Παρασκευή 29 Μαΐου 2015

"Η ζωή είναι μια δουλειά..." Από τη νουβέλα "Γκομπσέκ" του Ονορέ ντε Μπαλζάκ (1799 - 1850) (εκδ. Καστανιώτης, )

.....................................................



Ονορέ ντε Μπαλζάκ (1799 - 1850)









Α'. "...τον ρώτησα αν ήξερε, γιατί δεν είχα ξανακούσει τίποτα για τον κύριο ντε Ρεστώ. "Υπάρχουν πολλοί λόγοι γι' αυτό. Ο κόμης είναι του θανατά. Είναι μια απ' αυτές τις τρυφερές ψυχές οι οποίες, μη γνωρίζοντας τον τρόπο να σκοτώσουν τον πόνο τους, αφήνονται να τους σκοτώσει αυτός. Η ζωή είναι μια δουλειά, ένα επάγγελμα που πρέπει κανείς να κάνει τον κόπο να το μάθει. Όταν ένας άνθρωπος έχει μάθει τη ζωή δοκιμάζοντας πολλές πίκρες, η ίνα του δυναμώνει κι αποκτά ένα είδος ευλυγισίας, που του επιτρέπει να κυβερνά την ευαισθησία του. Κάνει τα νεύρα του ατσάλινα ελατήρια που λυγίζουν χωρίς να σπάνε. Αν έχει γερό στομάχι, ένας άνθρωπος που έχει προετοιμαστεί έτσι μπορεί να ζήσει τόσο πολύ, όσο οι κέδροι του Λιβάνου, τα περίφημα δέντρα..."

Β'. "...Έχω παρατηρήσει, κυρία μου, είπε ο Ντερβίλ στην υποκόμισσα ντε Γκρανλιέ σ' έναν τόνο εκμυστήρευσης, ότι υπάρχουν ορισμένα ηθικά φαινόμενα στον κόσμο που δεν τα προσέχουμε αρκετά. Επειδή είμαι εκ φύσεως παρατηρητικός τύπος, επιχειρούσα πάντα άθελά μου, να αναλύσω τις οικονομικές υποθέσεις που χειρίζομαι και στις οποίες παίζουν μεγάλο όλο τα πάθη. Μού προκαλεί λοιπόν θαυμασμό και μια πρωτοφανή πάντα έκπληξη το γεγονός ότι οι αντίδικοι μαντεύουν σχεδόν πάντα τις κρυφές προθέσεις και τις σκέψεις που έχει μέσα του ο ένας για τον άλλον. Συναντάς πολλές φορές ανάμεσα σε δύο εχθρούς την ίδια διαύγεια πνεύματος, την ίδια δύναμη ψυχικής ενόρασης μ' αυτήν που υπάρχει ανάμεσα σε δυο εραστές που διαβάζουν ο ένας την ψυχή του άλλου. Έτσι, όταν βρεθήκαμε ο ένας απέναντι στον άλλον, η κόμισσα κι εγώ, κατάλαβα ξαφνικά την αιτία της αντιπάθειας που είχε για μένα, κι ας έκρυβε τα αισθήματά της κάτω από την πιο χαριτωμένη ευγένεια και προσήνεια. Ήμουν ένας άνθρωπος που αναγκαστικά θα μάθαινε τα μυστικά της ' και είναι αδύνατον σε μια γυναίκα να μη μισήσει έναν άντρα μπροστά στον οποίο είναι υποχρεωμένη να κοκκινήσει από ντροπή..."


Από τη νουβέλα "Γκομπσέκ"* (μτφ. Ακακία Κορδόση, εκδ. Καστανιώτης, 1996 )

*Σημείωση: που ήταν στο βιβλίο μαζί με τη νουβέλα "Το πουγκί"


Απάνω στη τριανταφυλλιά (Παραδοσιακό Μακεδονίας) (youtube, 23 Σεπ 2013)

..........................................................

