"Ο αφέντης του φεγγαριού" του Τζάνι Ροντάρι (Aπό τα "Παραμύθια σαν πλατύ χαμόγελο", μτφ. Αναστασία Καμβύση, εκδόσεις "Μεταίχμιο", 2003). Παραμύθι και για μεγάλα παιδιά...

...........................................................

 Ο αφέντης του φεγγαριού

του Τζάνι Ροντάρι

Στα πολύ παλιά τα χρόνια, που ξέρουμε την ιστορία τους μόνο και μόνο επειδή έχουν απομείνει κάτι παλιά βιβλία, η πόλη Ούμα (σήμερα έχει εξαφανιστεί - μάλιστα, δεν ξέρει κανείς πού ακριβώς ήταν) είχε για αφέντη της  τον τύραννο Κουμ, έναν άντρα  που ήταν, καθώς λένε, πολύ δυνατός, πολύ πλούσιος και πολύ σκληρός. Η Ούμα είχε γνωρίσει κι άλλους τυράννους πριν από τον Κουμ. Αλλά κανείς από αυτούς δεν ήταν προικισμένος με τέτοια διεστραμμένη φαντασία, ικανή να εφεύρει τέτοιους πολύπλοκους τρόπους για να βασανίσει τους υπηκόους του.

   Ένα πρωί ο Κουμ έστειλε να φωνάξουν τον Πρώτο Σύμβουλό του, έναν κάποιο Μεν, που ήταν την ίδια στιγμή αρχηγός της φρουράς και υπουργός των φυλακών. 

   - Ποιος είμαι εγώ; ρώησε ο Κουμ το Μεν με απειλητική φωνή. 

   - Είστε ο κύριος και αφέντης μας, το πόδι σας είναι χάδι για το σβέρκο μας, ήρθε η απάντηση.

 - Σωστά τα είπες, βρυχήθηκε ο Κουμ. Κι αν είχες απαντήσει με οποιονδήποτε άλλον τρόπο θα είχα διατάξει να σου πάρουν το κεφάλι. Και πές  μου τώρα: ποιος είναι ο αφέντης της Ούμα;  

   - Εσύ είσαι ο αφέντης της πόλης και όλων των πολιτών. Ακόμα και η τελευταία τρίχα που φυτρώνει στο κεφάλι μας είναι δική σου. Δική σου είναι η σκόνη που ο άνεμος φέρνει στα μάτια μας.

   - Εύκολα μιλάς εσύ για μαλλιά, γέλασε ο Κουμ. Πράγματι, ο Μεν ήταν φαλακρός, είχε κεφάλι πιο λείο κι από ένα μπαλόνι. Η απάντηση πάντως είχε κάνει τον Κουμ να ευθυμήσει, κι έτσι συνέχισε:

 - Άκου. Όλα είναι δικά μου, το ξέρω, όπως το ξέρουν όλοι. Αλλά αυτό δεν είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Είμαι ο αφέντης της γης και οι πολίτες μου πληρώνουν νοίκι γιατί κατοικούν πάνω της. Δικό μου είναι το σίδηρο, δικό μου και το ατσάλι. Οι δρόμοι μου ανήκουν κι ο κόσμος πρέπει να πληρώνει χαράτσι για ναν μπορεί να περπατάει σ' αυτούς. Δικό μου είναι και το νερό που οι πιστοί μου πολίτες το πληρώνουν με ασημένια νομίσματα που κουδουνίζουν. Όμως υπάρχουν πολλά άλλα δικά μου πράγματα, πρόσεξέμε καλά, δικά μου και κανενός άλλου, που ο κόσμος τα χαίρεται ελεύθερα κατακλέβοντας έτσι τον αφέντη του. Δικός μου είναι κι ο αέρας, αλλά όλοι τον αναπνέουν όπως τους αρέσει. Δικός μου είναι κι ο ήλιος, αλλά οι πολίτες μαζεύουν τις ακτίνες του για να κάνουν το στάρι να μεγαλώσει και το σανό να ξεραθεί. Δικό μου είναι και το φεγγάρι, αλλά ο κόσμος κάνε βόλτες πλάι στο ποτάμι τα βράδια, κάτω απ' το φως του. Είναι αλήθεια: παίρνετε το φως του φεγγαριού και το καταναλώνετε χωρίς να κάνετε καμία αποταμίευση. Και τι θα κάνω εγώ όταν το φεγγάρι σωθεί; 

   Ο καημένος ο Μεν δεν έκανε καν προσπάθεια να φανταστεί τι πράγμα θα είχε συμβεί σε αυτήν την περίπτωση. Επειδή όμως κάθε άλλο παρά χαζός ήταν, κατάλαβε πού το πήγαινε ο τύραννος με αυτή την κουβέντα και βιάστηκε να τον προφτάσει σαν το σκυλί που δίνει ένα σάλτο για να μπει στο σπίτι πριν από τον αφέντη του.

   - Πολυχρονεμένε μου κύριε, ψιθύρισε χαϊδεύοντας την παντόφλα του Κουμ, συγχώρεσέ μου αυτή τη μεγάλη απροσεξία. Έπρεπε να το είχα σκεφτεί από καιρό. Γιατί δε φορολογούμε το φεγγάρι; Ένα μικρό φόρο...

   - Γιατί μικρό; άστραψε και βρόντηξε ο Κουμ.

   - Δεν ήθελε να πω μικρό, κύριε. Είπα μικρό; Θα κόψω τη γλώσσα μου για να την τιμωρήσω. Ένα μεγάλο φόρο ήθελα να πω. Ένα ασημένιο νόμισμα για κάθε αχτίδα.  

   - Δύο! ούρλιαξε ο Κουμ, κατεβάζοντας τη χρυσαφένια του παντόφλα πάνω στη μυτη του Πρώτου Συμβούλου. Δύο ασημένια νομίσματα! Και γρήγορα. Αρχίζοντας από απόψε. Δώστε αμέσως τις απαραίτητες εντολές.

   - Απόψε δε θα βγει το φεγγάρι, Εξοχότατε.

   - Δε θα βγει το φεγγάρι; Και πώς τολμάς και μου το λες;

   Χρειάστηκε να φέρουν τους αστρονόμους και τους αστρολόγους της αυλής για να πειστεί ο Κουμ πως, παρόλο που το φεγγάρι ήταν ιδιοκτησία του, θα έκανε δυο βράδια μέχρι να εμφανιστεί στον ουρανό.  Τις επόμενες δύο μέρες ο Μεν έφτιαξε τη νομοθεσία για το φόρο κι έκανε μια επίσκεψη στο Μεγάλο Ιερέα των Επτά Θεών της Ούμα, που έκανε αμέσως ένα κήρυγμα για να πείσει το λαό χωρίς να διαμαρτυρηθεί.

   Για ναμαζέψει το φόρο, ο Πρώτος Σύμβουλος Μεν έφτιαξε ένα ειδικό σώμα αστυνομικών, τους επονομαζόμενους "Φρουρούς του Φεγγαριού", για τους οποίους έβαλε να κόψουν και να ράψουν οι ράφτες μια ειδική αμφίεση, κατάμαυρη, μ' ένα μισοφέγγαρο στο πέτο. 

   Οι φουροί του φεγγαριού κρύβονταν στις εισόδους των σπιτιών, κάτω απ' τις γέφυρες, κάτω απ' τα παγκάκια των πάρκων, μες στα συντριβάνια, ανάμεσα στα φυλλώματα των δέντρων, και τέλος, μες στους υπονόμους και τους βόθρους. 

   Όταν έπεσε η νύχτα, βγήκε το φεγγάρι. Ο κόσμος περπατούσε με το κεφάλι σκυμμένο για να μην το αντικρύσει, πράγμα που έκανε τους τους φρουρούς έξαλλους. Μονάχα μια γριούλα σήκωσε το κεφάλι, καθώς διέσχιζε το δρόμο: αμέσως οι φρουροί τινάχτηκαν απ' τις κρυψώνες τους κι έπεσαν πάνω της.

   Καημένη γιαγιά! Δεν είχε δει ποτέ ασημένιο νόμισμα στη ζωή της. Είχε στην τσάντα της ένα μήλο, αυτό ήταν το βραδυνό της. Της το πήραν αντί για το φόρο.

   Εκείνη την πρώτη νύχτα, την πάτησαν οι ξένοι και οι περαστικοί  ταξιδιώτες που δεν ήξεραν τους νόμους του κυρίου Κουμ. Αλλά η είδηση ταξίδεψε πολύ γρήγορα, στόμα με στόμα, και τα βράδια που ακολούθησαν ακόμα και οι ξένοι, οι περαστικοί  από την πόλη Ούμα, έμαθαν να χαμηλώνουν το κεφάλι.

