

Στο νησί Γκέρνσεϋ διαμένει στο Hauteville - House από όπου έχει τη δυνατότητα να παρατηρεί τη θάλασσα και τις απέναντι γαλλικές ακτές. Εκεί, στρεφόμενος από τη μεταφυσική αναζήτηση στην ανθρώπινη εποποιία, συγγράφει την ποιητική συλλογή Ο Θρύλος των Αιώνων (La Légende des Siècles, 1859) και ολοκληρώνει το αριστούργημά του Οι Άθλιοι (Les Misérables, 1862). Οι Άθλιοι, που άμα τη εκδόσει τους σαγήνευσαν τα λαϊκά στρώματα, θεωρήθηκαν ως το πρώτο μοντέρνο μυθιστόρημα και χαρακτηρίστηκαν σαν κοινωνικό ευαγγέλιο των ηθικών και πολιτικών αρετών και φραγγέλιο των κακιών της τότε αστικής κοινωνίας. Σε αυτό το έργο, το οποίο δουλεύει περίπου από το 1828, ο Ουγκώ αποτυπώνει μισό αιώνα γαλλικής ιστορίας. Αποτελεί μία επική τοιχογραφία των μεγάλων γεγονότων της Γαλλίας συνδυαζόμενων με την ιστόρηση ενός μεγάλου έρωτα. Ο Ουγκώ χρησιμοποίησε μερικές από τις δικές του περιπέτειες στην κατασκευή του πλαισίου αυτού. Η ζωή του Μάριου στην πανσιόν Γκορμπό δεν είναι παρά η ίδια η ζωή του Ουγκώ στην οδό Ντι Ντραγκόν! Το βιβλίο δεν ενθουσίασε τον κύκλο των διανοουμένων κριτικών, ενώ περιελήφθη από τον Πάπα Πίο ΙΔ’ στον κατάλογο των απαγορευμένων βιβλίων. Εντούτοις, το έργο αυτό εξάπλωσε σε όλο τον κόσμο τη φήμη του Ουγκώ. "Οι σελίδες του αποτελούν λυρικές εποποιΐες πρωτογενούς φύσεως" έγραψε ο μεγάλος ποιητής Κωστής Παλαμάς. Η έκδοση του βιβλίου σημείωσε πρωτοφανή επιτυχία στα εκδοτικά χρονικά. Μία επιτυχία που κανένα άλλο βιβλίο, εκτός από την Αγία Γραφή δεν γνώρισε.
Ο Ουγκώ στο νεκρικό κρεβάτι, φωτογραφημένος από τον Félix Nadar

Στις 30 Ιανουαρίου 1876 ο Βίκτωρ Ουγκώ ονομάζεται ισόβιος Γερουσιαστής από τη Γαλλική Δημοκρατία. Την τελευταία αυτή πολιτική περίοδο της ζωής του γίνεται το είδωλο της ριζοσπαστικής αριστεράς. Ο ίδιος είναι πλέον οπαδός ενός ουτοπικού σοσιαλισμού πιστεύοντας στην κοινωνική συμφιλίωση και την ειρηνική επίλυση των κοινωνικών προβλημάτων, σε σχέση με την επαναστατική βία. Θεωρεί ότι ο ατομικός δρόμος προς την ηθική τελείωση, προς την καλοσύνη οδηγεί στη "σωτηρία" του ατόμου και της κοινωνίας.

Το Φεβρουάριο του 1881 οργανώνεται ένας πανεθνικός εορτασμός προκειμένου να τιμηθεί η είσοδός του στην ένατη δεκαετία της ζωής του. Ο Βίκτωρ Ουγκώ πέθανε στις 22 Μαΐου 1885 σε ηλικία 83 ετών έχοντας λάβει εν ζωή σπάνια δόξα για πνευματικό δημιουργό. Στη Γαλλία κηρύχθηκε εθνικό πένθος και μία νύχτα η σορός του έμεινε με τιμητική φρουρά κάτω από την Αψίδα του Θριάμβου, ταιριαστή τιμή στον μεγάλο άνδρα των Γαλλικών Γραμμάτων. Την ημέρα της κηδείας του (1η Ιουνίου) περίπου 2.000.000 άνθρωποι συνόδευσαν τον επιφανή νεκρό από την Αψίδα του Θριάμβου στο Πάνθεον, το οποίο ορίστηκε ως τελευταία του κατοικία.