Απάνω στη τριανταφυλλιά

..
Δημοσιεύτηκε στις 23 Σεπ 2013
 
 
Απάνω στη τριανταφυλλιά (Παραδοσιακό Μακεδονίας)

CD Ταξίδια
Διασκευή: Ευγένιος Βούλγαρης
Ερμηνευτής: Δώρα Πετρίδη


Απάνω στη μαύρα μου μάτια
απάνω στην τριανταφυλλιά
χτίζειν η πέρδικα φωλιά

Χτίζειν η πέ μαύρα μου μάτια
χτίζειν η πέρδικα φωλιά
σιμπαινοβγαίνουν τα πουλιά

σιμπαινοβγαι μαύρα μου μάτια
σιμπαινοβγαίνουν τα πουλιά
και σιέται η τριανταφυλλιά

Και σιέται η μαύρα μου μάτια
και σιέται η τριανταφυλλιά
και πέφτουν τα τριαντάφυλλα

Και πέφτουν τα μαύρα μου μάτια
και πέφτουν τα τριαντάφυλλα
μέσα στης νύφης την ποδιά




"Η σκεπτόμενη κότα" ένα παραμυθάκι για μικρά και μεγάλα παιδιά του Λουΐτζι Μαλέρμπα (1927-2008)

........................................................






Λουΐτζι Μαλέρμπα
(1927-2008)









"Η σκεπτόμενη κότα"*

Μια κότα από την Καλαβρία αποφάσισε να γίνει μέλος της Μαφίας. Πήγε σ' έναν υπουργό της Μαφίας για να πάρει συστατική επιστολή, αλλά αυτός της είπε πως Μαφία δεν υπάρχει. Πήγε σ' ένα δικαστή της Μαφίας, αλλά κι αυτός της είπε πως Μαφία δεν υπάρχει. Έτσι η κότα επέστρεψε στο κοτέτσι, κι όταν οι άλλες κότες τη ρωτούσαν, αυτή απαντούσε πως Μαφία δεν υπάρχει. Τότε όλες οι κότες σκέφτηκαν πως είχε γίνει μέλος της Μαφίας, και τη φοβόντουσαν πολύ.

*Σημείωση: από το βιβλίο "Μεγάλοι Συγγραφείς γράφουν τις πιο Μικρές Ιστορίες του Κόσμου"  (μτφ. Αντώνης Μπίκος, εκδ. "γνώση", 2013)
 

Στην τελευταία πράξη η παράσταση... από τον φίλο στο fb Κώστα Κουτσουρέλη (29/5/2015)

.......................................................

Στην τελευταία πράξη η παράσταση...





Η τελευταία πράξη βρίσκει τον σκηνοθέτη άφαντο, το κοινό κατάκοπο και τους ηθοποιούς να σέρνονται στη σκηνή. Κανείς τους δεν θυμάται τα λόγια του. Σταματούν στη μέση της φράσης και την ξαναπιάνουν από την αρχή χωρίς παύση. Οι κριτικοί κουράστηκαν ν' αγανακτούν. Απ' τα πιο ψηλά θεωρεία ώς τα πιο βαθιά καμαρίνια, όλοι ποθούν ένα μόνο, να πέσει επιτέλους η αυλαία. Μόνο στη γαλαρία των ορθίων κάποιοι επιμένουν να χειρονομούν. Αραιά και πού ψελλίζουν ένα αδύναμο «τα λεφτά μας πίσω!», «να βγει ο συγγραφέας έξω» ή κάτι παρόμοιο. Στην πλατεία κάποιοι τους ακούν και βάζουν τα γέλια.

Πέμπτη 28 Μαΐου 2015

"... Με ξέρεις! φώναξε ο Μάρκχαϊμ. "Μα κανείς δεν με ξέρει!..." - Από το διήγημα "Μάρκχαϊμ" του Ρόμπερτ Λούις Στήβενσον (1850 -1894)

..........................................................