   Ο κύριος Κουμ έστειλε να φωνάξουν τον Πρώτο Σύμβουλο Μεν.

   - Διατάξτε όλους τους πολίτες να περπατούν με το κεφάλι ψηλά! ούρλιαξε χρυπώντας το δύστυχο Μεν με έναν καρυοθραύστη που τον είχε για να περνάει την ώρα τους. Όποιος περπατάει με το κεφάλι σκυμμένο, θα πληρώνει πρόστιμο. Κι επιπλέον, ρίξτε στη φυλακή έναν έναν τους πέντε φρουρούς του φεγγαριού. Θα τους μαθω εγώ να κάνουν το καθήκον τους.

   Ο Μεν υποκλίθηκε χαμογελώντας, είπε ότι δεν είχε ακούσει ποτέ μια πιο δίκαιη απόφαση κι έτρεξε να κλείσει στη φυλακή τους φρουρούς και να κάνει γνωστές τις καινούριες διαταγές.

   Εκείνη τη βραδιά οι πολίτες της Ούμα,. λες και είχαν συνεννοηθεί, βγήκαν όλοι απ' τα σπίτια τους φορώντας μαύρα γυαλιά ηλίου. Και με το κεφάλι ψηλά φυσικά όπως είχε διατάξει ο κύριος Κουμ.

   Οι φρουροί έτριβαν τα χέρια τους και έβγαζαν απ' την τσάντα τις αποδείξεις για την είσπραξη του φόρου.

   - Αυτή τη φορά δε θα τη γλιτώσετε. Εμπρός, δώστε τα ασημένια νομίσματα.

   - Γιατί;

   - Τι θα πει γιατί; Κοιτάζετε το φεγγάρι ή όχι; Και ποιανού είναι το φεγγάρι;

   - Του Εξοχότατου κύριου Κουμ, αυτό δεν το συζητάμε καν. Όμως εμείς δεν το βλέπουμε, εξαιτίας αυτών των μαύρων γυαλιών. Κι αφού δεν το βλέπουμε, δεν το καταναλώνουμε, άρα γιατί πρέπει να πληρώσουμε το φόρο;

   Οι φρουροί του φεγγαριού κόντεψαν να φάνε τα μπλοκ των αποδείξεων από τη λύσσα. Όμως η αλήθεια ήταν πως ο κύριος Κουμ δεν είχε απαγορεύσει να φοράνε μαύρα γυαλιά οι πολίτες. Κι εκείνος τσαντίστηκε τόσο πολύ, που έπεσε να πεθάνει απ' το κακό του.

  

 Ενώ ξεψυχούσε στο κρεβάτι, διέταξε τον Πρώτο Σύμβουλο Μεν:

   - Θέλω το φεγγάρι μου να θαφτεί μαζί μου, στον τάφο μου.

   Ο Μεν το υποσχέθηκε:

   - Θα γίνει. 

   Αλλά δεν έγινε, έτσι δεν είναι; Το φεγγάρι είναι ακόμη στον ουρανό, έτσι; Το φεγγάρι ανήκει σε όλους, όπως σ' όλους ανήκουν ο αέρας, ο ήλιος, η θάλασσα, οι δρόμοι.

   Υπάρχουν ακόμα πολλοί κύριοι Κουμ που νομίζουν ότι είναι αφέντες του φεγγαριού. Όταν συναντήσετε έναν από αυτούς, ρωτήστε τον εκ μέρους μου: "Είστε μεθυσμένος κύριε Κουμ;".  

  


Οι εικόνες είναι από εδώ: http://nefelovatis.blogspot.com/2010_08_01_archive.html

L’Europe au bord de la dictature* – Η Ευρώπη στα πρόθυρα της δικτατορίας Του Γιάννη Μακριδάκη (http://ostria-gr.blogspot.com/2012/03/leurope-au-bord-de-la-dictature.html)

.............................................................
 

L’Europe au bord de la dictature* – Η Ευρώπη στα πρόθυρα της δικτατορίας

 

  Του Γιάννη Μακριδάκη   

 

 

“Αξιότιμοι Γάλλοι συμπολίτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση,

απευθύνομαι σε σας όχι μόνο λόγω της Δημοκρατικής σας παράδοσης και των αγώνων σας για τα ανθρώπινα δικαιώματα αλλά και λόγω του ότι η χώρα σας και κάποιοι φωτισμένοι Γάλλοι του παρελθόντος, όπως ο Οκτάβιος Μερλιέ το 1945, αλλά και άλλοι πολλοί διάσημοι και άσημοι έσπευσαν να βοηθήσουν και να συνδράμουν Έλληνες πολίτες και αντιστασιακούς κατά τις δύσκολες εποχές του εμφυλίου (1946-49) και της στρατιωτικής δικτατορίας στην Ελλάδα(1967-73).

Απευθύνομαι σε σας με κραυγή αγωνίας και αγανάκτησης για όσα συμβαίνουν στην πατρίδα μου τα τελευταία δύο χρόνια με πρόφαση την οικονομική πολιτική για διέξοδο από την κρίση χρέους.

Απευθύνομαι σε σας ως τελευταία ελπίδα αναμένοντας την ενεργοποίηση των δημοκρατικών αλλά και των ανθρωπιστικών σας αισθημάτων και την αντίδρασή σας με κείμενα αλλά και κινήματα, για να αλλάξει πορεία η Ευρώπη, η οποία, με απαρχή την Ελλάδα, κινείται ολοταχώς προς διακυβέρνηση από ολοκληρωτικά καθεστώτα....

Στην Ελλάδα αξιότιμοι Γάλλοι Ευρωπαίοι συμπολίτες νιώθουμε ότι ζούμε ήδη εδώ και πολύν καιρό υπό την διακυβέρνηση ενός δικτατορικού καθεστώτος.

Τα πολιτικά κόμματα και οι αντιπρόσωποί τους στη Βουλή εξελέγησαν από τις εκλογές του 2009, όταν η πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα ήταν εντελώς διαφορετική και τίποτε δεν έδειχνε ότι θα ακολουθήσουν όσα ζούμε σήμερα. Τα πολιτικά κόμματα, τα κόμματα εξουσίας δεν είπαν ούτε λέξη στους πολίτες περί οικονομικής κρίσης και χρέους στα προεκλογικά τους προγράμματα. Αντιθέτως, αναρριχήθηκαν στην κυβέρνηση με σύνθημα “Λεφτά υπάρχουν”.

Και μετά από λίγους μήνες, δίχως να έχουν την έγκριση των Ελλήνων πολιτών, έφεραν στη χώρα μας το ΔΝΤ και την Τρόικα υπογράφοντας το πρώτο Μνημόνιο.

Δεν θα σας κουράσω παρουσιάζοντάς σας καταστάσεις, γνώση των οποίων ήδη έχετε από εκτεταμένες αναφορές και ρεπορτάζ των μέσων ενημέρωσης. Θα σας πω μόνο ότι η αποτυχία του Μνημονίου οδήγησε την χώρα σε πολύ μεγάλη οικονομική ύφεση και την κοινωνία στην ανέχεια και την αποσύνθεση.

Κατόπιν αυτής της πρώτης πολιτικής εκτροπής, αφού το Μνημόνιο υπογράφηκε δίχως να έχει δώσει τέτοια εντολή ο Έλληνας πολίτης, ήρθε η δεύτερη, η πλέον προκλητική.

Παραιτήθηκε ο εκλεγμένος Έλληνας πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου και στη θέση του ανέλαβε κάποιος διορισμένος, ο Λουκάς Παπαδήμος, πρώην τραπεζίτης και στέλεχος της Ευρωπαικής Κεντρικής Τράπεζας.

Η μη εκλεγμένη κυβέρνηση Παπαδήμου συνέχισε να θέτει εκβιαστικά διλήμματα στους Έλληνες πολίτες με στόχο την υπογραφή ενός νέου Μνημονίου, το οποίο εξασφαλίζει δια παντός τους δανειστές της χώρας, εκχωρεί μέρος της εθνικής της κυριαρχίας, εξαθλιώνει ακόμη περισσότερους Έλληνες πολίτες, εκποιεί τους εθνικούς πόρους και ταυτόχρονα ρίχνει σε ακόμη πιο βαθιά ύφεση την Ελλάδα, με όποιες συνέπειες έχει αυτό στην αποδιοργανωμένη κοινωνία της.

Παράλληλα, η μη εκλεγμένη αυτή κυβέρνηση, υιοθέτησε πρωτόγνωρη και αναίτια βία ενάντια σε όσους Έλληνες πολίτες προσπάθησαν κατά καιρούς να διαμαρτυρηθούν με συλλαλητήρια, φτάνοντας στο σημείο να γραφτεί στον Ευρωπαϊκό τύπο ότι στην Ελλάδα πλέον απαγορεύονται οι διαδηλώσεις.