Επιμέλεια: Νικολαϊδου Κατερίνα

Πηγή: alfavita.gr

«Κινδυνεύουμε από εμφύλιο νοοτροπιών, αισθημάτων, απόψεων» λέει ο Θανάσης Βαλτινός (in.gr, 27 Φεβ. 2014)

................................................................
 
in.gr, 27 Φεβ. 2014, 11:48

Εκδήλωση για το συγγραφικό του έργο στην Πινακοθήκη Κουβουτσάκη

«Κινδυνεύουμε από εμφύλιο νοοτροπιών, αισθημάτων, απόψεων» λέει ο Θανάσης Βαλτινός

 

 

 

 

 

 

Ο συγγραφέας κ. Θανάσης Βαλτινός υπό το βλέμμα της ποιήτριας Κικής Δημουλά 

Τον κίνδυνο «να φτάσουμε σε εμφύλιο πόλεμο νοοτροπιών, αισθημάτων, απόψεων» εξήρε ο συγγραφέας και ακαδημαϊκός κ. Θανάσης Βαλτινός. Προσέθεσε μάλιστα ότι στην τρέχουσα κατάσταση, αν και έχουν αλλάξει εντελώς οι συνθήκες σε σχέση το παρελθόν, ο κίνδυνος είναι ορατός για να πέσουμε σε μια κατάσταση εσωτερικού εμφυλίου πολέμου