Ρόμπερτ Λούις Στήβενσον
          
  (1850 -1894)




 Α'. [..."Με ξέρεις!" φώναξε ο Μάρκχαϊμ. "Μα κανείς δε με ξέρει! Όλη μου η ζωή είναι μια παρωδία, μια δυσφήμηση του ίδιου μου εαυτού, μια διαρκής άρνηση της φύσης μου! Όλοι οι άνθρωποι αυτό το πράγμα κάνουν! Όλοι οι άνθρωποι είναι κατά βάθος πολύ καλύτεροι από αυτή τη μάσκα που ριζώνει και μεγαλώνει πάνω τους και τους πνίγει. Τους βλέπεις να σέρνονται άσκοπα στη ζωή, σαν να έχουν πέσει θύματα στα χέρια τίποτε μπράβων. Αν είχαν τον έλεγχο της ζωής τους - αν φαίνονταν τα πρόσωπά τους, θα ήταν εντελώς διαφορετικοί, θα έλαμπαν σαν ήρωες και σαν άγιοι! Η δική μου μάσκα είναι ακόμη πιο πνιγηρή. Την δικαιολογία μου την ξέρω μόνο εγώ κι ο Θεός! Όμως, αν είχα χρόνο, θα άνοιγα την καρδιά μου...]

Β'. "... Κι όμως, εσύ είσαι έτοιμος να με κρίνεις από τις πράξεις μου! Για σκέψου, από τις πράξεις μου! Έχω γεννηθεί στη χώρα των γιγάντων· αυτοί οι γίγαντες με τραβολογάνε από τη μέρα που με γέννησε η μάνα μου – οι γίγαντες των περιστάσεων. Κι εσύ ήσουν έτοιμος να με κρίνεις από τις πράξεις μου! Μα δεν μπορείς να κοιτάξεις πιο βαθιά;… Δεν μπορείς να με ερμηνεύσεις και να με τοποθετήσεις στην κοινότερη κατηγορία του ανθρώπινου είδους – τον ακούσια αμαρτωλό;»…

Από τον "Τυμβωρύχο" του Ρόμπερτ Λούις Στήβενσον στη σειρά "Τα Μικρά Κλασικά" (μτφ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου,  εκδ. Πατάκη, 1996). Στο βιβλιαράκι του "Τυμβωρύχου" είναι και το διήγημα "Μάρκχαϊμ" που το αγάπησα λίγο περισσότερο...


 


"...Έτσι τον έμαθα και τον έρωτα..." - Από το "Διπλό Βιβλίο" του Δημήτρη Χατζή (1913 - 1981)

............................................................





Δημήτρης Χατζής (1913 - 1981)




 "...Έτσι τον έμαθα και τον έρωτα. Έμαθα, πως είναι μεγαλύτερος απ' τον άνθρωπο, είναι, λοιπόν, ακατόρθωτος. Μια φαντασία για κάποιον καιρό και καταλαγιάζει, σκορπίζεται. Και πρέπει, λέω, να 'ναι πολύ σπάνιο πράμα - της τύχης ολότελα - τα δυο πλάσματα να μπορούν να μέινουν ενωμένα, έτσι που το θέλαμε εμείς. Ο συμβιβασμός που μπορούν να κάνουν - ορίστε τον έκανα εγώ - δεν είναι για να σώσουν τον έρωτα, είναι για να  τον ξεφύγουν, να παραιτηθούν απ' αυτόν. Και πάλι δεν σώζεται τίποτα. Άλλοι μένουνε παραιτημένοι, μαζί και χωρίς τον έρωτα. Οι άλλοι χωρίζουν - να μην τον προδώσουν. Κι έτσι κι αλλιώς, η πίκρα μένει μονάχα. Για πάντα. Δεν είναι πολυ λείπει το αγαπημένο το πρόσωπο, αυτό που φάνηκε πως είταν ο έρωτας. Είναι για τη γνωριμιά του ακατόρθωτου. Γι' αυτήν την αίσθηση του άφθαστου που έχω κι εγώ..."

Έλλη Παπαγεωργακοπούλου: "... Μού αρέσει που υπάρχουν ακόμα αυτοί που αντιστέκονται..." (www.lifo.gr, 28/5/2015)

............................................................

 Έλλη Παπαγεωργακοπούλου: ... Μού αρέσει που υπάρχουν ακόμα αυτοί που αντιστέκονται...