Ταυτόχρονα με όλα όσα υπέγραψαν, εν αγνοία των Ελλήνων πολιτών στο Μνημόνιο 2, αποδέχτηκαν και τον όρο να εξασφαλιστεί Συνταγματικά η αποπληρωμή των δανείων της χώρας. Να αλλάξει δηλαδή το Ελληνικό Σύνταγμα υπέρ των δανειστών.

Οι εκλογές στην Ελλάδα, όποτε και αν γίνουν, είναι ένα ζήτημα άνευ ουσίας πλέον, διότι η παρούσα διορισμένη κυβέρνηση φρόντισε να καταστήσει τις επόμενες κυβερνήσεις δέσμιες των ήδη υπογεγραμμένων συμφωνιών. Δέσμευσαν δηλαδή τους Έλληνες πολίτες και την ελληνική κοινωνία για τουλάχιστον οκτώ χρόνια, έως το 2020, έτος κατά το οποίο, σύμφωνα με το πλέον αισιόδοξο σενάριο, το ελληνικό χρέος θα βρίσκεται στο 120% του ΑΕΠ, δηλαδή όσο ήταν και το 2009, τότε που έγιναν οι τελευταίες εκλογές.

Αξιότιμοι Γάλλοι Ευρωπαίοι συμπολίτες,

εμείς οι Έλληνες υποφέρουμε ζώντας κάτω από την δικτατορική διακυβέρνηση των αγορών και το χειρότερο από όλα όσα βιώνουμε δεν είναι ούτε η φτώχεια, ούτε η εξαθλίωση αλλά η απελπισία για το λόγο ότι δεν μπορούμε να εκφραστούμε ως άνθρωποι και ως πολίτες. Είμαστε δέσμιοι όσων κυβέρνησαν τα τελευταία τριάντα χρόνια τη χώρα, και οι οποίοι εδώ και δύο χρόνια έχουν αλλάξει προσωπείο, καμώνονται τους αγνούς, τους μεταρρυθμιστές, υπογράφουν κάθε σύμβαση και κάθε μνημόνιο που εξυπηρετεί τους δανειστές και χτυπούν ανελέητα με την αστυνομική καταστολή τους και με τα χημικά κάθε ειρηνικό διαδηλωτή που νιώθει να πνίγεται από τη συσσωρευμένη αδικία.

Ως τελευταία μου ελπίδα απευθύνομαι σε σας αξιότιμοι Γάλλοι Ευρωπαίοι συμπολίτες και σας καλώ να διαισθανθείτε το παρόν το δικό μας και το μέλλον ολόκληρης της Ευρώπης. Η Ελλάδα δεν είναι το θύμα. Είναι το πρώτο θύμα. Είναι το πείραμα. Εάν επιτευχθούν οι στόχοι, γεγονός που δεν απέχει πολύ από την πραγμάτωσή του, τότε η συνταγή θα μεταφερθεί και σε άλλες χώρες, με αποτέλεσμα η Ευρώπη των πολιτών να μετατραπεί σε Ευρώπη των εξαθλιωμένων οικονομικά και πολιτικά ανθρώπων.

Από την Ελλάδα, την κοιτίδα της Δημοκρατίας, από τη Χίο, το νησί που κατοικώ και βρίσκεται στα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι από τα παράλια της Τουρκίας, εκπέμπω προς εσάς κραυγή με όλη τη δύναμη που μου έχει απομείνει και ζητάω τη βοήθειά σας διότι το παρόν μας εδώ είναι δίχως δικαίωμα πολιτικής έκφρασης και το μέλλον μας δεν υπάρχει.

Σας ευχαριστώ και ελπίζω στην βοήθειά σας ώστε να ακουστεί η φωνή μας και όλοι μαζί να παλέψουμε για μια Ευρώπη με επιτέλους ανθρώπινο πρόσωπο.”

 

Γιάννης Μακριδάκης

«Ονειρο ζουν...» Του Ι. Κ. Πρετεντέρη ("ΤΑ ΝΕΑ", Δευτέρα 12 Μαρτίου 2012) Ή εξ οικείων τα βέλη...

...................................................

«Ονειρο ζουν...»

Του Ι. Κ. Πρετεντέρη

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: στα "ΝΕΑ", Δευτέρα 12 Μαρτίου 2012

 

 

Ομολογώ ότι δεν κατάφερα να καταλάβω για ποιον λόγο πανηγύριζαν και χειροκροτούσαν τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ επί διήμερο. Εχει συμβεί άραγε κάτι που δεν υπέπεσε στην αντίληψή μας;

Διότι αν δεν συνέβη κι αν δεν ζούμε σε άλλη χώρα, δυσκολεύομαι να καταλάβω για ποιον λόγο αποθεώνονται μεταξύ τους.

Επειδή η χώρα ξεπέρασε για πρώτη φορά μετά τον πόλεμο το ένα εκατομμύριο ανέργους;

Επειδή κατέρριψε το πανελλήνιο ρεκόρ της ύφεσης με 7,5%;

Επειδή η διακυβέρνησή τους έκανε την Ελλάδα συνολικά φτωχότερη κατά 15% ενώ έχει δρομολογήσει μια ύφεση μεγαλύτερη από 5% και για το 2012;

Επειδή διαλύθηκαν οι εργασιακές σχέσεις, κόπηκαν οι μισθοί κατά 20% και οι συντάξεις πάνω από 30%;

Επειδή έκλεισαν περισσότερες από τριακόσιες εξήντα χιλιάδες επιχειρήσεις;

Επειδή φτώχυναν οι άνθρωποι και διαλύθηκαν τόσες ζωές;

Θα μπορούσα να συνεχίσω τον κατάλογο αλλά δεν έχει νόημα.

Επί της ουσίας, δεν πιστεύω να υπήρξε έλληνας πολίτης με στοιχειώδη αίσθηση των πραγμάτων και της πραγματικότητας που να μην αναρωτήθηκε το διήμερο: Μα γιατί συγχαίρουν αλλήλους, γιατί συγκινούνται μόνοι τους και γιατί πανηγυρίζουν;

Αν άκουγε κανείς ορισμένους ομιλητές (από τον απερχόμενο πρόεδρο έως τον Παπουτσή) κάτι εξαιρετικό συνέβη την τελευταία διετία για το οποίο θα πρέπει να χρωστούμε αιώνια ευγνωμοσύνη στο ΠΑΣΟΚ, στον Παπανδρέου, ενδεχομένως και στον Παπουτσή που συμμετείχε στο όνομα της αριστερής φυσιογνωμίας του.

Ανεπηρέαστοι, ανεπίδεκτοι και αμετανόητοι, ούτε καν αναρωτήθηκαν γιατί έπεσαν από την κυβέρνηση, γιατί διαλύθηκε η χώρα και γιατί το ΠΑΣΟΚ πασχίζει να πιάσει διψήφιο στις δημοσκοπήσεις.

Ακουσα ένα «συγγνώμη» από τον Βενιζέλο. Καλοδεχούμενο αλλά δεν είναι αρκετό. Ούτε πειστικό.

Κυρίως όταν κι αυτό ακόμη το λειψό «συγγνώμη» δεν λέγεται από καρδιάς, δεν εκφέρεται ταπεινά και συντετριμμένα, αλλά χάνεται μέσα σε άμετρους πανηγυρικούς για μια συντεταγμένη χρεοκοπία. Λες και κατέλαβαν τα Εκβάτανα!

«Ονειρο ζουν, μην τους ξυπνάτε...» - που λέει και η διαφήμιση.

Να το δεχτώ αλλά πρέπει να ξυπνήσουν. Και πρέπει να βάλουμε όλοι τις φωνές για να ξυπνήσουν.

Διότι σε ενάμιση μήνα έχουμε εκλογές. Και το ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει να υποστεί πρωτοφανή συντριβή αν πάει να συναντήσει τους ψηφοφόρους με παιάνες, εμβατήρια και μαζορέτες.

Αν δεν αντικρίσει κατάματα και γενναία τα λάθη (ορισμένα από τα οποία εγκληματικά...), τις παραλείψεις και τις ευθύνες του. Αν δεν προσγειωθεί στη χώρα που κυβέρνησε επί δυόμισι χρόνια με τραγική ανεπάρκεια.

Κι αν δεν συνειδητοποιήσει ότι την παραδίδει χειρότερη, φτωχότερη και δυστυχέστερη απ' όσο την παρέλαβε.

"Το μάθημα της πατάτας" Του Γιάννη Μηλιού (11 Μαρ 2012 | tvxsteam tvxs.gr)

..........................................................

Το μάθημα της πατάτας.  

Του Γιάννη Μηλιού

10:03, 11 Μαρ 2012 | tvxsteam tvxs.gr/node/87603

 

 

Η κρίση έδειξε πως η αυτενέργεια και η αλληλεγγύη των ανθρώπων μπορούν να κάνουν τις διαδικασίες της αγοράς περιττές. 