Μιλώντας στο in.gr, στα πλαίσια εκδήλωσης που διοργάνωσε το Φόρουμ για την Κηφισιά στην «Πινακοθήκη Κουβουτσάκη», για την παρουσίαση του συγγραφικού του έργου, ο κ. Bαλτινός αποκάλυψε ότι έχει «τελειώσει» συγγραφικά με το ζήτημα του εμφυλίου πολέμου και εξέφρασε την ελπίδα του οι Έλληνες να μην πέσουν σε μια παγίδα φαγωμάρας που δημιουργεί αδιέξοδα και καταστροφές και οδηγεί σε γκρεμούς.  
Υποστήριξε δε ότι η λογοτεχνία κάνει ό,τι μπορεί, θίγοντας με έναν δικό της τρόπο τα προβλήματα που ξεκινούν από έναν εμφύλιο πόλεμο και μια αναστατωμένη εποχή που η κοινωνία έχει χάσει τις ισορροπίες.
Ο συντονιστής της εκδήλωσης, ποιητής κ. Θανάσης Νιάρχος, χαρακτήρισε τον Βαλτινό ως «εθνικό συγγραφέα» προσθέτοντας ότι «δεν υπάρχει μεγαλύτερη ανταμοιβή για την πνευματική εργασία, από την προσέλευση του κοινού». 
Αναφερόμενη στο έργο του κ. Βαλτινού, η ποιήτρια και μέλος της Ακαδημίας Αθηνών κυρία Κική Δημουλά, τον χαρακτήρισε σεσημασμένο σκοπευτή για πολλούς και δύσκολους στόχους και είπε ότι οι δυο τους είναι «ετεροθαλή αδέρφια», με κοινό πατέρας το λόγο, και μητέρα την πεζογραφία για το Βαλτινο, και την ποίηση για τη Δημουλά. Ανέφερε επίσης ότι ο κ. Βαλτινός είναι πολύπτυχη προσωπικότητα και μανιωδης γνωσιομαθής –μια λέξη πλασμένη από εκείνη προς τιμή του, ενώ εκθείασε το γεγονός ότι γράφει μικρής εκτάσεως βιβλία.
Από την πλευρά του, ο δημοσιογράφος και διευθυντής του Βήματος κ. Αντώνης Καρακούσης αναφέρθηκε στο γεγονός ότι η πρόσληψη του έργου του ήταν διαφορετική ανάλογα με την πολιτική συγκυρία και τόνισε ότι ο Βαλτινός αμφισβήτησε την πολιτική κοσμοθεωρία. Επιπλέον ανέφερε ότι ο συγγραφέας έχει παρακολουθήσει ακάμαντα την πορεία του ελληνισμού και ότι το έργο του καλύπτει όλο τον 20ο αιώνα, αφήνοντας πολύτιμη παρακαταθήκη.
Ο καθηγητής  Κλασικής Φιλολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και ακαδημαϊκός Θεόδωρος Παπαγγελής, τόνισε ότι τον Βαλτινό δεν τον ενδιαφέρει η ιστορία ως αλληλουχία περιστατικών, αλλά ως μήτρα και ως μητριά ατομικών πεπρωμένων ενώ υποστήριξε ότι στα βιβλία του υπάρχει πολλή ιστορία κάτω από πίεση πολλών ατμοσφαιρών. Και προσέθεσε ότι η γλώσσα στο Βαλτινό είναι βασικό μέρος της αισθησιοκρατικής του ποιητικής, ενώ απαραίτητη προϋπόθεση για να απολαύσεις τα βιβλία του είναι «να θελήσεις να εισπνεύσεις ιστορία πριν θελήσεις να μάθεις ιστορία».
«Έπρεπε να αλλάξουν τα χρόνια για να είμαστε έτοιμοι γύρω απο τα πραγματικά βιβλία για τον πραγματικό εμφύλιο πόλεμο» υποστήριξε με τη σειρά του ο βουλευτής και συγγραφέας κ. Πέτρος Τατσόπουλος, ο προσθέτοντας –αναφερόμενος στα όσα περιγράφει ο Βαλτινός- ότι «δεν υπάρχει τίποτε Άγιο στο να βασανίζεις ανθρώπους» κάτι που στα χρόνια του εμφυλίου έκανε τόσο η Αριστερά όσο και η Δεξιά. Αναφερόμενος στην τρέχουσα κατάσταση, ο κ. Τατσόπουλος υποστήριξε ότι η χολή βγαίνει ξανά στην επιφάνεια και ότι ο εμφύλιος επιστρέφει μέσω του Διαδικτύου.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, οι ηθοποιοί Χρήστος Λούλης  και Κατερίνα Λέχου διάβασαν έργα του συγγραφέα. Η τελευταία,  μιλώντας στο in.gr ανέφερε ότι η ιστορία του εμφυλίου είναι ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο της ιστορίας μας και το βρίσκουμε μπροστά μας την ατμόσφαιρα, σε διάφορα μέλη που υπάρχουν στην κοινωνία. Χαρακτήρισε μάλιστα λυπηρό, το γεγονός ότι είναι τόσο επίκαιρος ο κ. Βαλτινός αυτή τη στιγμή, τονίζοντας ότι «όταν κατανοείς την ιστορία σου, έχεις μια ευκαιρία να μην κάνεις τα ίδια λάθη στο μέλλον».
Ο οικοδεσπότης  της εκδήλωσης κ. Παναγώτης Κουβουτσάκης τόνισε ότι «το Φόρουμ για την Κηφισιά ιδρύθηκε πριν μερικά χρόνια, με σκοπό να αναβαθμίσει τις τέχνες και να δημιουργήσει στα Βόρεια Προάστια ένα δεύτερο ισχυρό πόλο πολιτισμού. Ο πολιτισμός βέβαια δεν είναι μόνο τα εικαστικά, είναι και η μουσική, το θεατρικό και το συγγραφικό έργο και η ποίηση. Αυτή την κουλτούρα, ελπίζει να αναδείξει και να προωθήσει με σημαντικές εκδηλώσεις το Forum για την Κηφισιά, με τη συνεργασία της πινακοθήκης Κουβουτσάκη. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια, η παρουσίαση για το συγγραφικό έργο του Θανάση του Βαλτινού ήταν μια σπουδαία εκδήλωση. Είναι ένας σημαντικός συγγραφέας και θα έπρεπε να τον τιμήσουμε όπως και κάναμε».