— Στην Ελλάδα τι σε συγκινεί;


Η θάλασσα. Το άσπρισμα που κάνουν οι γυναίκες στα νησιά, που ενώ δεν έχουν λεφτά, ασπρίζουν τα σπίτια τους – μια περίεργη αξιοπρέπεια που πάει να ροκανιστεί κι ελπίζω να μη συμβεί. Μου αρέσει που ακόμα υπάρχουν αυτοί που  αντιστέκονται....Πηγή: www.lifo.gr
 




Το σκηνικό του Βυσσινόκηπου του Καραθάνου έχει αναφορές στα υπόσκαφα της Σαντορίνης. Ταυτόχρονα, ήταν η ποντικότρυπα του Μίκυ – σε μια άλλη διάσταση... Πηγή: www.lifo.gr

Τρίτη 26 Μαΐου 2015

"Αιδώς, δικαιοσύνη, δημοκρατία" γράφει ο ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ¨("Καθημερινή". 26/5/2015)

 ........................................................

Αιδώς, δικαιοσύνη, δημοκρατία






Παντελής Μπουκάλας γράφει ο ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ


Μολονότι, σύμφωνα με έναν από τους αστικούς μύθους που κυκλοφορούν ερήμην της πραγματικότητας, τα Ελληνόπουλα δεν διδάσκονται πια Αρχαία, η αλήθεια είναι ότι και διδάσκονται και εξετάζονται. Αν διδάσκονται έτσι που ν’ ανοίγει η όρεξή τους για βαθύτερη, μόνιμη επαφή με την ουσία της Αρχαιότητας ή με τρόπο που τα αποξενώνει, είναι άλλης τάξεως ζήτημα. Η διερεύνησή του προϋποθέτει αφανάτιστους συνομιλητές, έτοιμους να δεχτούν ότι δεν έχουν δίκιο σε όλα.
Ο «Πρωταγόρας», στον οποίο εξετάστηκαν χθες οι μαθητές στις Πανελλαδικές, είναι ένα έργο που λέει πολλά πριν καν τον διαβάσει κανείς. Πιστοποιεί λ.χ. πόσο δίκιο είχαν οι Κρήτες να παραπονιούνται επειδή οι Αθηναίοι, με τις Μούσες (δηλαδή τις τέχνες) στη διάθεσή τους, μπορούσαν να απαξιώνουν τους άλλους σαν «βάναυσους», κατώτερους, αδαείς. Για παράδειγμα τους Αβδηρίτες, το όνομα των οποίων παραμένει συνώνυμο της αφέλειας. Και όμως. Αβδηρίτης ήταν και ο Πρωταγόρας. Και τόσο σοβαρός αντίπαλος της σωκρατικής φιλοσοφίας και της πλατωνικής πολιτικής, ώστε ο Πλάτωνας να δώσει το όνομά του σε διάλογό του, παρότι και σε αυτόν κυριαρχεί ο Σωκράτης.

Επιπλέον, ο «Πρωταγόρας» θυμίζει ένα από τα πιο αλγεινά επεισόδια της Αθηναϊκής Δημοκρατίας και του αιώνα των Φώτων: Ο Πρωταγόρας, φίλος του Περικλή και του Ευριπίδη, που επηρεάστηκε ιδιαίτερα από τον κριτικό ορθολογισμό του Αβδηρίτη, κατηγορήθηκε για ασέβεια. Πλήρωσε έτσι βαριά την τόλμη του να διακηρύσσει ανοιχτά τον αγνωστικισμό του σε σχέση με την ύπαρξη θεών. Αναγκάστηκε λοιπόν να δραπετεύσει, ενώ τα βιβλία του κάηκαν δημόσια στην Αθήνα. Μόνο είκοσι αράδες του σώθηκαν. Συν όσα λέει ο Πλάτωνας γι’ αυτόν, στον «Πρωταγόρα» αλλά και στον «Θεαίτητο», όπου ελέγχει την εμβληματική φράση του «πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος».

Η περικοπή του «Πρωταγόρα» που δόθηκε στις εξετάσεις είναι απόσπασμα από την «εισήγηση» του Αβδηρίτη στη συντροφιά των συνομιλητών. Για να δείξει ότι η αρετή είναι διδακτή και ότι διά της αγωγής μπορούμε να γίνουμε καλύτεροι πολίτες, ο σοφιστής είπε ένα μύθο. Οταν οι θεοί έπλασαν τα θνητά γένη, ανέθεσαν στον Επιμηθέα να τα προικίσει: με δύναμη, με ταχύτητα, με πυκνό τρίχωμα κτλ. Αστόχαστος όπως ήταν, δεν άφησε τίποτα για τον άνθρωπο. Ευτυχώς φρόντισε ο Προμηθέας να μας δωρίσει την κλεμμένη φωτιά.