Σαν χρήσιμο πράγμα που ικανοποιεί διατροφικές ανάγκες, ένα τσουβάλι πατάτες Νευροκοπίου 20 κιλών στο Πάρκο Γουδή, ή στην είσοδο του Δημαρχείου Βύρωνα, ή στον παράδρομο της Εθνικής οδού Αθηνών - Λαμίας στη Νέα Κηφισιά δεν διαφέρει σε τίποτα από οκτώ συσκευασίες των δυόμισι κιλών πατάτας Νευροκοπίου σε ένα σούπερ μάρκετ στου Ζωγράφου, ή στον Βύρωνα ή στην Πολιτεία της Κηφισιάς.

Αντιθέτως, σαν εμπορεύματα, δηλαδή σαν κοινωνικά πράγματα, το τσουβάλι των είκοσι κιλών και οι συσκευασίες των δυόμισι κιλών διαφέρουν σημαντικά.

Το τσουβάλι των είκοσι κιλών είναι ένα απλό (μη καπιταλιστικό) εμπόρευμα, δηλαδή ένα εμπόρευμα που η πώλησή του, η μετατροπή του σε χρήμα, πέρα από το κόστος παραγωγής, εξασφαλίζει στον κάτοχό του, τον αγρότη-μικροπαραγωγό, απλώς ένα ατομικό εισόδημα διαβίωσης, κατά περίπτωση περισσότερο ή λιγότερο ικανοποιητικό. Κι αυτό διότι έχει παραχθεί και συσκευαστεί από μια οικογενειακή μικροεπιχειρηματική δραστηριότητα, στην οποία ο ιδιοκτήτης είναι και άμεσα εργαζόμενος.

Σε αντιδιαστολή, η συσκευασία των 2,5 κιλών αποτελεί καπιταλιστικό εμπόρευμα, δηλαδή ένα εμπόρευμα που η μετατροπή του σε χρήμα στοχεύει να εξασφαλίσει στον ιδιοκτήτη του όχι (απλώς) ένα ικανοποιητικό εισόδημα, αλλά το «κανονικό», δηλαδή το κοινωνικά μέσο ποσοστό κέρδους. Αν για παράδειγμα το μέσο ποσοστό κέρδους στην οικονομία είναι 12% επί του συνολικά χρησιμοποιούμενου κεφαλαίου και η επιχείρηση συσκευασίας και διανομής πατάτας είναι σχετικά μεγάλη, απασχολεί για παράδειγμα ένα κεφάλαιο 10 εκατ. ευρώ, το προσδοκώμενο μέσο κέρδος ετησίως θα είναι 1.200.000 ευρώ. Αν είναι μικρότερη, ας πούμε 4.000.000 ευρώ, το προσδοκώμενο μέσο κέρδος ετησίως θα είναι 480.000 ευρώ.

Η επιχείρηση συσκευασίας και διανομής πατάτας αγόραζε από τους αγρότες μικροεπιχειρηματίες-παραγωγούς το απλό εμπόρευμα (κάποιους τόνους πατάτας Νευροκοπίου) και το μετέτρεπε σε καπιταλιστικό εμπόρευμα χονδρικής (συσκευασίες που διατίθενται σε κάθε σούπερ μάρκετ της χώρας). Ο ιδιοκτήτης του σούπερ μάρκετ το μετέτρεπε περαιτέρω σε καπιταλιστικό εμπόρευμα λιανικής, καθώς οι δαπάνες σε υλικά και μισθούς για την αγορά, φύλαξη, πώληση κ.λπ. της πατάτας πρέπει να προσαυξηθούν και πάλι με το μέσο κέρδος.

Το αποτέλεσμα ήταν βέβαια ότι ο καταναλωτής αγόραζε τις πατάτες στο σούπερ μάρκετ της γειτονιάς του, δηλαδή δεν χρειαζόταν να πάει στο Πάρκο Γουδή, ή στον παράδρομο της Εθνικής οδού Αθηνών - Λαμίας στη Νέα Κηφισιά. Παράλληλα, οι δύο καπιταλιστικές διαδικασίες παραγωγής που παρεμβάλλονταν ανάμεσα στον αγρότη και τον καταναλωτή συμπίεζαν το εισόδημα και των δύο: Χαμηλή τιμή αγοράς από τον αγρότη, ψηλή τιμή πώλησης στον καταναλωτή.

Αναφορικά με την πατάτα, η κρίση έδειξε πως η αυτενέργεια και αλληλεγγύη των ανθρώπων μπορούν να κάνουν τις διαδικασίες καπιταλιστικής παραγωγής περιττές. Θα μπορούσε άραγε στο επίπεδο της συνολικής κοινωνίας να μετασχηματιστεί η οικονομία με γνώμονα τις κοινωνικές ανάγκες, δηλαδή υπερβαίνοντας τους καταναγκασμούς του κεφαλαίου και του κέρδους;

Οι καπιταλιστικές διαδικασίες παραγωγής που παρεμβάλλονται ανάμεσα στον αγρότη και τον καταναλωτή συμπιέζουν το εισόδημα και των δύο.

Ο Γιάννης Μηλιός είναι καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο ΕΜΠ

"Τζακ Κέρουακ: Το πρόσωπο της γενιάς Μπιτ" (12 Μαρ 2012 | tvxsteam tvxs.gr)

.............................................................

Τζακ Κέρουακ: Το πρόσωπο της γενιάς Μπιτ

11:03, 12 Μαρ 2012 | tvxsteam tvxs.gr/node/33411

 

«Οι μόνοι άνθρωποι που υπάρχουν για μένα είναι οι τρελοί, αυτοί που τρελαίνονται να ζήσουν, τρελαίνονται να μιλήσουν, τρελαίνονται να σωθούν, που ποθούν τα πάντα ταυτόχρονα, αυτοί που ποτέ δε χασμουριούνται ή λένε έστω και μία κοινοτοπία, αλλά που καίγονται σαν τα μυθικά κίτρινα ρωμαϊκά κεριά, που σκάνε σαν πυροτεχνήματα ανάμεσα στα αστέρια κι από μέσα τους ξεπηδά το μπλε φως της καρδιάς τους, κι όσοι τους βλέπουν κάνουν: Αααα!!!! με θαυμασμό».Έτσι έλεγε ο Τζάκ Κέρουακ στην εισαγωγή του «Στο δρόμο», του γνωστότερου από τα έργα του, το οποίο γράφτηκε σε τρεις μόνο εβδομάδες, χωρίς κόμματα και χωρίς παραγράφους. 

Ο Τζακ Κέρουακ, μια από τις κυριότερες φυσιογνωμίες της Γενιάς Μπιτ (Beat Generation), μαζί με τον Ουίλιαμ Μπάροουζ και τον Άλεν Γκίνζμπεργκ, γεννήθηκε σαν σήμερα στις 12 Μαρτίου του 1922 και πέθανε στις 21 Οκτωβρίου 1969, αφήνοντας πίσω του, όμως, το όνομα και το στίγμα της Μπιτ, το οποίο συμπυκνώνει στο πρόσωπο και το έργο του. Είναι ο ίδιος που τυχαία ανακάλυψε και απέδωσε στο λογοτεχνικό/κοινωνικό κίνημα και τη γενιά του την επωνυμία "Μπιτ" στα τέλη του '40, που σημαίνει ταυτόχρονα και εξοντωμένη (beaten up), αλλά και άγρυπνη, έτοιμη, εκστατική, μακάρια (beatific). Λέγεται ότι αυτός ευθύνεται και για τον τίτλο «Ουρλιαχτό» του Άλεν Γκίνζμπεργκ και τον τίτλο «Γυμνό Γεύμα» του Ουίλιαμ Μπάροουζ. Ενσωματώνει τις πιο σημαντικές φυσιογνωμίες της Μπιτ στα μυθιστορήματά του. Το «Στο Δρόμο» περιέχει αρκετούς χαρακτήρες που αναφέρονται στις θρυλικές μπιτνικ φιγούρες του Νιλ Κάσσαντυ (Ντιν) και Ουίλιαμ Μπάροουζ (Λι), ενώ στους Αλήτες του Ντάρμα, πρωταγωνιστική φυσιογνωμία είναι ο Γκάρυ Σναίντερ. Ειδικά το πλεόν αυτοαναφορικό έργο «Στο Δρόμο», το οποίο περιγράφει την πραγματική εμπειρία ενός ταξιδιού του Κέρουακ με τον Κάσσαντυ, θεωρείται η επιτομή του γνωστού στον κόσμο προσώπου της Μπιτ Γενιάς.

Το γράψιμό του Κέρουακ χαρακτηρίζεται από άρνηση στον κομφορμισμό της μορφής και του περιεχομένου, μια συνεχή διαπραγμάτευση των ορίων της έκφρασης, ελευθεριότητα, αυθορμητισμό και υποκειμενικότητα. Η φόρμα είναι ακατέργαστη, σχεδόν ανύπαρκτη με ασύντακτες παραγράφους και φτωχό επαναλαμβανόμενο λεξιλόγιο. Ο ίδιος προτρέπει: «Απόταξε την λογοτεχνική, γραμματική κι συντακτική αναστολή... Σύνθεσε άγρια, ανυπότακτα, αγνά, να έρχεται από χαμηλά, όσο πιο τρελά τόσο το καλύτερο». Το περιεχόμενο κυκλώνει την κοινωνική δικαιοσύνη, τις μειονοτικές ομάδες του περιθωρίου της μεταπολεμικής Αμερικής του '50, όπως οι τοξικομανείς και οι ομοφυλόφιλοι, το σεβασμό για τη φύση και τους ιθαγενείς, και την έννοια μιας «δεύτερης θρησκευτικότητας» και πνευματικότητας. Ο Τζακ Κέρουακ γεννήθηκε από Γαλλο-Καναδούς γονείς στο Λόουελ της Μασαχουσέτης στις 12 Μαρτίου του 1922 και πέθανε στο Στ. Πίτερσμπεργκ της Φλώριδα στις 21 Οκτωβρίου του 1969 σε ηλικία 47 ετών. Μερικά από τα πιο γνωστά μυθιστορήματά του είναι το «Στο Δρόμο», «Οι Αλήτες του Ντάρμα», «Οι υποχθόνιοι» και «Η ματαιοδοξία του Ντουλουόζ», ενώ στα γραπτά του συγκαταλέγονται και έξι βιβλία ποίησης.

 

"Παράξενη συγκομιδή" της Άννας Δαμιανίδη (http://pezotis.blogspot.com και το "Ημερολόγιο οδοστρώματος", 11/3/2012)

........................................................

Παράξενη συγκομιδή

Με το που βγήκα από το μετρό στην πλατεία, στο Μοναστηράκι, άκουσα ρυθμική μουσική από κρουστά. Τέσσερις μαύροι παίζανε τύμπανα και κάτι σαν μεγάλη μαράκα. Πρώτο πλάνο, στην είσοδο του σταθμού, βουνά από φράουλες στα καροτσάκια των δυο πλανόδιων, αντάμα με μανταρίνια, ντομάτες, μπανάνες. Ο ήλιος έβρισκε χώρο να απλωθεί. Μερικές γυφτοπούλες πουλούσαν μπαλόνια. Ήταν σα να είχαν εκθέσει κι αυτές τους καρπούς από μια παράξενη συγκομιδή. Εκεί στις αγροτικές εργασίες που απασχολούνται συνήθως να είχαν μαζέψει μπαλόνια από τις μπαλονιές, και έφεραν να τα διαθέσουν χωρίς μεσάζοντες. Σκέφτηκα ότι αν είχα κάποιο πιτσιρίκι μαζί μου θα του αγόραζα μπαλόνι και θα του έλεγα ένα παραμύθι, για δέντρα που βγάζουν μπαλόνια και τα μαζεύουν το πρωί με τη δροσιά.  Θα ήταν πολύ κακό να πιστέψει ένα παιδάκι αυτό το παραμύθι; Έστω για λίγο; Πιστεύουν τόσα και τόσα τα παιδάκια.

Μου αρέσουν πολύ τα ιπτάμενα μπαλόνια. Εντάξει, όχι ιπτάμενα, ας τα πούμε υψούμενα. Έχουν μέσα ήλιον, ή κάποιο άλλο ελαφρύ αέριο, κι αν ξεχαστείς κι αφήσεις την κορδέλα που τα κρατά, ανεβαίνουν στον ουρανό και χάνονται. Όταν ήμασταν εμείς παιδιά τα ξέραμε μόνο από τα κόμιξ, στην Αθήνα δεν υπήρχαν. Ήρθαν πολύ αργότερα, ήταν μια μικρή πολυτέλεια της πολυτελούς περιόδου που τόσο επικρίνεται αυτή την εποχή. Όταν τα παιδιά μου ήταν μικρά αγοράζαμε συχνά τέτοια μπαλόνια στο πάρκο,. Ένα σωρό μπαλόνια έχουν ξεφύγει από τα χέρια τους κι έχουν πετάξει στον ουρανό. Τα βλέπαμε να χάνονται στο γαλάζιο και δεν μπορούσαμε να τα πιάσουμε, έτρεχαν στη στρατόσφαιρα. Πόσο κολλημένοι στη γη νιώθαμε καθώς εκείνα έφευγαν ακαταμάχητα προς τα πάνω!

Άλλες φορές δέναμε το σπάγκο στο παιδικό χεράκι και το μπαλόνι κατόρθωνε να φτάσει μέχρι το σπίτι, όπου έμενε να ξεφουσκώνει αργά  φλερτάροντας με το ταβάνι. Ήταν πάντα ένα παιχνίδι που δεν το χόρταινες, που δεν μπορούσε να σε ικανοποιήσει. Φευγαλέο και φευγάτο, μια σχέση ανολοκλήρωτη. Παρόλ’ αυτά η προσωρινή ιδιοκτησία του παιδιού πάνω στο μπαλόνι, αυτή η άπιαστη νομή και κατοχή του, έχει τη γλύκα της. Να το κρατάς και περήφανα να περπατάς, να νιώθεις το ελαφρύ του τράβηγμα, να σου μπλέκεται και να σε μπλέκει σε κάθε βήμα με τους διπλανούς, τους απέναντι, τους στύλους, τα δέντρα, το περιβάλλον, κι όλο κάτι να θες να το κάνεις και να μην ξέρεις τι. 

Πιο πολύχρωμα κι από τα μπαλόνια ήταν τα ρούχα των κοριτσιών που τα πουλούσαν. Χρώματα παρηγοριάς για τη νιότη που διαβαίνει στα κορίτσια αυτά πιο γρήγορα κι από τα μπαλόνια που τρέχουν να χαθούν στο γαλάζιο. Μια- δυο μεγάλες γυναίκες δικές τους κοίταζαν τις νεώτερες, καθισμένες στα πεζούλια σταυροπόδι, κοίταζαν κι εμάς τους κανονικούς ανθρώπους με κείνο το παλιό αδιάκριτο βλέμμα που προσπαθεί να σε αποτιμήσει, αλλά έχει ξένο νόμισμα, δεν ξέρει καθόλου να το κάνει, δεν μπορεί.

Δύσκολο θα ήταν να πω το παραμύθι μου στο παιδάκι που θα του αγόραζα μπαλόνι. Αλλά και πάλι δεν ξέρεις. Πιστεύουν απίθανα πράγματα τα παιδιά 

Aπό το Protagon http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.dolce&id=13358

1+1 ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ ΣΤΗ ΔΟΜΝΑ ΣΑΜΙΟΥ: "Δεν τα λησμονήσαμε" της Άννας Δαμιανίδη (http://pezotis.blogspot.com, 10/3/2012) και "Ο εξολοθρευτής άγγελος" από τον Αντώνη (http://leninreloaded.blogspot.com, 11/3/2012))

.........................................................

Δεν τα λησμονήσαμε

http://pezotis.blogspot.com/2012/03/blog-post_441.html

Στα νιατα της

Πόση συγκίνηση, πόση χαρά μας έχει δώσει η αποκάλυψη με τη φωνή της όλων αυτών των τραγουδιών απο ένα σωρό μέρη, που άλλα τα ακούγαμε πρώτη φορά, άλλα κάτι μας θύμιζαν, άλλα τα είχαμε ξανακούσει και αφήσει να ξεχαστούν. Τι όμορφα δώρα μας έκανε η Δόμνα Σαμίου, τότε που επιθυμούσαμε σφόδρα να δώσουμε ήχο στα μέρη που ταξιδεύαμε στην Ελλάδα, με λατρεία, να ακούσουμε τον ήχο τους. Μ' αυτη τη φωνή που σα να ερχόταν απο τα βουνά, σα να είχε παραγγελθεί για περιοδείες και ταξίδια, για τελάλημα σε παραλίες και ραχούλες, στιβαρή για να δίνει υπόσταση σε ό,τι είχε ίσως δειλά αποσυρθεί, τρεμόπαιζε, αμφέβαλε για την καλλιτεχνική του αξία.
Αξιωθήκαμε πολλές ανακαλύψεις. Προσεταιριστήκαμε πολλούς θησαυρούς. Τα μάζεψε και μας τα έδωσε, να έχουμε στο σήμερα τους πολύτιμους λίθους του χτες. Ακούραστη λαογράφος, ερευνήτρια και τραγουδίστρια μαζί. Αγαπήσαμε πολύ τον κάθε στίχο, την κάθε όψη των περιπλανήσεων της και των δικών μας, τον κάθε καημό από τις ζωές των αγνώστων παπούδων που χαιρετούσαν τα προνομιούχα, τα πλούσια νιάτα μας με τη φωνή της στα τραγούδια τους.
Έχε για πάντα γεια, όπως λέει κι αυτό το τραγούδι. Τα μιλήσαμε, όνειρο ήτανε, τα λησμονήσαμε. Αλλά θυμόμαστε τα τραγούδια. Δεν τα λησμονήσαμε. Δεν θα τα λησμονήσουμε.