Βλέποντας ο Δίας πως οι άνθρωποι αφανίζονταν από τα θηρία, επειδή «πολιτικήν τέχνην ούπω είχον», πρόσταξε τον Ερμή να φέρει στους ανθρώπους την αιδώ και τη δίκη, ώστε να υπάρξουν δεσμοί αλληλεγγύης. Σε όλους τους ανθρώπους, λέει ο Πρωταγόρας, όχι σε μερικούς, όπως συμβαίνει με τις διάφορες «τέχνες», την ιατρική π.χ. Γιατί δεν είναι εφικτό να σχηματιστούν πόλεις αν δεν νιώθουν όλοι ντροπή όταν προσβάλλουν την ηθική κι αν δεν είναι επίσης όλοι ταγμένοι στη δικαιοσύνη. Ολοι μετέχουν στην αρετή και όλοι έχουν γνώμη για την πολιτική. Μοιράζονται όλοι την ευθύνη, με άλλα λόγια. Για τη δημοκρατία λοιπόν ο λόγος· τη συμμετοχική, με σημερινή ορολογία. Σε καιρούς που πλήττεται.

Είναι η εξουσία σημαντικότερη από τη συνείδησή μας;... Από τον φίλο στο fb Γιωργο Παπαδοπουλο Τετραδη (26/5/2015)

..........................................................

 Είναι η εξουσία σημαντικότερη από τη συνείδησή μας;...





από τον φίλο στο fb Γιωργος Παπαδοπουλος Τετραδης (26/5/2015)

...Το ξαναλεω: Αν αυτη η αριστερα νομιζει οτι δεν μπορει να διαχειριστει αυτη τη συγκυρια (και δεν μπορει) καλυτερα θα ηταν να του δινει ωστε τουλαχιστον να σωσει ο,τι σωζεται απο την ιδεα της αριστερας,που δεν της χρωσταει τιποτε να εξευτελιστει για τις επομενες δεκαετιες. Επειδη, διαχειριζομενη μια εξουσια με υποχρεωτικα δανεια και μνημονια (δε βγαινει αλλιως) θα φλομωσει τον κοσμο και στα ψεμματα (το κρεας ψαρι) και στην αφαιμαξη. Οχι, περιμενε ο πλουτος να ερθει η αριστερα για να της τα ακουμπησει! Μαυρα μεσανυχτα απο καθημερινοτητα, καπιταλισμο και λειτουργια της αγορας. Για ολους οσοι ζουσαν στις κλειστες κομματικες συνεδριασεις και στις παρεες οπου λεμε ο,τι θεωρια μας αρεσει ανεξοδα. Το ειδαμε το εργο, ειναι πιο σκληρο και απαιτητικο απο τα θεωρητικα φουμαρα, παμε να φτιαξουμε μια Σοβαρη Αριστερα, που να μπορει να κυβερνησει, ξεροντας σοβαρα πού παταει και τι της γινεται, χωρις να κινδυνευει να τιναχτει στον αερα ο τοπος με μαθηματα στου κασιδη το κεφαλι. Γιατι ο κασιδης θα την πληρωσει. Εκτος αν η εξουσια ειναι σημαντικοτερη απο τη συνειδηση μας.

Δευτέρα 25 Μαΐου 2015

"Το φιλί" παραμύθι / παραλλαγή του Ennio Flaiano (1910 - 1972)

..........................................................




  
Ennio Flaiano (5 /3/ 1910 – 20 /11/ 1972)















                                Το φιλί*


Το κορίτσι φίλησε το βάτραχο και μεταμορφώθηκε σε βατραχίνα.


από το βιβλίο των εκδόσεων "γνώση" "Μεγάλοι συγγραφείς γράφουν τις πιο μικρές ιστορίες του κόσμου"