 ............................................................................

 

Ο εξολοθρευτής άγγελος

Πέθανε η Δόμνα Σαμίου

Στο μυαλό των περισσοτέρων, η Δόμνα Σαμίου ήταν κυριολεκτικά μια φιγούρα της συντήρησης: η αποστολή της, αυτή που έμαθε απ' τον Σίμωνα Καρρά, ήταν η διάσωση του μεγάλου μουσικού πλούτου και της εκφραστικής ετερογένειας την οποία γνωρίζουμε με τον κάπως καθησυχαστικό τίτλο "δημοτικό τραγούδι." Και υπ' αυτή την έννοια, η βράβευσή της το 2005 απ' τον τότε πρόεδρο της Δημοκρατίας ήταν ένα φυσιολογικό και προβλέψιμο γεγονός: η "εθνική αστική τάξη" βράβευε την σημαντικότερη ζωντανή αρχειοθέτι της "πολιτιστικής κληρονομιάς" που είχε, ελέω "εθνικής συνέχειας", περιέλθει στα αβρά της χέρια. 

Για μένα απ' την άλλη, η Σαμίου, όπως και η Κωχ, είχε έναν διαφορετικό ρόλο στο νεοελληνικό φαντασιακό, έναν ρόλο που αυτό το ευφυές σφουγγάρι του 60 που λεγόταν Σαββόπουλος είχε αντιληφθεί πολύ καθαρά: εκπροσωπούσε έναν πολιτισμό όπου δεν είχε ανακύψει ακόμα αστική τάξη. Και για αυτό ακριβώς το λόγο, ήταν φορέας μιας μουσικής που προεικόνιζε, αναίμακτα και αθώα, την εξαφάνιση αυτής της τάξης απ' τον ορίζοντα της ιστορίας του τόπου. Ήταν, με τον τεθλασμένο αυτόν τρόπο, κάτι σαν τον εξολοθρευτή άγγελο: κάθε τραγούδι που πρόσθετε στο αρχείο ήταν ένα ξόρκι ενάντια στην αστική νεωτερικότητα, μια μαύρη τελετουργία, χθόνια και αδιευκρίνιστη, ενάντια στην αβάσταχτη ελαφρότητα του αστικού σοβά, των μπιμπελό, των φοντανιέρων, του σέικ και του οικογενειακού αυτοκινήτου. Στο "Μουσικό Οδοιπορικό" που γύρισε το '77, το υστερικά επεισοδιακό αστικό διαμέρισμα του κινηματογράφου του 60 αποσυντίθεται σε μια δυαδική λογική όπου υπάρχει μόνο η περιστασιακή ομήγυρη και το βουβό τοπίο, οι μουσικοί είναι ακόμα κάτι σαν έκπτωτοι σαμάνοι, και ο αστικός πολιτισμός ένα δυσοίωνο όνειρο που διακόπτει μια μεγάλη χειμωνιάτικη νύχτα, σαν το γαύγισμα σκυλιού έξω απ' το σπίτι.



 

  

Μικρό αφιέρωμα στη Δόμνα Σαμίου

....................................................




 ΤΖΙΒΑΕΡΙ

Αχ! Η ξενιτειά το χαίρεται
Τζιβαέρι μου
Το μοσχολούλουδο μου
σιγανά και ταπεινά

Αχ! Εγώ ήμουνα που το 'στειλα
Τζιβαέρι μου
Με θέλημα δικό μου
σιγανά πατώ στη γη

Αχ! Πανάθεμά σε ξενιτειά
Τζιβαέρι μου
Εσέ και το καλό σου
σιγανά και ταπεινά

Αχ! Που πήρες το παιδάκι μου
Τζιβαέρι μου
και το 'κανες δικό σου
σιγανά πατώ στη γη

Παίζουν:
Γκουβέντας Κ Βιολί
Δημητρακόπουλος Π κανονάκι
Κλαπάκης Μ κρουστά
Τσιαμούλης Χ ούτι
Σινόπουλος Σ λύρα
Φιλιππίδης Κ λαούτο

Σκωπτικό τραγούδι της Αποκριάς από την Πελοπόννησο.

Τραγουδάει ο Παναγιώτης Μπαγάνης και τον συνοδεύει χορωδία του Μικτού Γυμνασίου «Εστίας Νέας Σμύρνης».
Περιλαμβάνεται στο LP «Περπερούνα» (1980).

Για περισσότερες πληροφορίες: http://www.domnasamiou.gr/?i=portal.el.albums&id=10.


Παντρεύουνε τον κάβουρα ω ω ω
και του δίνουν τη χελώνα
ντράγκα-ντρούγκα τά 'ργανα, ωρέ τά 'ργανα.

καλέσαν και τον πόντικα τα συμβόλαια να γράψει
καλέσαν το σκαντζόχοιρο γιέμ τα στέφανα ν' αλλάξει
καλέσαν και το τζίτζικα για να παίξει το βιολί του
καλέσαν και το γάϊδαρο για να πάει να τραγουδήσει
καλέσαν και το μέρμηγκα τα προικιά να κουβαλήσει
καλέσαν και την αλεπού γιέμ τις κότες να μαδήσει
καλέσαν και το βάτραχο το νερό να κουβαλήσει.

Θα σπάσω κούπες για τα λόγια που 'πες
και ποτηράκια για τα πικρά λογάκια
αμάν άμαν, πια μικρό μην κλαις
αμάν άμαν, κι έχεις ό,τι θες

Σπάω τα πιάτα για τα δυο σου
μαύρα μάτια

Εψές το βράδυ είδα στ' όνειρό μου
πως είχες τα μαλλάκια σου ριγμένα στο λαιμό μου
αμάν άμαν, πια μικρό μην κλαις
αμάν άμαν, κι έχεις ό,τι θες

Σπάω τα πιάτα για τα δυο σου
μαύρα μάτια

Να μουν-νύ μωρ έ- να μουν-νύ να μουν νύχτα στο γιαλό
να ανά ψω-λύ μωρέ να ανά ψω-λύ, να ανάψω λύχνο για να δω,
θεια μου-Νι μωρέ θεια μου-Νι, θεια μου Νικολάκαινα,
θεια μου Νικολάκαινα να μην πας για λάχανα.
Πού-τσα να μωρέ πού-τσα να, πού τς ανάβουν τσι φωτιές
πού τς ανάβουν τσι φωτιές και πηδάνε οι μικρές;
Στου αρχι-δια μωρέ στου αρχι-δια, στου αρχιδιάκου την αυλή,
στου αρχιδιάκου την αυλή μαζευτήκανε πολλοί.
Γάμος-ε μωρέ γάμος-ε γάμος εγινότανε,
γάμος εγινότανε κάποιος παντρευόντανε.
Κι όλοι χυ- μωρέ κι όλοι χυ- , όλοι χύναν το κρασί
κι όλοι χύναν το κρασί, στου αρχιδιάκου την αυλή.

ΡΟΥΣΑ ΠΑΠΑΔΙΑ (Ρούμελης)

Στίχοι: Παραδοσιακό
Μουσική: Παραδοσιακό
Εκτελέσεις:
Δόμνα Σαμίου


Σαν πήρα έναν κατήφορο, για δες, την άκρη το ποτάμι
και το ποτάμι, άντε ρούσα παπαδιά, και το ποτάμι ήταν θολό
και το ποτάμι ήταν θολό, θολό κατεβασμένο
σέρνει λιθά-, άντε ρούσα παπαδιά, σέρνει λιθάρια ριζιμιά

σέρνει λιθάρια ριζιμιά, δέντρα ξεριζωμένα
σέρνει και μια, άντε ρούσα παπαδιά, σέρνει και μια γλυκομηλιά
σέρνει και μια γλυκομηλιά, τα μήλα φορτωμένη
κι ανάμεσα, άντε ρούσα παπαδιά, κι ανάμεσα στους κλώνους της

κι ανάμεσα στους κλώνους της, για δες, δυο αδέλφια αγκαλιασμένα
να κλαίει η δό-, άντε ρούσα παπαδιά, τα κλαίει η δόλια η Ρούμελη
να κλαίει η δόλια η Ρούμελη, τα κλαίει ο κόσμος όλος
για δέστε τα, άντε ρούσα παπαδιά, για δέστε τα κακόμοιρα

για δέστε τα κακόμοιρα, για δέστε τα καημένα
αν δεν, άντε ρούσα παπαδιά, αν δεν φιλιόνταν ζωντανά

αν δεν φιλιόνταν ζωντανά, φιλιόντα πεθαμένα
για δέστε τα, άντε ρούσα παπαδιά, για δέστε τα κακόμοιρα

Πέθανε η Δόμνα Σαμίου (http://www.tovima.gr, 10/3/2011)

............................................................

Γιώργος Σκίντσας  

Πέθανε η Δόμνα Σαμίου

Η σημαντικότερη ερμηνεύτρια αλλά και ερευνήτρια της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:  10/03/2012, 23:31

Η Δόμνα Σαμίου η σημαντικότερη ερμηνεύτρια αλλά και ερευνήτρια της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής, πέθανε το βράδυ του Σαββάτου, μετά από προβλήματα υγείας που παρουσίαζε το τελευταίο διάστημα. Αφιέρωσε και αφιερώθηκε στη διάδοση της παραδοσιακής μουσικής και του παραδοσιακού τραγουδιού, εφόσον το υπηρέτησε ουσιαστικά από τα 13της χρόνια.

Ας δούμε όμως πως η ίδια η Δόμνα Σαμίου, περιγράφει αυτή τη σχέση που είχε με τη μουσική στην ιστοσελίδα της : «Το αυτί μου εμένα από τότε, σαν παιδάκι που ήμουνα, έπαιρνε όλους τους ήχους και τις μουσικές. Ο πατέρας μου έψελνε πάρα πολύ ωραία, δεν ήταν ψάλτης ο άνθρωπος, αλλά έψελνε και τραγουδούσε επίσης πολύ ωραία. Θυμάμαι όταν γύριζε από τη δουλειά του μ’ έπαιρνε στα γόνατά του και με ταχτάριζε και μου έλεγε, ας πούμε, Ταχτιρί πού πας μωρή, στον τσοπάνο για τυρί, και τυρί δε βρήκαμε, τον τσοπάνο δείραμε... ή άλλα διάφορα, ας πούμε, Το παιδί θέλει χορό, τα βιολιά δεν είν’ εδώ, κι όποιος πάει να τα φέρει, ένα τάληρο στο χέρι...
Ήτανε και η εκκλησία ο άγιος Νικόλαος κοντά και κάθε Κυριακή πήγαινα μαζί με τον πατέρα μου και παρακολουθούσα τη λειτουργία, βέβαια όχι από θρησκοληψία αλλά γιατί μου άρεσε αυτή η μουσική, το είχα σαν να πήγαινα σε μια συναυλία, ας πούμε. Σιγά σιγά είχα μάθει όλη τη λειτουργία απ’ έξω, τις ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας, τους Χαιρετισμούς, θυμάμαι πως είχα μάθει και το «Άσπιλε, αμόλυντε..», που λένε στο τέλος των Χαιρετισμών, που στέκεται ένα παιδάκι μπρος στο Χριστό κι ένα άλλο στην Παναγία, όλο αυτό το κομμάτι το έλεγα απ’ έξω».

Βιογραφικό σημείωμα

Η Δόμνα Σαμίου γεννήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 1928 στην Καισαριανή της Αθήνας.

Οι γονείς της ήταν μικρασιάτες πρόσφυγες από το Μπαϊντίρι, χωριό της περιοχής της Σμύρνης. H μητέρα της ήρθε στην Ελλάδα το 1922, ο πατέρας της, αιχμάλωτος στρατιώτης, λίγο αργότερα, με την Ανταλλαγή. Στο περιβάλλον της Καισαριαννής είχε τα πρώτα μουσικά της ακούσματα απ’ τα οποία και πήγασε η αγάπη της για την παραδοσιακή μουσική.

Σε ηλικία 13 ετών η Δόμνα Σαμίου έχει την πρώτη διδακτική επαφή με τη βυζαντινή και τη δημοτική μουσική αλλά και με τη λογική της επιτόπιας έρευνας, μαθητεύοντας κοντά στον Σίμωνα Καρά, στο «Σύλλογο προς Διάδοσιν της Εθνικής Μουσικής», ενώ παράλληλα φοιτά στο νυχτερινό Γυμνάσιο.

Ως μέλος της χορωδίας του Σίμωνα Καρά αρχίζει η σχέση της και με το Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας/Ε.Ι.Ρ όπου αργότερα, το 1954, προσλαμβάνεται στο Τμήμα Εθνικής Μουσικής. Από τη θέση αυτή γνωρίζει τους σημαντικότερους λαϊκούς μουσικούς, οι οποίοι την εποχή εκείνη της εσωτερικής μετανάστευσης συρρέουν στην Αθήνα απ’ όλες τις περιοχές της Ελλάδας, και τους οποίους το ΤΕΜ ηχογραφεί για τις εκπομπές του.

Παράλληλα κάνει μουσική επιμέλεια σε εκδόσεις δίσκων, θεατρικές εκπομπές, κινηματογραφικές ταινίες. Το 1963 αρχίζει τα ταξίδια της στην επαρχία για επιτόπιες καταγραφές και συγκέντρωση μουσικού υλικού για το προσωπικό της αρχείο με δικά της μηχανήματα.

Το 1971 παραιτείται από την Ραδιοφωνία. Την ίδια χρονιά-σταθμό αποδέχεται την πρόσκληση του Διονύση Σαββόπουλου και πρωτοεμφανίζεται στο νεανικό και Ροντέο, δίνοντας μια μεγάλη έκτοτε στροφή στη σχέση των νέων με την παραδοσιακή μουσική.

Τις σημαντικές αυτές εμφανίσεις ακολουθεί η συμμετοχή στο Φεστιβάλ Μπαχ στο Λονδίνο, οργανωμένο από τη Λίλα Λαλάντη. Η λαμπρή καλλιτεχνική καριέρα της Δόμνας Σαμίου έχει ξεκινήσει θριαμβευτικά. «Πέρασε η ντροπή που είχαν για το δημοτικό τραγούδι», όπως δηλώνει σε συνέντευξή της η ίδια.

Το 1974 αρχίζει η συνεργασία με την Columbia και οι αλλεπάλληλες εκδόσεις LP. Το 1976-77 με σκηνοθέτες τον Φώτο Λαμπρινό και τον Ανδρέα Θωμόπουλο γυρίζουν στην ελληνική επαρχία είκοσι επεισόδια για την εκπομπή της ΕΡΤ «Μουσικό οδοιπορικό».

Το 1981 ιδρύεται ο Καλλιτεχνικός Σύλλογος Δημοτικής Μουσικής - Δόμνα Σαμίου με σκοπό την διάσωση και προβολή της παραδοσιακής μουσικής και κυρίως την έκδοση δίσκων και τη διοργάνωση εκδηλώσεων με αυστηρές επιστημονικές και ποιοτικές προδιαγραφές, μακρυά από τις απαιτήσεις των εμπορικών εταιριών.

Το έργο της ξεπερνά πια τα ελληνικά σύνορα. Εκδίδονται δίσκοι της στη Γαλλία και τη Σουηδία. Επί σαράντα περίπου χρόνια πραγματοποιεί σειρά συναυλιών από την Αυστραλία μέχρι τη Νότια Αμερική που όχι μόνο συγκινούν τους Έλληνες της Διασποράς αλλά και αποκαλύπτουν στους ξένους μια ποιοτική «ελληνική μουσική δίχως μπουζούκι», όπως γράφτηκε σε κάποια κριτική συναυλίας της στη Σουηδία.

Στο εσωτερικό της Ελλάδας οι εμφανίσεις της σε συναυλίες κάθε είδους και με κάθε αφορμή είναι αναρίθμητες καθώς και οι τιμητικές προσκλήσεις και τα αφιερώματα, όπως π.χ. η επετειακή παράσταση για τα 70 της χρόνια: «Η Δόμνα Σαμίου στο Μέγαρο Μουσικής: η γνωστή και άγνωστη Δόμνα», τον Οκτώβριο του 1998.

Για τις ποικίλες δραστηριότητες της συνεργάζεται με τους πιο καταξιωμένους Έλληνες και ξένους μουσικούς, μουσικολόγους, λαογράφους, εθνομουσικολόγους αλλά και διδάσκει, μυεί και αναδεικνύει πρωτόβγαλτους νέους καλλιτέχνες.

Aπό το 1994 δίνει μαθήματα δημοτικού τραγουδιού για ενήλικες στο Μουσείο Ελληνικών Λαϊκών Οργάνων της Αθήνας. Πάμπολλες είναι επίσης οι πρωτοβουλίες της και έμπρακτη και ανιδιοτελής η προσφορά της σχετικά με την βελτίωση της μουσικής εκπαίδευσης των παιδιών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, αίτημα παιδαγωγικά πρωταρχικό και επιτακτικό κατά την ίδια.

Καταξιωμένη και αγαπητή για την προσφορά και την προσήνια της είδε το έργο της να αναγνωρίζεται πολλαπλά και τιμήθηκε με πολλές διακρίσεις, με αποκορύφωση την απονομή μεταλλίου από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κ. Στεφανόπουλο το 2005.

http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=447995

Η εξέγερση της Κροστάνδης (07 Μαρ 2012 | tvxsteam tvxs.gr)

......................................................

Η εξέγερση της Κροστάνδης

08:03, 07 Μαρ 2012 | tvxsteam tvxs.gr/node/56060

 

Τον Μάρτιο του 1921 ο στόλος της Κροστάνδης, από τις κύριες δυνάμεις που στήριξαν την Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917, αμφισβήτησε το καθεστώς που διαμορφώθηκε από αυτήν. Ναύτες, στρατιώτες και πολίτες της Κροστάνδης απαίτησαν, μεταξύ άλλων, περισσότερες πολιτικές ελευθερίες, ελευθερία δράσης για τα μικρότερα σοσιαλιστικά κόμματα και περιορισμό των μέτρων κατά της μικρής ατομικής ιδιοκτησίας. Λίγες ημέρες αργότερα, στις 7 Μαρτίου, ο Κόκκινος Στρατός εισέβαλε στην πόλη. 

Η Κροστάνδη είναι νησιωτική πόλη της βορειοδυτικής Ρωσίας. Βρίσκεται στο νησί Κότλιν, στο κέντρο του Κόλπου της Φινλανδίας. Το 1921 τη Ρωσία κυβερνούσε ο Λένιν και οι μπολσεβίκοι και η χώρα βρισκόταν σε άσχημη οικονομική κατάσταση. Η βιομηχανική παραγωγή είχε μειωθεί κατά 20% σε σχέση με την τσαρική περίοδο ενώ ο πληθωρισμός είχε εκτοξευθεί στα ύψη.

Τον Φεβρουάριο του 1921 οι εξεγέρσεις των αγροτών ξεπέρασαν τις εκατό, ενώ οι εργάτες στην Αγία Πετρούπολη απεργούσαν διαμαρτυρόμενοι για τη μείωση της ποσότητας του ψωμιού που μοιραζόταν κατά ένα τρίτο μέσα σε δέκα ημέρες.

Στις 26 Φεβρουαρίου 1921 αντιπρόσωποι του στόλου της Κροστάνδης πήγαν στην Αγία Πετρούπολη για να εξετάσουν την κατάσταση.

Στις 28 του μήνα, μετά την αναφορά των αντιπροσώπων που έκανε λόγο για κατάπνιξη των απεργιών από τους μπολσεβίκους, οι ναύτες των πολεμικών πλοίων «Petropavlovsk» και «Sevastopol» πραγματοποίησαν έκτακτη συνέλευση κατά την οποία ενέκριναν ένα ψήφισμα με 15 θέσεις:

1. Άμεσα εκλογές στα Σοβιέτ. Τα τωρινά Σοβιέτ δεν εκφράζουν πλέον τη βούληση των εργαζομένων και των αγροτών. Οι νέες εκλογές θα πρέπει να διεξαχθούν με μυστική ψηφοφορία, και θα πρέπει να προηγηθεί δωρεάν εκλογική προπαγάνδα για όλους τους εργάτες και τους αγρότες πριν από τις εκλογές.

2. Ελευθερία του λόγου και του Τύπου για τους εργάτες και τους αγρότες, για τους αναρχικούς, καθώς και για την αριστερά σοσιαλιστικά κόμματα.

3. Δικαίωμα του συνέρχεσθαι και ελευθερία για τα συνδικάτα και τις ενώσεις των αγροτών.

4. Οργάνωση, το αργότερο στις 10 Μαρτίου 1921, μίας Διάσκεψης ανεξάρτητων εργατών, στρατιωτών και ναυτών της Αγίας Πετρούπολης, της Κροστάνδης και της περιφέρειας της Αγίας Πετρούπολης.

5. Απελευθέρωση όλων των πολιτικών κρατουμένων των σοσιαλιστικών κομμάτων, καθώς και όλων των κρατουμένων εργατών και αγροτών, στρατιωτών και ναυτών που ανήκουν στην εργατική τάξη και σε αγροτικές οργανώσεις.

6. Εκλογή μιας επιτροπής για να εξετάσει τους φακέλους όλων όσων κρατούνται σε φυλακές και στρατόπεδα συγκέντρωσης.

7. Κατάργηση όλων των πολιτικών τμημάτων στις ένοπλες δυνάμεις. Κανένα πολιτικό κόμμα δεν θα πρέπει να έχει προνόμια διάδοσης των ιδεών του, ή να λαμβάνει κρατικές επιδοτήσεις για το σκοπό αυτό. Στη θέση των πολιτικών τμημάτων θα πρέπει να συσταθούν διάφορες πολιτιστικές ομάδες, που θα λαμβάνουν πόρους από το κράτος.

8. Άμεση κατάργηση αποσπασμάτων της πολιτοφυλακής που βρίσκονται μεταξύ των πόλεων και της επαρχίας.

9. Εξίσωση των δελτίων τροφίμων για όλους τους εργαζόμενους, εξαιρουμένων εκείνων που ασχολούνται με επικίνδυνες ή ανθυγιεινές εργασίες.

10. Κατάργηση των κομματικών πολεμικών μονάδων σε όλες τις στρατιωτικές ομάδες. Κατάργηση των πολιτικών φρουρών στα εργοστάσια και επιχειρήσεις. Αν απαιτείται φρουρά, θα πρέπει να ορίζεται με βάση τις απόψεις των εργαζομένων.

11. Χορήγηση στους αγρότες της ελευθερίας της δράσης στα δικά τους εδάφη, καθώς και του δικαιώματος απόκτησης βοοειδών, υπό τον όρο ότι θα τα φροντίζουν οι ίδιοι και δεν θα απασχολούν μισθωτούς εργάτες.

12. Ζητάμε όλες οι στρατιωτικές μονάδες και οι ομάδες εκπαιδευόμενων αξιωματούχων να υιοθετήσουν αυτό το ψήφισμα.

13. Ζητάμε ο Τύπος να δώσει τη δέουσα δημοσιότητα σε αυτό το ψήφισμα.

14. Απαιτούμε την δημιουργία εργατικών κινητών μονάδων ελέγχου.

15. Απαιτούμε η παραγωγή χειροποίητων να επιτρέπεται υπό την προϋπόθεση ότι δεν χρησιμοποιεί την μισθωτή εργασία.

Την 1η Μαρτίου το ψήφισμα εγκρίθηκε από ανοιχτή γενική συνέλευση, στην οποία πήραν μέρος χιλιάδες ναύτες, στρατιώτες και πολίτες της Κροστάνδης.

Έξι ημέρες αργότερα, στις 7 Μαρτίου, ο Λέων Τρότσκι έστειλε στην Κροστάνδη δύναμη 50.000 ανδρών από την Αγία Πετρούπολη. Υπό κανονικές συνθήκες, η κατάληψη του νησιού θα ήταν αδύνατη, δεδομένης της απόλυτης ναυτικής υπεροχής των εξεγερμένων. Ωστόσο, η παγωμένη θάλασσα έδωσε το πλεονέκτημα στον Κόκκινο Στρατό.

Οι μάχες κράτησαν έως τις 17 Μαρτίου, όταν ο Κόκκινος Στρατός κατέλαβε την πόλη με μεγάλες απώλειες (περίπου 10.000 στρατιώτες σκοτώθηκαν). Μεγάλος αριθμός από τους ναύτες της Κροστάνδης εκτελέσθηκε επί τόπου.

Σύμφωνα με ιστορικούς 1.200 με 2.168 άτομα εκτελέσθηκαν, ενώ άλλοι τόσοι υπολογίζεται ότι φυλακίσθηκαν, οι περισσότεροι σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στη Σιβηρία.

Σύμφωνα με τα σοβιετικά αρχεία, ο Κόκκινος Στρατός έχασε 527 άνδρες, ενώ 3285 ήταν οι τραυματίες. Οι απώλειες για τους εξεγερμένους ανήλθαν σε 1000 νεκρούς και 2000 τραυματίες. 2500 συνελήφθησαν και 8000 διέφυγαν στη Φιλανδία.

Η εξέγερση της Κροστάνδης ήταν ένας από τους λόγους που οδήγησαν στην υιοθέτηση στις 21 Μαρτίου 1921 της λεγόμενης Νέας Οικονομικής Πολιτικής.